Digoxin Teva
Digoxin
Digoxin Teva - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Digoxin Teva jest wskazany w leczeniu następujących schorzeń:
- Migotanie przedsionków z szybką czynnością komór
- Zaawansowana niewydolność serca (klasa II-IV wg NYHA)
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie digoksyny należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę następujące czynniki:
- Wskazanie do stosowania
- Wiek pacjenta
- Masa ciała
- Wydolność nerek
- Stężenie elektrolitów w surowicy krwi
W trakcie leczenia należy modyfikować dawkowanie w zależności od reakcji organizmu na lek. W przypadku rozbieżności między spodziewanym a uzyskanym działaniem, wskazane jest dostosowanie dawki na podstawie objawów klinicznych i stężenia leku we krwi.
Monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy może być pomocne w prowadzeniu terapii i diagnostyce przedawkowania. Stężenia poniżej 0,8 ng/ml bardzo rzadko powodują objawy toksyczności. U około 2/3 pacjentów z objawami zatrucia stwierdza się stężenie powyżej 2 ng/ml. Stężenia większe niż 3 ng/ml prawie zawsze wiążą się z wystąpieniem objawów zatrucia.
Dawkowanie u dorosłych
Leczenie digoksyną rozpoczyna się od dawki nasycającej. Wyróżnia się dwa schematy nasycania:
Nasycanie szybkie:
- Dawka początkowa: 500-750 µg
- Następnie: 125-375 µg co 6-8 godzin
- Sumaryczna dawka nasycająca: 750-1500 µg w ciągu pierwszej doby
Dawka nasycająca zależy od masy ciała i wynosi 10-15 µg/kg mc./dobę podawane w 2-3 dawkach co 6-8 godzin.
Nasycanie powolne:
- 250-750 µg/dobę
- U pacjentów z prawidłową czynnością nerek prowadzi to do osiągnięcia stężenia stacjonarnego leku w ciągu 6-7 dni
Dawka podtrzymująca:
Zwykle stosowana dawka podtrzymująca wynosi 250 µg 1-2 razy na dobę.
Wiek pacjenta | Typowa dawka podtrzymująca |
---|---|
Przed 60 r.ż. | 375 µg/dobę |
60-80 lat | 250 µg/dobę |
Tabela 1. Typowe dawki podtrzymujące digoksyny u dorosłych w zależności od wieku
Dawkowanie u dzieci
U dzieci dawkę dobową ustala się w zależności od wieku i masy ciała, podając ją w 3-4 dawkach podzielonych:
Wiek | Dawka nasycająca | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
Niemowlęta i dzieci do 2 lat | 20-35 µg/kg mc. | 5-9 µg/kg mc. (25-35% dawki nasycającej) |
Dzieci 2-12 lat | 10-15 µg/kg mc. | 3-5 µg/kg mc. |
Tabela 2. Dawkowanie digoksyny u dzieci w zależności od wieku
Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny (ClCr):
Klirens kreatyniny | Dawka podtrzymująca |
---|---|
50-59 ml/min | 188-375 µg/dobę |
20-49 ml/min | 125-250 µg/dobę |
<20 ml/min | 125 µg/dobę lub co 48 godzin |
Tabela 3. Dawkowanie digoksyny u pacjentów z niewydolnością nerek w zależności od klirensu kreatyniny
Sposób podawania
Digoksynę najlepiej stosować przed posiłkami. Jeżeli jednak podawanie leku na czczo powoduje ból brzucha, można go przyjmować w trakcie posiłku. Należy wówczas unikać pokarmów bogatych w błonnik (np. otręby, chleb razowy), gdyż mogą one zmniejszać wchłanianie leku.
Dawkowanie digoksyny wymaga indywidualnego dostosowania do stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem wielu czynników wpływających na farmakokinetykę leku. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie stężenia leku we krwi oraz obserwacja objawów klinicznych w celu optymalizacji terapii i uniknięcia działań toksycznych.
Przeciwwskazania
Stosowanie digoksyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na digoksynę, inne glikozydy nasercowe lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Arytmia spowodowana zatruciem glikozydami nasercowymi
- Częstoskurcz komorowy i migotanie komór
- Kardiomiopatia przerostowa
- Idiopatyczne przerostowe zwężenie podzastawkowe aorty
- Wydłużenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego (blok AV II i III stopnia)
- Wczesna faza zawału mięśnia sercowego
- Ostra faza zapalenia mięśnia sercowego
- Zespół chorej zatoki
- Zespół preekscytacji (zespół Wolffa-Parkinsona-White'a)
Digoksyna jest przeciwwskazana w wielu stanach kardiologicznych związanych z zaburzeniami rytmu serca, przewodzenia oraz struktury mięśnia sercowego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest dokładna ocena stanu układu sercowo-naczyniowego pacjenta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie digoksyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności w następujących sytuacjach:
- Ryzyko wystąpienia arytmii serca na skutek toksycznego działania digoksyny
- Zaburzenia zatokowo-przedsionkowe (zespół chorej zatoki) - możliwość nasilenia bradykardii lub bloku
- Konieczność monitorowania stężenia digoksyny w surowicy krwi
- Pacjenci w podeszłym wieku lub z obniżonym klirensem nerkowym - konieczność zmniejszenia dawki
- Zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia) - zwiększona wrażliwość na digoksynę
- Choroby tarczycy - konieczność dostosowania dawkowania
- Zespół złego wchłaniania lub rekonstrukcja przewodu pokarmowego - możliwa potrzeba zwiększenia dawki
- Planowana kardiowersja elektryczna - konieczność odstawienia digoksyny na 24h przed zabiegiem
- Zawał mięśnia sercowego - ryzyko zwiększonego zapotrzebowania na tlen w mięśniu sercowym
- Amyloidoza serca - stosować tylko w razie braku alternatyw
- Zapalenie mięśnia sercowego - nie zaleca się stosowania digoksyny
- Choroba beri-beri - możliwe zaburzenie działania digoksyny
- Zaciskające zapalenie osierdzia - nie stosować digoksyny
Podczas leczenia digoksyną należy regularnie kontrolować:
- Stężenie elektrolitów (zwłaszcza potasu, wapnia i magnezu)
- Czynność serca (EKG)
- Parametry czynnościowe wątroby i nerek
Stosowanie digoksyny wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta oraz parametrów laboratoryjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, chorobami tarczycy oraz u osób w podeszłym wieku.
Warto zapamiętać
- Digoksyna ma wąski indeks terapeutyczny - konieczne jest ścisłe monitorowanie stężenia leku we krwi
- Zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemia) znacząco zwiększają ryzyko toksyczności digoksyny
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Digoksyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać na jej wydalanie, wiązanie z białkami osocza oraz dystrybucję w organizmie. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Leki moczopędne (hydrochlorotiazyd, spironolakton, amiloryd, furosemid) - mogą powodować spadek ciśnienia tętniczego, zmniejszenie pojemności minutowej serca, nasilenie arytmii
- Inhibitory konwertazy angiotensyny (np. kaptopryl) - zwiększają stężenie digoksyny
- Leki rozszerzające tętniczki (losartan, prazosyna, dihydralazyna) - zmniejszają stężenie digoksyny
- Antybiotyki makrolidowe (np. klarytromycyna), tetracyklina, propafenon - zwiększają stężenie digoksyny
- Wapń podawany dożylnie - ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu serca
- Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, prokainamid, amiodaron) - wpływają na stężenie i działanie digoksyny
- Sympatykomimetyki - zwiększają ryzyko arytmii
- Kolestyramina, kolestypol, leki zobojętniające - hamują wchłanianie digoksyny
- Niektóre cytostatyki, fenytoina, metoklopramid, penicylamina - mogą zmniejszać stężenie digoksyny
Ze względu na liczne interakcje, przy każdorazowym włączaniu nowego leku u pacjenta przyjmującego digoksynę, należy rozważyć możliwość wystąpienia interakcji i w razie potrzeby zmodyfikować dawkowanie lub monitorować stężenie digoksyny.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Digoksyna może być stosowana w ciąży jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. Lek przenika przez łożysko, a jego stężenie w surowicy noworodka wynosi około 11% stężenia we krwi matki.
Digoksyna przenika do mleka matki w małych stężeniach. Podczas stosowania leku u kobiet karmiących piersią konieczne jest zachowanie ostrożności.
Stosowanie digoksyny w ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane digoksyny obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, zaburzenia OUN
- Zaburzenia oka: zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, widzenie w żółtym kolorze)
- Zaburzenia serca: arytmie, zaburzenia przewodzenia, bradykardia zatokowa
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka
- Zaburzenia skóry: wysypka skórna
Rzadziej występują: depresja, psychoza, bóle głowy, ginekomastia (przy długotrwałym stosowaniu), uczucie zmęczenia.
Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi, szczególnie w przypadku objawów sugerujących zaburzenia rytmu serca.
Przedawkowanie
Przedawkowanie digoksyny zdarza się stosunkowo często i może prowadzić do groźnego zatrucia. Czynniki sprzyjające zatruciu to m.in. hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, niewydolność nerek, podeszły wiek.
Objawy przedawkowania obejmują:
- Objawy ze strony przewodu pokarmowego: osłabienie, brak łaknienia, nudności, wymioty, biegunka
- Objawy neurologiczne: zaburzenia widzenia, zawroty głowy, splątanie, omamy
- Objawy kardiologiczne: arytmie komorowe, bradykardia, nadkomorowe tachyarytmie
Leczenie przedawkowania obejmuje:
- Odstawienie leku
- Płukanie żołądka z podaniem węgla aktywowanego
- Podanie antidotum (fragmenty przeciwciał wiążących digoksynę)
- Wyrównanie zaburzeń elektrolitowych
- Leczenie objawowe arytmii
- W ciężkich przypadkach - czasowa kardiostymulacja
Przedawkowanie digoksyny stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie objawów zatrucia i wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Mechanizm działania
Digoksyna jest glikozydem nasercowym wyizolowanym z naparstnicy wełnistej. Jej główne działania farmakologiczne to:
- Zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego (działanie inotropowe dodatnie)
- Zwolnienie częstości rytmu serca (działanie chronotropowe ujemne)
- Zwolnienie przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym (działanie dromotropowe ujemne)
Mechanizm działania digoksyny polega na:
- Hamowaniu aktywności pompy sodowo-potasowej (Na+/K+-ATPazy) w błonie komórkowej kardiomiocytów
- Zwiększeniu stężenia jonów wapnia wewnątrz komórek mięśnia sercowego
- Pobudzeniu układu przywspółczulnego (nerwu błędnego)
Efekty terapeutyczne digoksyny obejmują:
- Zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego
- Zmniejszenie częstości rytmu serca w migotaniu przedsionków
- Zwiększenie pojemności minutowej serca
- Działanie moczopędne (wtórne do poprawy hemodynamiki)
Złożony mechanizm działania digoksyny pozwala na jej zastosowanie zarówno w leczeniu niewydolności serca, jak i w kontroli częstości rytmu komór w migotaniu przedsionków. Znajomość mechanizmu działania jest kluczowa dla zrozumienia efektów terapeutycznych i potencjalnych działań niepożądanych leku.
Skład
Substancją czynną leku Digoxin Teva jest digoksyna. Dostępne są dwie dawki:
- 1 tabletka zawiera 100 µg digoksyny
- 1 tabletka zawiera 250 µg digoksyny
Dostępność dwóch różnych dawek umożliwia precyzyjne dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.