Donesyn
Donepezil hydrochloride
Chlorowodorek donepezylu w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera
Chlorowodorek donepezylu jest wskazany do objawowego leczenia łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera. Lek ten działa jako swoisty i odwracalny inhibitor acetylocholinoesterazy, głównej cholinoesterazy w mózgu. In vitro chlorowodorek donepezylu wykazuje ponad 1000-krotnie silniejsze działanie hamujące na acetylocholinoesterazę niż na butyrylocholinoesterazę, która występuje głównie poza ośrodkowym układem nerwowym.
Diagnoza otępienia w chorobie Alzheimera powinna być stawiana zgodnie z przyjętymi wytycznymi (np. DSM IV, ICD 10). Leczenie powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez lekarza posiadającego doświadczenie w diagnozowaniu i leczeniu tej choroby. Kluczowe jest również zapewnienie regularnego nadzoru nad przyjmowaniem leku przez pacjenta, co wymaga zaangażowania opiekuna.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli/osoby w podeszłym wieku | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę |
Pacjenci z niewydolnością nerek | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę |
Pacjenci z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę (zwiększanie dawki zgodnie z indywidualną tolerancją) |
Dawkowanie chlorowodorku donepezylu u dorosłych pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera
Leczenie rozpoczyna się od dawki 5 mg/dobę (podawanej raz na dobę). Tę dawkę należy utrzymywać przez co najmniej miesiąc, aby umożliwić ocenę wczesnej odpowiedzi klinicznej i osiągnięcie stanu stacjonarnego stężenia leku. Po miesiącu leczenia i ocenie klinicznej, dawkę można zwiększyć do 10 mg/dobę (podawanej raz na dobę). Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 mg.
Lek należy przyjmować doustnie, wieczorem, tuż przed snem. Leczenie podtrzymujące może być kontynuowane tak długo, jak długo przynosi korzyści terapeutyczne dla pacjenta. Dlatego korzyść kliniczna stosowania chlorowodorku donepezylu powinna być regularnie weryfikowana. W przypadku braku dowodów na dalsze działanie terapeutyczne leku należy rozważyć jego odstawienie.
U pacjentów z niewydolnością nerek można stosować podobny schemat dawkowania, ponieważ ten stan chorobowy nie wpływa na klirens chlorowodorku donepezylu. W przypadku pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby, zwiększanie dawki powinno odbywać się zgodnie z indywidualną tolerancją ze względu na możliwe większe stężenia leku. Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
Przeciwwskazania
Chlorowodorek donepezylu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, pochodne piperydyny lub którąkolwiek substancję pomocniczą. Lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie chlorowodorku donepezylu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z:
- Zespołem chorego węzła zatokowego lub innymi nadkomorowymi zaburzeniami przewodnictwa
- Chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Skłonnością do drgawek
- Astmą oskrzelową lub obturacyjną chorobą płuc
- Zaburzeniami układu moczowego
Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów poddawanych znieczuleniu, ze względu na możliwość nasilenia zwiotczenia mięśni. Lek może również wywierać działanie wagotoniczne na częstość akcji serca, powodując bradykardię.
Istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), szczególnie u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki przeciwpsychotyczne. W przypadku pojawienia się objawów ZZN, należy natychmiast przerwać leczenie.
Warto zapamiętać
- Chlorowodorek donepezylu jest skuteczny w leczeniu łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera
- Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 mg, a lek należy przyjmować wieczorem, przed snem
Interakcje lekowe
Chlorowodorek donepezylu może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu:
- Inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) i CYP2D6 (np. fluoksetyna), które mogą hamować metabolizm donepezylu
- Induktorów enzymów (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol), które mogą zmniejszać stężenie donepezylu
- Leków o działaniu antycholinergicznym
- Leków blokujących płytkę nerwowo-mięśniową, agonistów cholinergicznych lub leków β-adrenolitycznych wpływających na przewodnictwo w sercu
Należy unikać jednoczesnego stosowania chlorowodorku donepezylu z innymi inhibitorami acetylocholinoesterazy.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych chlorowodorku donepezylu należą:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, nudności, wymioty
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: skurcze mięśni
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, krwawienie żołądkowo-jelitowe czy zaburzenia wątroby. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy skonsultować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu może prowadzić do przełomu cholinergicznego, charakteryzującego się nasilonymi nudnościami, wymiotami, ślinieniem, poceniem się, bradykardią, niedociśnieniem, depresją oddechową, zapaścią i drgawkami. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. Jako antidotum można zastosować atropinę dożylnie.
Chlorowodorek donepezylu jest cennym lekiem w terapii otępienia w chorobie Alzheimera, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i regularnej oceny korzyści terapeutycznych. Właściwe dawkowanie, monitorowanie działań niepożądanych i uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Otępienie z ciałami Lewy'ego; otępienie w przebiegu choroby Parkinsona
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.