Duphaston® (dydrogesteron) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Duphaston jest wskazany w leczeniu następujących stanów związanych z niedoborem progesteronu:
- Bolesne miesiączkowanie
- Endometrioza
- Wtórny brak miesiączki
- Nieregularne cykle miesiączkowe
- Nieprawidłowe krwawienia z macicy
- Zespół napięcia przedmiesiączkowego
- Poronienia zagrażające
- Poronienia nawykowe
- Bezpłodność związana z niewydolnością ciałka żółtego
Ponadto Duphaston jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet z zachowaną macicą, w celu przeciwdziałania wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania i odpowiedzi klinicznej pacjentki. Poniżej przedstawiono typowe schematy dawkowania:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Bolesne miesiączkowanie | 10-20 mg/dobę od 5 do 25 dnia cyklu |
Endometrioza | 10-30 mg/dobę od 5 do 25 dnia cyklu lub w sposób ciągły |
Nieprawidłowe krwawienie z macicy | 20-30 mg/dobę przez do 10 dni lub 10-20 mg/dobę w drugiej części cyklu |
Wtórny brak miesiączki | 10-20 mg/dobę przez 14 dni w drugiej części cyklu |
Zespół napięcia przedmiesiączkowego | 10 mg 2x/dobę od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu |
Poronienie zagrażające | Dawka początkowa do 40 mg, następnie 20-30 mg/dobę |
Poronienie nawykowe | 10 mg 2x/dobę do 12 tygodnia ciąży |
HTZ - terapia ciągła sekwencyjna | 10 mg/dobę przez ostatnie 14 dni 28-dniowego cyklu |
HTZ - terapia cykliczna | 10 mg/dobę przez ostatnie 12-14 dni cyklu estrogenowego |
Tabletki należy przyjmować doustnie, w razie potrzeby dawkę dobową można podzielić na kilka równych porcji.
Dawkowanie Duphastonu jest elastyczne i powinno być dostosowane indywidualnie do potrzeb pacjentki oraz wskazania. Kluczowe jest monitorowanie odpowiedzi klinicznej i w razie potrzeby modyfikacja dawki.
Przeciwwskazania
Stosowanie Duphastonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na dydrogesteron lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Rozpoznanie lub uzasadnione podejrzenie występowania nowotworów zależnych od progestagenów (np. oponiak)
- Krwawienie z pochwy o nieustalonej przyczynie
W przypadku równoczesnego stosowania estrogenu z dydrogesteronem należy również uwzględnić przeciwwskazania do stosowania estrogenów.
Przed przepisaniem Duphastonu należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych nowotworów hormonozależnych oraz niezdiagnozowanych krwawień z dróg rodnych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Duphastonu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Przed rozpoczęciem leczenia nieprawidłowych krwawień z pochwy należy ustalić ich etiologię
- U pacjentek z porfirią, depresją lub zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie
- U pacjentek ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ)
- U kobiet z zachowaną macicą stosujących HTZ - zwiększone ryzyko raka endometrium
- Zwiększone ryzyko raka piersi u kobiet stosujących HTZ estrogenowo-progestagenową
- Możliwy niewielki wzrost ryzyka raka jajnika przy długotrwałym stosowaniu HTZ
Należy regularnie monitorować stan pacjentki, w tym wykonywać badania piersi i cytologię. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących objawów.
Stosowanie Duphastonu wymaga starannego monitorowania pacjentki pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka nowotworów hormonozależnych oraz powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Interakcje lekowe
Dydrogesteron jest metabolizowany głównie przez aldo-keto reduktazę 1C oraz cytochrom P450 (CYP3A4). Jego metabolizm może być przyspieszony przez induktory enzymów, takie jak:
- Leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina)
- Leki przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz)
- Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, szałwię, miłorząb
Jednoczesne stosowanie tych leków może zmniejszyć skuteczność dydrogesteronu.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Duphastonu z induktorami enzymów, gdyż może to prowadzić do zmniejszenia jego skuteczności terapeutycznej.
Ciąża i laktacja
Dydrogesteron może być stosowany w czasie ciąży, jeśli istnieją wskazania kliniczne. Dotychczasowe dane nie wskazują na szkodliwy wpływ na płód. Brak danych dotyczących przenikania do mleka kobiecego, dlatego nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią.
Duphaston może być bezpiecznie stosowany w ciąży w razie wskazań medycznych, jednak należy unikać jego stosowania podczas laktacji.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Duphastonu obejmują:
- Migreny i bóle głowy
- Nudności
- Zaburzenia miesiączkowania
- Bolesność i/lub tkliwość piersi
Rzadziej mogą wystąpić: zawroty głowy, wymioty, reakcje alergiczne skórne, zaburzenia czynności wątroby, obrzęki.
Profil bezpieczeństwa Duphastonu jest korzystny, a większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający. Należy jednak monitorować pacjentkę pod kątem potencjalnych poważniejszych powikłań, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
Warto zapamiętać
- Duphaston jest skutecznym progestagenem stosowanym w leczeniu wielu zaburzeń związanych z niedoborem progesteronu oraz w HTZ.
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, monitorując odpowiedź kliniczną pacjentki i potencjalne działania niepożądane.