Elicea - escytalopram (IR)
Wskazania do stosowania
Elicea (escytalopram) jest wskazana w leczeniu następujących zaburzeń:
- Epizody dużej depresji
- Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) z agorafobią lub bez agorafobii
- Fobia społeczna
- Zaburzenie lękowe uogólnione
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Escytalopram należy do grupy leków przeciwdepresyjnych zwanych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Działa poprzez zwiększenie poziomu serotoniny w mózgu, co pomaga łagodzić objawy depresji i zaburzeń lękowych.
Dawkowanie
Dawkowanie escytalopramu należy dostosować indywidualnie do potrzeb pacjenta. Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania są następujące:
Wskazanie | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Epizody dużej depresji | 10 mg raz na dobę | 20 mg raz na dobę |
Zaburzenie lękowe z napadami lęku | 5 mg przez pierwszy tydzień, następnie 10 mg raz na dobę | 20 mg raz na dobę |
Fobia społeczna | 10 mg raz na dobę | 20 mg raz na dobę |
Zaburzenie lękowe uogólnione | 10 mg raz na dobę | 20 mg raz na dobę |
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne | 10 mg raz na dobę | 20 mg raz na dobę |
Dawkę należy zwiększać stopniowo, w zależności od indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie. Maksymalna dawka dobowa wynosi 20 mg. Nie wykazano bezpieczeństwa stosowania wyższych dawek.
Leczenie powinno być kontynuowane przez co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów w celu utrwalenia odpowiedzi terapeutycznej. W przypadku zaburzeń przewlekłych, takich jak fobia społeczna czy zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, może być konieczne dłuższe leczenie podtrzymujące.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku (powyżej 65 lat): Zalecana dawka początkowa to 5 mg raz na dobę. W zależności od reakcji pacjenta, dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę.
Zaburzenia czynności nerek: U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Należy zachować ostrożność u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek.
Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby zaleca się stosowanie dawki początkowej 5 mg na dobę przez pierwsze dwa tygodnie leczenia. W zależności od reakcji pacjenta, dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę. U pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności.
Osoby wolno metabolizujące leki z udziałem CYP2C19: Zalecana dawka początkowa to 5 mg na dobę przez pierwsze dwa tygodnie leczenia. W zależności od reakcji pacjenta, dawkę można zwiększyć do 10 mg na dobę.
Escytalopram można przyjmować raz na dobę, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.
Przeciwwskazania
Stosowanie escytalopramu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na escytalopram lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieselektywnych, nieodwracalnych inhibitorów MAO
- Jednoczesne stosowanie odwracalnych inhibitorów MAO-A (np. moklobemid) lub odwracalnego nieselektywnego inhibitora MAO - linezolidu
- Zdiagnozowane wydłużenie odstępu QT lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT
- Jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania escytalopramu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci poniżej 18 roku życia - zwiększone ryzyko zachowań samobójczych
- Pacjenci z padaczką lub napadami drgawkowymi w wywiadzie
- Pacjenci z manią lub hipomanią w wywiadzie
- Pacjenci z cukrzycą - możliwa zmiana kontroli glikemii
- Pacjenci z grupy zwiększonego ryzyka hiponatremii
- Pacjenci ze skłonnością do krwawień
- Pacjenci stosujący jednocześnie leki o działaniu serotoninergicznym
- Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca
- Pacjenci z wydłużeniem odstępu QT lub zaburzeniami rytmu serca
- Pacjenci z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania lub jaskrą w wywiadzie
Należy monitorować pacjentów, szczególnie na początku leczenia, pod kątem wystąpienia myśli i zachowań samobójczych. Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów.
Podczas odstawiania escytalopramu mogą wystąpić objawy odstawienne. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez okres co najmniej 1-2 tygodni.
Interakcje
Escytalopram wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Leki wydłużające odstęp QT - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, flukonazol) - mogą zwiększać stężenie escytalopramu
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol) - escytalopram może zwiększać ich stężenie
- Leki o działaniu serotoninergicznym - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki zmniejszające próg drgawkowy - zwiększone ryzyko drgawek
- Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe - zwiększone ryzyko krwawień
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z wymienionymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i karmienie piersią
Escytalopramu nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Stosowanie w III trymestrze ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodka oraz zespołu odstawiennego.
Escytalopram przenika do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane escytalopramu (występujące u >1/100 pacjentów) to:
- Nudności
- Ból głowy
- Bezsenność lub senność
- Zawroty głowy
- Zaburzenia seksualne (zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji, zaburzenia wytrysku)
- Zwiększona potliwość
- Zmęczenie
Mogą również wystąpić inne działania niepożądane, w tym ciężkie, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe czy krwawienia. Pacjentów należy poinformować o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów.
Przedawkowanie
Przedawkowanie escytalopramu może prowadzić do wystąpienia objawów takich jak: zawroty głowy, drżenie, pobudzenie, senność, drgawki, nudności, wymioty, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze oraz zaburzenia elektrolitowe. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. Nie ma swoistej odtrutki dla escytalopramu.
Mechanizm działania
Escytalopram jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Jego działanie polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny w synapsach nerwowych, co prowadzi do zwiększenia stężenia serotoniny w szczelinie synaptycznej. Efektem tego jest nasilenie przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu, co przyczynia się do złagodzenia objawów depresji i zaburzeń lękowych.
Właściwości farmakokinetyczne
Escytalopram charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego
- Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po około 4 godzinach od podania
- Wiąże się z białkami osocza w około 56%
- Metabolizowany jest głównie w wątrobie przez enzymy CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6
- Okres półtrwania wynosi około 30 godzin
- Wydalany jest głównie z moczem w postaci metabolitów
Znajomość właściwości farmakokinetycznych escytalopramu pozwala na optymalne dostosowanie dawkowania i monitorowanie leczenia.
Wnioski
Escytalopram jest skutecznym lekiem przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym z grupy SSRI. Jego stosowanie wymaga jednak ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta, szczególnie na początku leczenia oraz w przypadku współistnienia innych chorób lub stosowania innych leków. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz odpowiednie informowanie pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania niepokojących objawów.
Warto zapamiętać
- Escytalopram jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych
- Maksymalna zalecana dawka dobowa escytalopramu wynosi 20 mg