Duphaston® (dydrogesteron) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Duphaston jest wskazany w leczeniu następujących stanów związanych z niedoborem progesteronu:
- Bolesne miesiączkowanie
- Endometrioza
- Wtórny brak miesiączki
- Nieregularne cykle miesiączkowe
- Nieprawidłowe krwawienia z macicy
- Zespół napięcia przedmiesiączkowego
- Poronienia zagrażające
- Poronienia nawykowe
- Bezpłodność związana z niewydolnością ciałka żółtego
Ponadto, Duphaston jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet z zachowaną macicą, w celu przeciwdziałania wpływowi niezrównoważonego stężenia estrogenu na błonę śluzową macicy.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od ciężkości zaburzenia i odpowiedzi klinicznej pacjentki. Poniżej przedstawiono zalecane schematy dawkowania w poszczególnych wskazaniach:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Bolesne miesiączkowanie | 10-20 mg/dobę od 5 do 25 dnia cyklu |
Endometrioza | 10-30 mg/dobę od 5 do 25 dnia cyklu lub w sposób ciągły |
Nieprawidłowe krwawienie z macicy | 20-30 mg/dobę przez okres do 10 dni (w celu zatrzymania krwawienia) 10-20 mg/dobę w drugiej części cyklu (przy podawaniu ciągłym) |
Wtórny brak miesiączki | 10-20 mg/dobę przez 14 dni drugiej części założonego cyklu |
Zespół napięcia przedmiesiączkowego | 10 mg 2x/dobę od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu |
Nieregularne cykle | 10-20 mg/dobę od drugiej połowy cyklu do pierwszego dnia kolejnego cyklu |
Poronienie zagrażające | Dawka początkowa do 40 mg, następnie 20-30 mg/dobę |
Poronienie nawykowe | 10 mg 2x/dobę do 12 tygodnia ciąży |
Bezpłodność (niewydolność ciałka żółtego) | 10-20 mg/dobę od drugiej połowy cyklu przez co najmniej 3 cykle |
W hormonalnej terapii zastępczej stosuje się następujące schematy:
- Terapia ciągła sekwencyjna: 10 mg dydrogesteronu dziennie przez ostatnie 14 dni 28-dniowego cyklu
- Terapia cykliczna: 10 mg dydrogesteronu dziennie przez ostatnie 12-14 dni cyklu estrogenowego
Dawkę można zwiększyć do 20 mg/dobę w zależności od odpowiedzi klinicznej.
Przeciwwskazania
Stosowanie Duphastonu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na dydrogesteron lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Rozpoznanie lub podejrzenie nowotworów zależnych od progestagenów (np. oponiak)
- Krwawienie z pochwy o nieustalonej przyczynie
Należy również uwzględnić przeciwwskazania do stosowania estrogenów w przypadku równoczesnego stosowania estrogenów z dydrogesteronem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia dydrogesteronem należy wyjaśnić etiologię nieprawidłowych krwawień z pochwy. W trakcie pierwszych miesięcy terapii mogą pojawić się krwawienia i plamienia. Jeśli objawy te wystąpią po dłuższym czasie stosowania lub utrzymują się po przerwaniu leczenia, należy przeprowadzić dalszą diagnostykę, w tym biopsję błony śluzowej macicy.
Szczególnej obserwacji wymagają pacjentki z następującymi stanami:
- Porfiria
- Depresja
- Zaburzenia czynności wątroby
W przypadku hormonalnej terapii zastępczej należy regularnie oceniać stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w kontekście ryzyka raka piersi, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, udaru i choroby niedokrwiennej serca.
Interakcje
Metabolizm dydrogesteronu może ulec przyspieszeniu przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymów cytochromu P450, takich jak:
- Leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina)
- Leki przeciwzakaźne (np. ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz)
- Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, szałwię lub miłorząb
Efektem klinicznym może być zmniejszenie skuteczności dydrogesteronu.
Ciąża i laktacja
Dydrogesteron może być stosowany w czasie ciąży, jeżeli istnieją wskazania. Nie powinien być jednak stosowany w okresie karmienia piersią ze względu na brak danych dotyczących przenikania do mleka kobiecego.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Migrena i bóle głowy
- Nudności
- Zaburzenia miesiączkowania
- Bolesność i/lub tkliwość piersi
Rzadziej obserwowano: obniżony nastrój, zawroty głowy, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, reakcje alergiczne skórne.
Warto zapamiętać
- Duphaston jest progestagenem aktywnym po podaniu doustnym, stosowanym w leczeniu stanów związanych z niedoborem progesteronu.
- Lek nie wykazuje działania estrogenowego, androgenowego, termogennego, anabolicznego ani kortykosteroidowego.
Duphaston jest skutecznym i bezpiecznym lekiem w leczeniu zaburzeń związanych z niedoborem progesteronu. Jego stosowanie wymaga jednak indywidualnego podejścia do pacjentki i regularnej oceny stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii.