Eliquis
Apixaban
Eliquis (apiksaban) - informacje dla lekarza
Eliquis (apiksaban) jest doustnym, bezpośrednim i selektywnym inhibitorem czynnika Xa stosowanym w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące tego leku.
Wskazania
Eliquis jest wskazany w następujących sytuacjach klinicznych:
- Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po planowej operacji protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego
- Zapobieganie udarom mózgu i zatorowości systemowej u dorosłych pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka
- Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) oraz zapobieganie nawrotowej ZŻG i ZP u dorosłych
U pacjentów z ZP hemodynamicznie niestabilnych należy zapoznać się ze szczegółowymi informacjami w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Dawkowanie
Dawkowanie Eliquis zależy od wskazania:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Profilaktyka ŻChZZ po operacji stawu biodrowego/kolanowego | 2,5 mg 2x/dobę przez 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano) |
Profilaktyka udaru/zatorowości w NVAF | 5 mg 2x/dobę (2,5 mg 2x/dobę u pacjentów z ≥2 czynnikami ryzyka) |
Leczenie ZŻG/ZP | 10 mg 2x/dobę przez 7 dni, następnie 5 mg 2x/dobę |
Profilaktyka nawrotu ZŻG/ZP | 2,5 mg 2x/dobę po 6 miesiącach leczenia |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Szczegółowe informacje w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na apiksaban lub substancje pomocnicze
- Czynne, istotne klinicznie krwawienie
- Choroba wątroby z koagulopatią i istotnym ryzykiem krwawienia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Eliquis u pacjentów:
- Ze zwiększonym ryzykiem krwawienia
- Z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (ClCr 15-29 ml/min)
- Z zaburzeniami czynności wątroby
- Jednocześnie stosujących silne inhibitory CYP3A4 i P-gp
- Poddawanych znieczuleniu przewodowemu/zewnątrzoponowemu
Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia. W razie ciężkiego krwawienia należy przerwać leczenie.
Interakcje
Eliquis wchodzi w interakcje z:
- Silnymi inhibitorami CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol) - zwiększają ekspozycję na apiksaban
- Silnymi induktorami CYP3A4 i P-gp (np. ryfampicyna) - zmniejszają ekspozycję na apiksaban
- Innymi lekami przeciwzakrzepowymi - zwiększają ryzyko krwawienia
- NLPZ i lekami przeciwpłytkowymi - mogą zwiększać ryzyko krwawienia
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to:
- Niedokrwistość
- Krwawienia (w tym krwiak, krwawienie z nosa, z przewodu pokarmowego)
- Stłuczenia
- Nudności
Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia.
Wnioski
Eliquis jest skutecznym i względnie bezpiecznym lekiem przeciwzakrzepowym. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjentów, szczególnie pod kątem ryzyka krwawień. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania i czynników ryzyka pacjenta.
Warto zapamiętać
- Eliquis nie wymaga rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia
- U pacjentów z NVAF i ≥2 czynnikami ryzyka stosuje się zmniejszoną dawkę 2,5 mg 2x/dobę
Mechanizm działania
Apiksaban jest silnym, odwracalnym, bezpośrednim i wysoce selektywnym inhibitorem czynnika Xa. Hamuje zarówno wolny, jak i związany z zakrzepem czynnik Xa oraz aktywność protrombinazy. Poprzez hamowanie czynnika Xa, apiksaban zapobiega wytwarzaniu trombiny i powstawaniu zakrzepu, nie wpływając bezpośrednio na agregację płytek krwi.
Właściwości farmakokinetyczne
- Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 50%
- Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 3-4 godzinach
- Okres półtrwania wynosi około 12 godzin
- Metabolizowany głównie przez CYP3A4/5
- Wydalany w około 27% z moczem i 50% z kałem
Znajomość mechanizmu działania i właściwości farmakokinetycznych apiksabanu pozwala na optymalne stosowanie leku i przewidywanie potencjalnych interakcji.
Monitorowanie leczenia
Chociaż rutynowe monitorowanie parametrów krzepnięcia nie jest wymagane, w niektórych sytuacjach klinicznych może być pomocne oznaczenie aktywności anty-Xa. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia, przed zabiegami inwazyjnymi lub w przypadku podejrzenia przedawkowania.
Postępowanie w przypadku krwawienia
W przypadku wystąpienia krwawienia należy:
- Przerwać podawanie Eliquis
- Zlokalizować źródło krwawienia
- Wdrożyć odpowiednie leczenie, np. hemostazę chirurgiczną lub przetoczenie świeżo mrożonego osocza
- W ciężkich przypadkach rozważyć podanie koncentratu czynników zespołu protrombiny lub rekombinowanego czynnika VIIa
Należy pamiętać, że nie istnieje swoiste antidotum dla apiksabanu.
Podsumowanie
Eliquis (apiksaban) jest nowoczesnym, doustnym antykoagulantem o szerokim spektrum zastosowań w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych. Jego skuteczność i profil bezpieczeństwa zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Kluczowe znaczenie ma właściwy dobór pacjentów i indywidualizacja terapii, z uwzględnieniem czynników ryzyka krwawienia i interakcji lekowych.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe u dorosłych pacjentów po przebytej planowej alloplastyce całkowitej stawu biodrowego (do 30 dnia po przebytej alloplastyce) lub kolanowego (do 14 dnia po przebytej alloplastyce) - prewencja pierwotna
Leczenie zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej oraz profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej