Diprivan
Propofol
Wskazania do stosowania
Diprivan jest krótko działającym, dożylnym lekiem znieczulającym stosowanym do:
- Wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia
- Wywołania uspokojenia z zachowaniem świadomości u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia poddawanych zabiegom diagnostycznym i chirurgicznym
- Sedacji pacjentów powyżej 16 lat podczas oddychania kontrolowanego, leczonych w oddziale intensywnej terapii
Diprivan może być stosowany jako pojedynczy produkt leczniczy lub w skojarzeniu z innymi lekami stosowanymi w celu wywołania znieczulenia miejscowego lub regionalnego.
Dawkowanie i sposób podawania
Dorośli
Wprowadzenie do znieczulenia ogólnego:
Indukcję znieczulenia można przeprowadzić podając lek we wstrzyknięciu (bolus) lub rozpoczynając wlew dożylny. Zaleca się podawanie preparatu w dawkach podzielonych (około 40 mg co 10 sekund) w postaci pojedynczego wstrzyknięcia lub wlewu dożylnego, w zależności od reakcji pacjenta, aż do wystąpienia klinicznych cech znieczulenia.
Dla większości dorosłych pacjentów w wieku poniżej 55 lat wystarczającą dawką propofolu jest 1,5-2,5 mg/kg mc. U pacjentów powyżej 55 lat oraz należących do III lub IV grupy według klasyfikacji ASA zapotrzebowanie na preparat jest mniejsze i należy stosować mniejsze dawki (około 20 mg co 10 sekund).
Podtrzymywanie znieczulenia ogólnego:
W celu utrzymania pożądanej głębokości znieczulenia preparat można podawać we wlewie albo w powtarzanych wstrzyknięciach (bolus). Szybkość wlewu konieczna do zapewnienia właściwej głębokości znieczulenia znacznie się różni u poszczególnych pacjentów i mieści się zwykle w zakresie od 4 mg/kg mc./h do 12 mg/kg mc./h.
Preparat można również podawać w powtarzanych wstrzyknięciach. W zależności od zapotrzebowania klinicznego, dawka wynosi 25-50 mg.
Wywołanie uspokojenia podczas intensywnej opieki medycznej u pacjentów powyżej 16 lat:
W przypadku konieczności uspokojenia dorosłych pacjentów, u których stosuje się oddychanie wspomagane, zaleca się podawanie preparatu w ciągłym wlewie dożylnym. Szybkość wlewu należy dostosować do pożądanego stopnia sedacji. Zwykle skuteczne są dawki w zakresie 0,3-4,0 mg/kg mc./h.
Wywołanie uspokojenia z zachowaniem świadomości podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych:
Do wywołania wstępnego uspokojenia u większości pacjentów konieczne jest podanie dawki 0,5-1,0 mg/kg mc. w czasie 1 do 5 minut. Podtrzymanie żądanej głębokości uspokojenia osiąga się, dobierając odpowiednio szybkość wlewu. Szybkość wlewu wynosi zwykle 1,5-4,5 mg/kg mc./h. Jeśli jest konieczne szybkie pogłębienie uspokojenia, można dodatkowo podać pojedyncze wstrzyknięcia (bolus) preparatu w dawce 10 do 20 mg.
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów powyżej 55 lat, zarówno podczas wprowadzenia do znieczulenia jak i podczas sedacji z zachowaniem świadomości w trakcie zabiegów diagnostycznych lub chirurgicznych, może być konieczne podanie mniejszej dawki preparatu. U pacjentów z III lub IV grupy według klasyfikacji ASA należy stosować mniejsze dawki i rzadziej je podawać.
Dzieci powyżej 1 miesiąca życia
Wprowadzenie do znieczulenia ogólnego:
Preparat należy podawać powoli, aż do wystąpienia klinicznych cech znieczulenia. Dawkę należy dostosować do wieku i/lub masy ciała dziecka:
- U większości dzieci w wieku powyżej 8 lat do indukcji znieczulenia wystarcza dawka około 2,5 mg/kg mc.
- U dzieci młodszych, szczególnie w wieku od 1 miesiąca do 3 lat, wymagana dawka może być większa (2,5-4 mg/kg mc.).
Podtrzymywanie znieczulenia ogólnego:
W celu podtrzymania znieczulenia ogólnego na odpowiednim poziomie produkt leczniczy można podawać w ciągłym wlewie dożylnym lub w pojedynczych powtarzanych wstrzyknięciach. Szybkość wlewu konieczna do zapewnienia odpowiednio głębokiego znieczulenia może znacznie się różnić między poszczególnymi pacjentami, przy czym zwykle mieści się w zakresie 9-15 mg/kg mc./h.
Uspokojenie z zachowaniem świadomości podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych:
Do wywołania sedacji u większości pacjentów pediatrycznych wymagane jest podanie dawki od 1-2 mg propofolu/kg mc. Podtrzymanie efektu uspokojenia jest osiągane poprzez podawanie preparatu dożylnie aż do uzyskania odpowiedniego poziomu uspokojenia. Dla większości pacjentów niezbędna dawka waha się 1,5-9 mg/kg mc./h.
Wskazanie | Wiek | Dawka |
---|---|---|
Wprowadzenie do znieczulenia | > 8 lat | 2,5 mg/kg mc. |
Wprowadzenie do znieczulenia | 1 miesiąc - 3 lata | 2,5-4 mg/kg mc. |
Podtrzymanie znieczulenia | > 1 miesiąca | 9-15 mg/kg mc./h |
Sedacja | > 1 miesiąca | 1-2 mg/kg mc. (indukcja) 1,5-9 mg/kg mc./h (podtrzymanie) |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do reakcji pacjenta i stosowanych jednocześnie leków znieczulających.
Przeciwwskazania
- Stwierdzona nadwrażliwość na propofol lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Nadwrażliwość na soję lub orzeszki ziemne
- Wywołanie uspokojenia podczas intensywnej terapii u pacjentów w wieku 16 lat i młodszych
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Diprivan powinien być podawany wyłącznie przez osoby wyszkolone w zakresie anestezjologii lub intensywnej opieki medycznej. Konieczne jest ciągłe monitorowanie pacjenta oraz dostępność sprzętu do udrożnienia dróg oddechowych, wentylacji i resuscytacji.
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Niewydolnością układu krążenia
- Niewydolnością układu oddechowego
- Niewydolnością nerek
- Niewydolnością wątroby
- Hipowolemią
- Padaczką
- Zaburzeniami metabolizmu tłuszczów
Podczas stosowania Diprivanu może wystąpić niedociśnienie tętnicze, bradykardia oraz przemijający bezdech. U pacjentów w podeszłym wieku oraz należących do III lub IV grupy według klasyfikacji ASA należy stosować mniejsze dawki.
Bardzo rzadko obserwowano ciężkie działania niepożądane (tzw. zespół propofolowy), obejmujące m.in. kwasicę metaboliczną, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych i niewydolność serca. Czynniki ryzyka to m.in. długotrwałe stosowanie wysokich dawek propofolu.
Interakcje
Diprivan może być stosowany w skojarzeniu ze znieczuleniem podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym oraz z lekami używanymi do premedykacji. Jednoczesne podawanie z innymi lekami działającymi hamująco na OUN może nasilać działanie uspokajające i zwiększać ryzyko niewydolności oddechowej i krążeniowej.
Ciąża i karmienie piersią
Nie zaleca się stosowania Diprivanu w okresie ciąży, chyba że jest to absolutnie konieczne. Lek przenika do mleka kobiecego, dlatego nie należy karmić piersią przez 24 godziny od jego zastosowania.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Niedociśnienie tętnicze
- Bradykardia
- Przemijający bezdech
- Ból w miejscu wstrzyknięcia
- Nudności i wymioty podczas wybudzania
Rzadko mogą wystąpić ruchy padaczkopodobne, w tym drgawki. Bardzo rzadko obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak anafilaksja, kwasica metaboliczna czy niewydolność serca.
Wnioski
Diprivan jest skutecznym i szybko działającym lekiem do znieczulenia ogólnego i sedacji, wymagającym jednak ścisłego monitorowania pacjenta i zachowania odpowiednich środków ostrożności. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku i z chorobami współistniejącymi. Kluczowe jest przestrzeganie przeciwwskazań i uważne monitorowanie pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Diprivan jest przeciwwskazany do stosowania w celu sedacji u pacjentów poniżej 16 roku życia na oddziałach intensywnej terapii
- Podczas stosowania Diprivanu konieczne jest ciągłe monitorowanie pacjenta oraz dostępność sprzętu do udrożnienia dróg oddechowych i resuscytacji