Egolanza
Olanzapine
Wskazania do stosowania olanzapiny
Olanzapina jest wskazana w:
- Leczeniu schizofrenii
- Długoterminowym leczeniu podtrzymującym pacjentów ze schizofrenią, u których stwierdzono dobrą odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii
- Leczeniu średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii
- Zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na leczenie olanzapiną
Olanzapina wykazuje skuteczność w długoterminowym leczeniu podtrzymującym pacjentów ze schizofrenią oraz w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej.
Dawkowanie olanzapiny
Dorośli:
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizod manii | 15 mg/dobę (monoterapia) 10 mg/dobę (terapia skojarzona) |
5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Dawka dobowa może być dostosowywana w zależności od stanu klinicznego pacjenta w zakresie 5-20 mg/dobę. Zwiększenie dawki ponad rekomendowaną dawkę początkową zalecane jest tylko po ponownej ocenie stanu klinicznego i nie częściej niż co 24 godziny.
Szczególne grupy pacjentów:
- Pacjenci w podeszłym wieku: rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę)
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby: rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę)
- Osoby palące: rozważyć zwiększenie dawki ze względu na indukcję metabolizmu olanzapiny przez palenie tytoniu
W przypadku obecności więcej niż jednego czynnika mogącego spowolnić metabolizm (płeć żeńska, podeszły wiek, niepalenie tytoniu) należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej.
Dzieci i młodzież:
Nie zaleca się stosowania olanzapiny u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności leczenia w tej grupie wiekowej.
Warto zapamiętać
- Olanzapina wykazuje skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
Olanzapina może być stosowana niezależnie od posiłków, ponieważ pokarm nie ma wpływu na jej wchłanianie. W przypadku planowanego zakończenia leczenia olanzapiną należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki leku.
Przeciwwskazania
Stosowanie olanzapiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pacjenci ze stwierdzonym ryzykiem wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak przerost gruczołu krokowego, niedrożność porażenna jelit oraz podobne schorzenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania olanzapiny należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, szczególnie w początkowej fazie leczenia
- Zwiększone ryzyko zgonu u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem
- Ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN)
- Możliwość wystąpienia hiperglikemii i rozwoju lub nasilenia objawów cukrzycy
- Konieczność monitorowania masy ciała, stężenia lipidów i glukozy we krwi
- Ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych, w tym późnych dyskinez
- Możliwość wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku
- Ryzyko nagłego zgonu sercowego
Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę u pacjentów z chorobami układu krążenia, chorobami naczyń mózgowych, stanami predysponującymi do hipotensji, a także u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Interakcje
Olanzapina może wchodzić w interakcje z innymi lekami, w szczególności:
- Induktorami CYP1A2 (np. karbamazepina, palenie tytoniu) - mogą zmniejszać stężenie olanzapiny
- Inhibitorami CYP1A2 (np. fluwoksamina) - mogą zwiększać stężenie olanzapiny
- Lekami działającymi na OUN - możliwe nasilenie działania depresyjnego na OUN
- Lekami wydłużającymi odstęp QTc - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę jednocześnie z alkoholem oraz lekami wpływającymi na układ nerwowy.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie olanzapiny w ciąży powinno być rozważone tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
Olanzapina przenika do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas jej stosowania.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem olanzapiny to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Zaburzenia metaboliczne (zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów)
- Zawroty głowy
- Objawy pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm)
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Działanie przeciwcholinergiczne
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie w początkowej fazie leczenia oraz u pacjentów z grup ryzyka.
Warto zapamiętać
- Olanzapina wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w zakresie zaburzeń metabolicznych i przyrostu masy ciała
- Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę u pacjentów z chorobami układu krążenia i zaburzeniami czynności wątroby
Stosowanie olanzapiny wymaga regularnej oceny stanu klinicznego pacjenta oraz monitorowania parametrów metabolicznych. Należy indywidualnie rozważyć korzyści i ryzyko związane z leczeniem, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia