Dukoral - szczepionka przeciwko cholerze
Wskazania do stosowania
Dukoral jest szczepionką wskazaną do uzyskania czynnej odporności przeciwko chorobie wywoływanej przez bakterie Vibrio cholerae serogrupy O1. Przeznaczona jest dla dzieci powyżej 2 lat oraz dorosłych planujących pobyt na terenach endemicznych lub epidemicznych cholery. Decyzję o zastosowaniu szczepionki należy podjąć w oparciu o oficjalne zalecenia, uwzględniając zmienność epidemiologiczną i ryzyko zakażenia w różnych regionach geograficznych oraz warunkach podróży.
Warto podkreślić, że szczepienie nie zwalnia z konieczności stosowania standardowych środków ostrożności. W przypadku wystąpienia biegunki należy wdrożyć odpowiednie nawodnienie organizmu.
Warto zapamiętać
- Dukoral chroni tylko przed zakażeniem V. cholerae serogrupy O1
- Szczepienie należy zakończyć co najmniej tydzień przed potencjalną ekspozycją na patogen
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Schemat podstawowy | Dawka przypominająca |
---|---|---|
Dorośli i dzieci >6 lat | 2 dawki w odstępie min. 1 tygodnia | 1 dawka w ciągu 2 lat |
Dzieci 2-6 lat | 3 dawki w odstępie min. 1 tygodnia | 1 dawka po 6 miesiącach |
Tabela 1. Schemat dawkowania szczepionki Dukoral
Jeśli przerwa między dawkami przekroczy 6 tygodni, należy rozpocząć cykl szczepienia od nowa. Cykl szczepienia powinien zakończyć się co najmniej tydzień przed potencjalną ekspozycją na V. cholerae O1.
W przypadku upływu ponad 2 lat od ostatniego szczepienia, zaleca się powtórzenie pełnego cyklu szczepienia podstawowego. Brak danych klinicznych dotyczących skuteczności wielokrotnego podawania dawek przypominających.
Uwaga: Nie zaleca się podawania szczepionki dzieciom poniżej 2 lat życia ze względu na brak badań skuteczności ochronnej w tej grupie wiekowej.
Sposób podawania
Dukoral podaje się doustnie. Przed podaniem należy wymieszać zawiesinę szczepionki z buforem (wodorowęglan sodu). Procedura przygotowania:
- Rozpuścić granulat musujący wodorowęglanu sodu w szklance zimnej wody (ok. 150 ml)
- Wymieszać zawiesinę szczepionki z roztworem buforowym
- Wypić przygotowany roztwór w ciągu 2 godzin
Ważne: Przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po podaniu szczepionki należy powstrzymać się od jedzenia, picia oraz przyjmowania innych leków doustnych.
Dla dzieci w wieku 2-6 lat należy odlać połowę roztworu buforowego i wymieszać pozostałą część (ok. 75 ml) z całą zawartością fiolki szczepionki.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania szczepionki Dukoral obejmują:
- Nadwrażliwość na substancje czynne, którykolwiek składnik szczepionki lub formaldehyd
- Ostre zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Ostra choroba przebiegająca z gorączką
W przypadku wystąpienia powyższych stanów, należy odroczyć podanie szczepionki.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przy stosowaniu szczepionki Dukoral należy wziąć pod uwagę następujące kwestie:
- Szczepionka zapewnia ochronę wyłącznie przed V. cholerae serogrupy O1
- Ograniczone dane dotyczące skuteczności u osób w wieku ≥65 lat
- Brak danych klinicznych o skuteczności dawek przypominających
- Ograniczone dane dotyczące stosowania u osób zakażonych HIV
- Możliwa niedostateczna odpowiedź immunologiczna u osób z immunosupresją
- Zawartość około 1,1 g sodu na dawkę - istotne u osób kontrolujących spożycie sodu
Szczepionka nie zapewnia 100% ochrony, dlatego konieczne jest przestrzeganie standardowych środków ostrożności w celu uniknięcia zakażenia cholerą.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków i szczepionek:
- Unikać podawania innych leków doustnych 1h przed i 1h po szczepionce Dukoral
- Brak wpływu na skuteczność przy jednoczesnym podaniu doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu
- Brak wpływu na odpowiedź immunologiczną przy jednoczesnym podaniu szczepionki przeciw żółtej febrze
- Brak danych dotyczących jednoczesnego podawania z innymi szczepionkami lub lekami przeciwmalarycznymi
Ciąża i karmienie piersią
Brak danych dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję u zwierząt. Szczepionkę można podawać kobietom w ciąży i karmiącym piersią po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, mimo braku specjalnych badań klinicznych w tej grupie.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty
- Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy
- Zaburzenia ogólne: gorączka, złe samopoczucie
Rzadziej obserwowano reakcje skórne, bóle stawów, zaburzenia oddechowe oraz objawy grypopodobne. W pojedynczych przypadkach raportowano ciężkie reakcje alergiczne.
Właściwości farmakologiczne
Dukoral zawiera inaktywowane całe komórki V. cholerae O1 oraz rekombinowaną, nietoksyczną podjednostkę B toksyny cholery (rCTB). Mechanizm działania polega na indukcji wytwarzania przeciwciał przeciwko składnikom bakterii oraz toksynie. Przeciwciała jelitowe zapobiegają adhezji bakterii do ściany jelita i neutralizują toksynę cholerową, zapobiegając biegunce.
Skład szczepionki
Jedna dawka (3 ml) zawiesiny zawiera:
- V. cholerae O1 Inaba, biotyp klasyczny (inaktywowane termicznie): 31,25x109 bakterii
- V. cholerae O1 Inaba, biotyp El Tor (inaktywowane formaldehydem): 31,25x109 bakterii
- V. cholerae O1 Ogawa, biotyp klasyczny (inaktywowane termicznie): 31,25x109 bakterii
- V. cholerae O1 Ogawa, biotyp klasyczny (inaktywowane formaldehydem): 31,25x109 bakterii
- Rekombinowana podjednostka B toksyny cholery (rCTB): 1 mg
Łącznie szczepionka zawiera 1,25x1011 bakterii oraz 1 mg rCTB.