Donesyn
Donepezil hydrochloride
Chlorowodorek donepezylu w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera
Chlorowodorek donepezylu jest wskazany do objawowego leczenia łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera. Lek ten działa jako swoisty i odwracalny inhibitor acetylocholinoesterazy, głównej cholinoesterazy w mózgu. In vitro chlorowodorek donepezylu wykazuje ponad 1000 razy silniejsze działanie hamujące na acetylocholinoesterazę niż na butyrylocholinoesterazę, która występuje głównie poza ośrodkowym układem nerwowym.
Diagnoza otępienia w chorobie Alzheimera powinna być stawiana zgodnie z przyjętymi wytycznymi (np. DSM IV, ICD 10). Leczenie powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez lekarza posiadającego doświadczenie w diagnozowaniu i leczeniu tej jednostki chorobowej.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
Dorośli/osoby w podeszłym wieku | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę |
Pacjenci z niewydolnością nerek | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę |
Pacjenci z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby | 5 mg/dobę | 10 mg/dobę (zwiększanie dawki zgodnie z indywidualną tolerancją) |
Lek należy podawać doustnie, wieczorem, tuż przed snem. Leczenie rozpoczyna się od dawki 5 mg/dobę, którą należy utrzymywać przez co najmniej miesiąc. Po tym okresie, w zależności od oceny klinicznej, dawkę można zwiększyć do 10 mg/dobę. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 mg.
U pacjentów z niewydolnością nerek można stosować podobny schemat dawkowania jak u osób z prawidłową funkcją nerek. W przypadku pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby, zwiększanie dawki powinno odbywać się zgodnie z indywidualną tolerancją. Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
Chlorowodorek donepezylu nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży.
Monitorowanie leczenia
Korzyść kliniczna stosowania chlorowodorku donepezylu powinna być regularnie weryfikowana. W przypadku braku dowodów na dalsze działanie terapeutyczne leku należy rozważyć jego odstawienie. Nie można przewidzieć indywidualnej odpowiedzi na chlorowodorek donepezylu. W czasie odstawiania leku widoczne jest stopniowe zanikanie korzystnego działania.
Warto zapamiętać
- Chlorowodorek donepezylu jest wskazany do leczenia łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera
- Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 mg, podawana wieczorem przed snem
Przeciwwskazania
Stosowanie chlorowodorku donepezylu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, pochodne piperydyny lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując chlorowodorek donepezylu u pacjentów z:
- Zespołem chorego węzła zatokowego lub innymi nadkomorowymi zaburzeniami przewodnictwa
- Chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie NLPZ
- Ryzykiem zatrzymania moczu
- Drgawkami w wywiadzie
- Astmą oskrzelową lub obturacyjną chorobą płuc
Chlorowodorek donepezylu może nasilać zwiotczenie mięśni wywołane przez pochodne sukcynylocholiny w czasie znieczulenia. Istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki przeciwpsychotyczne.
Lek zawiera laktozę, dlatego pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy nie powinni go przyjmować.
Interakcje
Chlorowodorek donepezylu może wchodzić w interakcje z:
- Inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) i CYP2D6 (np. fluoksetyna), które mogą hamować jego metabolizm
- Induktorami enzymów (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, alkohol), które mogą zmniejszać jego stężenie
- Lekami o działaniu antycholinergicznym
- Lekami blokującymi płytkę nerwowo-mięśniową
- Agonistami cholinergicznymi
- Lekami β-adrenolitycznymi wpływającymi na przewodnictwo w sercu
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wyżej wymienionych leków z chlorowodorkiem donepezylu.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych chlorowodorku donepezylu należą:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- Zaburzenia układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność)
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (skurcze mięśni)
- Zmęczenie
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak bradykardia, blok serca, krwawienie żołądkowo-jelitowe czy zaburzenia wątroby. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przedawkowanie chlorowodorku donepezylu może prowadzić do przełomu cholinergicznego, charakteryzującego się nasilonymi nudnościami, wymiotami, ślinieniem, poceniem się, bradykardią, niedociśnieniem, depresją oddechową, zapaścią i drgawkami. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące. Jako antidotum można zastosować atropinę.
Podsumowując, chlorowodorek donepezylu jest skutecznym lekiem w objawowym leczeniu łagodnej do umiarkowanie ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera. Wymaga jednak starannego monitorowania i dostosowania dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami.
Otępienie z ciałami Lewy'ego; otępienie w przebiegu choroby Parkinsona
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.