Etform SR
Metformin hydrochloride
Etform SR - szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Etform SR jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych pacjentów, szczególnie z nadwagą, gdy sama dieta i ćwiczenia fizyczne nie zapewniają odpowiedniej kontroli glikemii. Lek może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi bądź insuliną. Dodatkowo, Etform SR jest zalecany w zapobieganiu cukrzycy typu 2 u pacjentów ze stanem przedcukrzycowym.
Zastosowanie metforminy o przedłużonym uwalnianiu pozwala na skuteczną kontrolę glikemii przy jednoczesnym zmniejszeniu częstości działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, co może poprawić compliance pacjentów.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Etform SR należy dostosować indywidualnie, w zależności od skuteczności i tolerancji leku, nie przekraczając maksymalnej zalecanej dawki dobowej 2000 mg. Lek należy przyjmować raz na dobę, wieczorem, podczas posiłku.
Wskazanie | Dawka początkowa | Dostosowanie dawki | Dawka maksymalna |
---|---|---|---|
Monoterapia lub leczenie skojarzone z innymi doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi | 500 mg raz/dobę | Zwiększanie o 500 mg co 10-15 dni | 2000 mg raz/dobę |
Leczenie skojarzone z insuliną | 500 mg raz/dobę | Dostosowanie dawki insuliny na podstawie pomiarów glikemii | 2000 mg raz/dobę |
Stan przedcukrzycowy | 1000-1500 mg raz/dobę | Ocena potrzeby kontynuacji leczenia przez lekarza | 1500 mg raz/dobę |
U pacjentów wcześniej leczonych metforminą o natychmiastowym uwalnianiu, dawka początkowa Etform SR powinna być równoważna dawce dobowej poprzednio stosowanego preparatu.
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR <90 ml/min). Stosowanie leku jest przeciwwskazane przy GFR <30 ml/min.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania Etform SR obejmują:
- Nadwrażliwość na metforminę lub którykolwiek składnik preparatu
- Ostra kwasica metaboliczna (w tym cukrzycowa kwasica ketonowa)
- Stan przedśpiączkowy w cukrzycy
- Ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min)
- Ostre stany mogące zaburzać czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs)
- Choroby mogące powodować niedotlenienie tkanek (niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego, wstrząs)
- Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Najpoważniejszym powikłaniem związanym ze stosowaniem metforminy jest kwasica mleczanowa. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta w przypadku nagłego pogorszenia czynności nerek, chorób sercowo-naczyniowych lub posocznicy. Należy poinformować pacjentów o objawach kwasicy mleczanowej i konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku ich wystąpienia.
Czynność nerek powinna być regularnie monitorowana, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących zaburzać czynność nerek lub zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej.
Leczenie metforminą należy przerwać na 48 godzin przed i po badaniach radiologicznych z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz przed zabiegami chirurgicznymi w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym.
Warto zapamiętać
- Etform SR może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym insuliną
- Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 2000 mg, przyjmowana raz dziennie wieczorem
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metforminy z:
- Alkoholem - zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej
- Jodowymi środkami kontrastowymi - ryzyko nefropatii
- Lekami wpływającymi na czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, leki moczopędne)
- Inhibitorami lub induktorami OCT1 i OCT2 (np. werapamil, ryfampicyna, cymetydyna, dolutegrawir) - mogą wpływać na skuteczność i wydalanie metforminy
W przypadku stosowania wymienionych leków może być konieczne dostosowanie dawki metforminy lub częstsze monitorowanie glikemii.
Ciąża i laktacja
Metformina nie jest zalecana w czasie ciąży - preferowane jest stosowanie insuliny w celu utrzymania prawidłowej glikemii. Karmienie piersią podczas leczenia metforminą nie jest zalecane ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), zwykle ustępujące samoistnie. Rzadko może wystąpić kwasica mleczanowa - stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej hospitalizacji.
Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszonego wchłaniania witaminy B12, co należy uwzględnić w diagnostyce niedokrwistości megaloblastycznej.
Mechanizm działania
Metformina działa hipoglikemizująco poprzez:
- Zmniejszenie wytwarzania glukozy w wątrobie (hamowanie glukoneogenezy i glikogenolizy)
- Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę
- Opóźnienie wchłaniania glukozy w jelitach
Lek nie stymuluje wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje hipoglikemii. Metformina zwiększa aktywność transporterów glukozy GLUT oraz syntezę glikogenu w komórkach.
Zastosowanie formy o przedłużonym uwalnianiu pozwala na utrzymanie stabilnego stężenia leku w osoczu przy podawaniu raz na dobę, co może poprawić skuteczność terapii i zmniejszyć częstość działań niepożądanych.
Zespoły insulinooporności w przypadkach innych niż w przebiegu cukrzycy
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia