Egoropal®
Paliperidone
Wskazania
Egoropal jest wskazany w leczeniu podtrzymującym schizofrenii u dorosłych pacjentów, u których uzyskano stabilizację choroby za pomocą paliperydonu lub rysperydonu. U wybranych dorosłych pacjentów ze schizofrenią, którzy wcześniej odpowiedzieli na doustny paliperydon lub rysperydon, Egoropal można stosować bez uprzedniej stabilizacji leczeniem doustnym, jeśli objawy psychotyczne są łagodne do umiarkowanych i konieczne jest długo działające leczenie w postaci iniekcji.
Egoropal umożliwia długoterminowe leczenie podtrzymujące schizofrenii w wygodnej formie iniekcji domięśniowych podawanych raz na miesiąc, co może poprawić przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Dawkowanie
Rozpoczynanie leczenia
Zaleca się następujący schemat dawkowania początkowego:
Dzień | Dawka | Miejsce podania |
---|---|---|
Dzień 1 | 150 mg | Mięsień naramienny |
Dzień 8 | 100 mg | Mięsień naramienny |
Miesiąc 1 | 75 mg | Mięsień naramienny lub pośladkowy |
Podpis: Schemat dawkowania początkowego Egoropalu
Dwie początkowe dawki należy podać do mięśnia naramiennego, aby szybko uzyskać stężenie terapeutyczne. Trzecią dawkę podaje się miesiąc po drugiej dawce inicjującej.
Dawkowanie podtrzymujące
Zalecana dawka podtrzymująca wynosi 75 mg podawana co miesiąc. U niektórych pacjentów korzystne może być stosowanie mniejszej lub większej dawki w zalecanym zakresie 25-150 mg, w zależności od indywidualnej tolerancji i skuteczności. Pacjenci z nadwagą lub otyli mogą wymagać dawek z górnego zakresu.
Comiesięczne dawki podtrzymujące można wstrzykiwać do mięśnia naramiennego lub pośladkowego. Dostosowanie dawki podtrzymującej można przeprowadzać co miesiąc. Należy uwzględnić przedłużone uwalnianie leku - pełny efekt terapeutyczny może być widoczny dopiero po kilku miesiącach.
Warto zapamiętać
- Dwie pierwsze dawki (150 mg i 100 mg) podaje się w odstępie tygodnia do mięśnia naramiennego
- Dawka podtrzymująca wynosi zazwyczaj 75 mg co miesiąc, ale może być dostosowana w zakresie 25-150 mg
Dokładne monitorowanie pacjenta i indywidualne dostosowywanie dawki są kluczowe dla osiągnięcia optymalnej skuteczności i tolerancji leczenia Egoropalem.
Zamiana z innych leków przeciwpsychotycznych
Przy zamianie z doustnego paliperydonu lub rysperydonu na Egoropal, leczenie należy rozpocząć od schematu dawkowania początkowego opisanego powyżej. Wcześniejsze leczenie doustne można przerwać w momencie rozpoczęcia podawania Egoropalu lub odstawiać stopniowo.
Przy zamianie z długo działających iniekcji rysperydonu, pierwszą dawkę Egoropalu należy podać zamiast kolejnej zaplanowanej iniekcji rysperydonu. Nie jest wymagany tygodniowy schemat dawek początkowych.
Szczegółowe wytyczne dotyczące zamiany z innych leków przeciwpsychotycznych znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Sposób podawania
Egoropal jest przeznaczony wyłącznie do podawania domięśniowego. Nie wolno go podawać żadną inną drogą. Każde wstrzyknięcie powinien wykonywać pracownik personelu medycznego.
Wstrzyknięcie do mięśnia naramiennego
Zalecany rozmiar igły do wstrzyknięć do mięśnia naramiennego:
- Dla pacjentów ≥90 kg: igła 1,5 cala, 22 G (38,1 mm x 0,72 mm)
- Dla pacjentów <90 kg: igła 1 cal, 23 G (25,4 mm x 0,64 mm)
Wstrzyknięcia należy wykonywać naprzemiennie do obu mięśni naramiennych.
Wstrzyknięcie do mięśnia pośladkowego
Do wstrzyknięć do mięśnia pośladkowego zaleca się igłę 1,5 cala, 22 G (38,1 mm x 0,72 mm). Wstrzyknięcie należy wykonać w górnej zewnętrznej ćwiartce mięśnia pośladkowego, naprzemiennie do obu pośladków.
Należy uważać, aby uniknąć niezamierzonego wstrzyknięcia do naczynia krwionośnego. Dawkę należy podawać w pojedynczym wstrzyknięciu - nie dzielić na mniejsze objętości.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną (paliperydon), rysperydon lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjenci w stanie silnego pobudzenia lub ostrej psychozy
Egoropalu nie należy stosować do leczenia silnego pobudzenia ani ostrych stanów psychotycznych, gdy wymagane jest natychmiastowe złagodzenie objawów.
Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego
Należy zachować ostrożność u pacjentów z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego, chorobą naczyń mózgowych lub stanami predysponującymi do niedociśnienia. Paliperydon może powodować niedociśnienie ortostatyczne u niektórych pacjentów.
Wydłużenie odstępu QT
Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu paliperydonu pacjentom z rozpoznaną chorobą układu sercowo-naczyniowego lub wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, a także podczas jednoczesnego stosowania innych leków wydłużających odstęp QT.
Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)
Zgłaszano występowanie NMS w związku ze stosowaniem paliperydonu. Charakterystyczne objawy to: podwyższenie temperatury ciała, sztywność mięśni, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia świadomości i zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej. W razie wystąpienia objawów NMS należy przerwać stosowanie paliperydonu.
Późne dyskinezy
Leki o właściwościach antagonistycznych wobec receptorów dopaminowych mogą powodować późne dyskinezy. Jeśli wystąpią objawy późnych dyskinez, należy rozważyć przerwanie stosowania wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym paliperydonu.
Zaburzenia hematologiczne
Zgłaszano przypadki leukopenii, neutropenii i agranulocytozy związane ze stosowaniem paliperydonu. Pacjentów z istotną klinicznie leukopenią lub polekową leukopenią/neutropenią w wywiadzie należy monitorować przez pierwsze miesiące leczenia. Należy rozważyć odstawienie Egoropalu przy pierwszym objawie istotnego klinicznie zmniejszenia liczby leukocytów.
Reakcje nadwrażliwości
Zgłaszano rzadkie przypadki reakcji anafilaktycznych u pacjentów, którzy wcześniej tolerowali doustny rysperydon lub paliperydon. W razie wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie Egoropalu i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Hiperglikemia i cukrzyca
Podczas leczenia paliperydonem obserwowano wystąpienie hiperglikemii, cukrzycy i zaostrzenia istniejącej cukrzycy. Zaleca się odpowiednią obserwację kliniczną pacjentów leczonych Egoropalem zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania leków przeciwpsychotycznych.
Przyrost masy ciała
Podczas stosowania Egoropalu zgłaszano istotny przyrost masy ciała. Należy regularnie kontrolować masę ciała pacjentów.
Hiperprolaktynemia
Paliperydon podnosi poziom prolaktyny i efekt ten utrzymuje się podczas długotrwałego podawania. Należy zachować ostrożność u pacjentów z guzami zależnymi od prolaktyny.
Priapizm
Zgłaszano przypadki priapizmu związane ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych o działaniu blokującym receptory α-adrenergiczne, w tym paliperydonu. Należy poinformować pacjentów, aby zgłosili się pilnie do lekarza, jeśli priapizm nie ustąpi w ciągu 4 godzin.
Regulacja temperatury ciała
Lekom przeciwpsychotycznym przypisuje się właściwość zakłócania zdolności organizmu do obniżania temperatury ciała. Należy zachować ostrożność przepisując Egoropal pacjentom narażonym na stany mogące sprzyjać podwyższeniu temperatury ciała.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w związku ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Należy zidentyfikować wszystkie potencjalne czynniki ryzyka ŻChZZ przed i podczas leczenia Egoropalem oraz podjąć odpowiednie działania zapobiegawcze.
Śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki
U pacjentów przyjmujących leki o działaniu antagonistycznym na receptory α1a-adrenergiczne, takie jak paliperydon, obserwowano śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki (IFIS) podczas operacji usunięcia zaćmy. Należy poinformować chirurga okulistę o stosowaniu tych leków przed zabiegiem.
Warto zapamiętać
- Egoropal może powodować niedociśnienie ortostatyczne, wydłużenie odstępu QT i hiperprolaktynemię
- Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego, późnych dyskinez i zaburzeń metabolicznych
Dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz ścisłe monitorowanie pacjenta są kluczowe dla bezpiecznego stosowania Egoropalu, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Interakcje
Leki wydłużające odstęp QT
Należy zachować ostrożność stosując Egoropal jednocześnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, np. lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi lekami przeciwhistaminowymi, przeciwpsychotycznymi i przeciwmalarycznymi.
Leki działające ośrodkowo
Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Egoropalu z innymi lekami działającymi ośrodkowo, np. anksjolitykami, większością leków przeciwpsychotycznych, lekami nasennymi, opioidami czy alkoholem.
Leki wpływające na układ pozapiramidowy
Paliperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie, należy zastosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków.
Leki obniżające ciśnienie krwi
Możliwy jest efekt addytywny przy stosowaniu Egoropalu z innymi lekami mogącymi powodować niedociśnienie, np. innymi lekami przeciwpsychotycznymi czy trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.
Leki obniżające próg drgawkowy
Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Egoropalu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, np. fenotiazyny, butyrofenony, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI.
Induktory enzymatyczne
Jednoczesne stosowanie karbamazepiny może zmniejszać stężenie paliperydonu w osoczu. Może być konieczne dostosowanie dawki Egoropalu.
Nie oczekuje się istotnych interakcji farmakokinetycznych Egoropalu z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P450.
Dokładna ocena stosowanych jednocześnie leków i odpowiednie dostosowanie dawkowania są niezbędne dla zminimalizowania ryzyka interakcji podczas terapii Egoropalem.
Ciąża i laktacja
Ciąża
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania paliperydonu w czasie ciąży. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono teratogenności, ale obserwowano inne szkodliwe działania na rozród.
Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym paliperydonu) w trzecim trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych i/lub objawów odstawiennych o różnym nasileniu i czasie trwania po porodzie.
Egoropalu nie należy stosować w czasie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli przerwanie leczenia w czasie ciąży nie jest możliwe, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę.
Karmienie piersią
Paliperydon przenika do mleka ludzkiego w ilości mogącej wpływać na organizm dziecka karmionego piersią. Egoropal nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią.
Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy przerwać podawanie leku, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane Egoropalu w badaniach klinicznych to:
- Bezsenność
- Ból głowy
- Lęk
- Zakażenie górnych dróg oddechowych
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Parkinsonizm
- Zwiększenie masy ciała
- Akatyzja
- Pobudzenie
- Sedacja/senność
- Nudności
- Zaparcia
- Zawroty głowy
- Ból mięśniowo-szkieletowy
- Częstoskurcz
- Drżenie
Akatyzja i sedacja/senność były zależne od wielkości dawki.
Wybrane istotne działania niepożądane:
Objawy pozapiramidowe: Parkinsonizm, akatyzja, dystonia, dyskineza, drżenie. Częstość występowania zależna od dawki.
Zwiększenie masy ciała: W 13-tygodniowym badaniu nieprawidłowy przyrost masy ciała ≥7% wystąpił u 5-13% pacjentów, w zależności od dawki.
Hiperprolaktynemia: Obserwowano wzrost stężenia prolaktyny u obu płci. Działania niepożądane związane z hiperprolaktynemią (np. brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia) wystąpiły ogółem u <1% pacjentów.
Zaburzenia sercowo-naczyniowe: Możliwe wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, nagły zgon z niewyjaśnionych przyczyn.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa: Zgłaszano przypadki, w tym zatorowość płucną i zakrzepicę żył głębokich.
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: Najczęściej zgłaszano ból, zazwyczaj o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego były postrzegane jako nieco bardziej bolesne niż do mięśnia pośladkowego.
Warto zapamiętać
- Najczęstsze działania niepożądane to bezsenność, ból głowy, objawy pozapiramidowe i reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Należy monitorować masę ciała, poziom prolaktyny i parametry metaboliczne podczas leczenia Egoropalem
Pełny profil bezpieczeństwa Egoropalu jest zbliżony do profilu rysperydonu. Szczegółowy opis wszystkich działań niepożądanych znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania paliperydonu mogą obejmować:
- Senność i sedację
- Tachykardię i niedociśnienie
- Wydłużenie odstępu QT
- Objawy pozapiramidowe
W przypadku ostrego przedawkowania należy wziąć pod uwagę możliwość jednoczesnego zatrucia wieloma lekami.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Zapewnić i utrzymać drożność dróg oddechowych oraz odpowiednie natlenienie i wentylację
- Monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego, w tym ciągłe monitorowanie EKG
- W razie niedociśnienia i zapaści krążeniowej zastosować odpowiednie leczenie (płyny, leki presyjne)
- W przypadku ciężkich objawów pozapiramidowych podać leki antycholinergiczne
- Ścisły nadzór i obserwacja do czasu powrotu pacjenta do zdrowia
Nie ma swoistej odtrutki dla paliperydonu. Należy zastosować ogólne środki wspomagające, uwzględniając przedłużone uwalnianie leku i długi okres półtrwania paliperydonu.
Właściwości farmakologiczne
Mechanizm działania
Paliperydon jest selektywnym antagonistą monoamin, wykazującym wysokie powinowactwo do receptorów:
- Serotoninergicznych 5-HT2A
- Dopaminergicznych D2
- α1-adrenergicznych
- W mniejszym stopniu do receptorów histaminowych H1 i α2-adrenergicznych
Paliperydon nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów cholinergicznych.
Działanie przeciwpsychotyczne paliperydonu jest przypisywane głównie antagonizmowi wobec receptorów D2. Antagonizm wobec receptorów 5-HT2A może zmniejszać tendencję do wywoływania objawów pozapiramidowych.
Właściwości farmakokinetyczne
Egoropal zawiera palmitynian paliperydonu w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Po wstrzyknięciu domięśniowym palmitynian paliperydonu powoli rozpuszcza się i jest hydrolizowany do paliperydonu.
Uwalnianie substancji czynnej rozpoczyna się już 1. dnia i trwa co najmniej 4 miesiące. Maksymalne stężenie paliperydonu w osoczu osiągane jest między 13. a 17. dniem po podaniu.
Wiązanie paliperydonu z białkami osocza wynosi 74%. Jest on w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie. Główną drogą eliminacji jest wydalanie z moczem w postaci niezmienionej.
Okres półtrwania paliperydonu po podaniu domięśniowym wynosi około 25-49 dni.
Skład
Substancja czynna: palmitynian paliperydonu.
1 ampułko-strzykawka zawiera:
- 117 mg palmitynianu paliperydonu (równoważnik 75 mg paliperydonu)
- 156 mg palmitynianu paliperydonu (równoważnik 100 mg paliperydonu)
- 234 mg palmitynianu paliperydonu (równoważnik 150 mg paliperydonu)
Szczegółowy skład substancji pomocniczych znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Egoropal łączy w sobie skuteczność paliperydonu z wygodą podawania raz na miesiąc, co może poprawić przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów ze schizofrenią. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia.