Escipram - charakterystyka leku dla lekarza
Wskazania
Escipram jest wskazany w leczeniu następujących zaburzeń psychicznych:
- Epizody ciężkiej depresji
- Lęk napadowy z agorafobią lub bez agorafobii
- Fobia społeczna
- Zaburzenie lękowe uogólnione
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Mechanizm działania
Escytalopram jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do pierwotnego miejsca wiązania transportera serotoniny. Wykazuje również słabe powinowactwo do allosterycznego miejsca wiązania na tym transporterze. Nie wiąże się istotnie z innymi receptorami, w tym 5-HT1A, 5-HT2, dopaminowymi D1 i D2, adrenergicznymi α1, α2, β, histaminowymi H1, muskarynowymi, benzodiazepinowymi i opioidowymi.
Dawkowanie
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Epizody ciężkiej depresji | 10 mg raz na dobę, można zwiększyć do maks. 20 mg/dobę |
Lęk napadowy z agorafobią lub bez | 5 mg w pierwszym tygodniu, następnie 10 mg/dobę, można zwiększyć do maks. 20 mg/dobę |
Fobia społeczna | 10 mg raz na dobę, można zmniejszyć do 5 mg lub zwiększyć do maks. 20 mg/dobę |
Zaburzenie lękowe uogólnione | 10 mg raz na dobę, można zwiększyć do maks. 20 mg/dobę |
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne | 10 mg raz na dobę, można zwiększyć do maks. 20 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Nie wykazano bezpieczeństwa stosowania dawek dobowych powyżej 20 mg.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat): Dawka początkowa 5 mg raz na dobę, można zwiększyć do 10 mg/dobę.
Zaburzenia czynności nerek: Nie jest konieczna modyfikacja dawki przy łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniu. Ostrożność przy ciężkim zaburzeniu (ClCr <30 ml/min).
Zaburzenia czynności wątroby: Dawka początkowa 5 mg/dobę przez 2 tygodnie przy łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniu. Ostrożność przy ciężkim zaburzeniu.
Osoby wolno metabolizujące z udziałem CYP2C19: Dawka początkowa 5 mg/dobę przez 2 tygodnie.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na escytalopram lub substancje pomocnicze
- Jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO
- Jednoczesne stosowanie z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) lub linezolidem
- Rozpoznane wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół długiego QT
- Jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie u dzieci i młodzieży: Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych.
Lęk paradoksalny: U niektórych pacjentów z lękiem napadowym może wystąpić nasilenie objawów lękowych na początku leczenia. Zaleca się stosowanie małej dawki początkowej.
Napady drgawkowe: Należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia drgawek. Ostrożność u pacjentów z padaczką.
Mania/hipomania: Ostrożność u pacjentów z manią/hipomanią w wywiadzie. Należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej.
Cukrzyca: Może zaburzać kontrolę glikemii. Konieczne może być dostosowanie dawki insuliny/leków przeciwcukrzycowych.
Ryzyko samobójstwa: Ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki. Szczególna uwaga u pacjentów z wysokim ryzykiem.
Akatyzja: Może wystąpić w pierwszych tygodniach leczenia.
Hiponatremia: Ryzyko zwłaszcza u osób starszych, stosujących diuretyki lub z niedoborem płynów.
Krwawienia: Ostrożność u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, wpływające na czynność płytek lub ze skazą krwotoczną.
Zespół serotoninowy: Ryzyko przy stosowaniu z innymi lekami serotoninergicznymi. Obserwować pacjenta pod kątem objawów zespołu.
Dziurawiec: Może zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Objawy odstawienia: Stopniowe zmniejszanie dawki przy kończeniu leczenia w celu uniknięcia objawów odstawiennych.
Choroba niedokrwienna serca: Ostrożność ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.
Interakcje
Przeciwwskazane: - Nieodwracalne inhibitory MAO - Odwracalne inhibitory MAO-A (moklobemid) - Linezolid - Leki wydłużające odstęp QT
Ostrożność: - Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol) - mogą zwiększać stężenie escytalopramu - Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol) - Leki serotoninergiczne (np. tramadol, tryptany) - ryzyko zespołu serotoninowego - Leki zmniejszające próg drgawkowy - Lit, tryptofan - ryzyko nasilenia działania serotoninergicznego - Doustne leki przeciwzakrzepowe - ryzyko krwawień - NLPZ - ryzyko krwawień - Alkohol - nie zaleca się
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Obserwować noworodka, jeśli matka stosowała lek w późnej ciąży, ze względu na ryzyko zespołu odstawienia. Nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10 pacjentów): - Nudności - Ból głowy
Częste działania niepożądane (≥1/100 do <1/10 pacjentów): - Zmniejszenie łaknienia, bezsenność, lęk, niepokój, nietypowe sny - Zawroty głowy, senność, parestezje, drżenie - Zapalenie zatok, ziewanie - Biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w jamie ustnej - Zwiększona potliwość - Bóle stawów i mięśni - Zaburzenia seksualne (zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji) - Zmęczenie, gorączka
Rzadsze działania niepożądane obejmują m.in. zespół serotoninowy, napady drgawkowe, manię, krwawienia, hiponatremię.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania dotyczą głównie OUN, układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Brak swoistego antidotum. Leczenie objawowe i podtrzymujące. Monitorowanie EKG zalecane u pacjentów z grupy ryzyka.
Warto zapamiętać
- Escytalopram jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych ze względu na korzystny profil bezpieczeństwa i tolerancji.
- Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu u pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT oraz monitorować EKG w tej grupie.
Escytalopram jest skutecznym i dobrze tolerowanym lekiem z grupy SSRI. Jego stosowanie wymaga jednak uważnego monitorowania pacjenta, szczególnie na początku terapii oraz w przypadku zwiększania dawki. Kluczowe jest stopniowe odstawianie leku w celu uniknięcia zespołu odstawiennego.