Etform SR
Metformin hydrochloride
Etform SR - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Etform SR jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, szczególnie z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. Dodatkowo, Etform SR jest zalecany w zapobieganiu cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym.
Zastosowanie metforminy o przedłużonym uwalnianiu pozwala na skuteczną kontrolę glikemii przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do preparatów o natychmiastowym uwalnianiu.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Monoterapia lub terapia skojarzona w cukrzycy typu 2 | 500 mg raz/dobę | 2000 mg raz/dobę |
Terapia skojarzona z insuliną | 500 mg raz/dobę | 2000 mg raz/dobę |
Stan przedcukrzycowy | 1000-1500 mg raz/dobę | 1500 mg raz/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie na podstawie skuteczności i tolerancji, nie przekraczając maksymalnej zalecanej dawki 2000 mg na dobę. Lek należy przyjmować z wieczornym posiłkiem.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę należy dostosować do wartości GFR:
- GFR 60-89 ml/min: maksymalna dawka dobowa 2000 mg
- GFR 45-59 ml/min: maksymalna dawka dobowa 2000 mg, dawka początkowa nie większa niż połowa dawki maksymalnej
- GFR 30-44 ml/min: maksymalna dawka dobowa 1000 mg, dawka początkowa nie większa niż połowa dawki maksymalnej
- GFR <30 ml/min: stosowanie przeciwwskazane
U osób w podeszłym wieku dawkowanie należy dostosować do czynności nerek. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia metforminą u pacjentów w wieku 75 lat i starszych.
Przeciwwskazania
Stosowanie Etform SR jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym cukrzycowa kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób sercowo-naczyniowych lub sepsy. Należy poinformować pacjentów o objawach kwasicy mleczanowej i konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku ich wystąpienia.
Czynność nerek powinna być oceniana przed rozpoczęciem leczenia i regularnie monitorowana (co najmniej raz w roku, a u pacjentów z podwyższonym ryzykiem co 3-6 miesięcy). Szczególną ostrożność należy zachować w sytuacjach mogących zaburzać czynność nerek, takich jak odwodnienie, ciężkie zakażenia czy stosowanie leków nefrotoksycznych.
Należy tymczasowo przerwać stosowanie metforminy przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym oraz przed badaniami obrazowymi z użyciem jodowych środków kontrastowych. Leczenie można wznowić po 48 godzinach od zabiegu/badania, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek.
Warto zapamiętać
- Etform SR jest lekiem pierwszego rzutu w terapii cukrzycy typu 2, szczególnie u pacjentów z nadwagą
- Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem terapii metforminą jest kwasica mleczanowa - należy monitorować czynność nerek i edukować pacjentów odnośnie objawów
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- Alkoholu - zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej
- Jodowych środków kontrastowych - ryzyko ostrej niewydolności nerek
- Leków mogących zaburzać czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe)
- Inhibitorów lub induktorów transporterów OCT1 i OCT2 (np. werapamil, ryfampicyna, cymetydyna, dolutegrawir) - mogą wpływać na farmakokinetykę metforminy
W przypadku stosowania wymienionych leków może być konieczne dostosowanie dawki metforminy i ścisłe monitorowanie pacjenta.
Ciąża i laktacja
Ograniczone dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu metforminy w ciąży. Jednak w cukrzycy ciążowej zaleca się stosowanie insuliny. Metformina przenika do mleka kobiecego, ale nie obserwowano działań niepożądanych u karmionych piersią niemowląt. Decyzję o stosowaniu podczas karmienia piersią należy podjąć po rozważeniu korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), występujące głównie na początku leczenia i zwykle ustępujące samoistnie. Rzadko może wystąpić kwasica mleczanowa - stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej hospitalizacji.
Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszonego wchłaniania witaminy B12, co należy uwzględnić w diagnostyce niedokrwistości megaloblastycznej.
Mechanizm działania
Metformina działa hipoglikemizująco poprzez:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach
Lek nie stymuluje wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii. Dodatkowo metformina wykazuje korzystny wpływ na gospodarkę lipidową i masę ciała.
Etform SR, dzięki formulacji o przedłużonym uwalnianiu, zapewnia skuteczną kontrolę glikemii przy podawaniu raz na dobę, co może poprawić stosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia