Diazidan® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Diazidan® jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2 (niezależnej od insuliny) u pacjentów dorosłych, u których sama modyfikacja stylu życia (dieta, aktywność fizyczna, redukcja masy ciała) nie wystarcza do utrzymania prawidłowej glikemii.
Lek stosuje się jako uzupełnienie leczenia niefarmakologicznego cukrzycy typu 2, gdy metody behawioralne są niewystarczające.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie | Uwagi |
---|---|---|
Dorośli i osoby starsze | 40-320 mg/dobę | Dawki do 160 mg - jednorazowo Dawki >160 mg - w 2 dawkach podzielonych |
Nowo rozpoznana cukrzyca | Początkowo 80 mg/dobę | Zwiększanie o 40-80 mg co kilka dni (zwykle co tydzień) |
Dawka maksymalna | 320 mg/dobę | |
Dzieci | Nie stosować | |
Niewydolność wątroby | Zmniejszyć dawkę |
Tabela 1. Schemat dawkowania preparatu Diazidan®
Lek należy przyjmować doustnie, razem z posiłkami. W przypadku pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej, chyba że zbliża się pora kolejnej dawki - wówczas należy pominąć zapomnianą dawkę i kontynuować schemat dawkowania. Tabletki można dzielić.
Dawkowanie jest indywidualne i wymaga dostosowania do odpowiedzi glikemicznej pacjenta. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki i regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi.
Przeciwwskazania
Stosowanie preparatu Diazidan® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na gliklazyd lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Powikłania cukrzycy (stany przedśpiączkowe, śpiączka cukrzycowa, ketonuria, kwasica)
- Ciężka niewydolność nerek i wątroby
- Ciąża i karmienie piersią
- Stany znacznie zwiększonego zapotrzebowania na insulinę (wysoka gorączka, ciężkie zakażenia, urazy i zabiegi chirurgiczne)
- Cukrzyca typu 1 (insulinozależna, cukrzyca typu młodzieńczego)
Diazidan® nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi powikłaniami cukrzycy, niewydolnością narządową, w ciąży oraz w cukrzycy typu 1.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie gliklazydu nie zwalnia z konieczności przestrzegania diety, regularnej aktywności fizycznej i kontroli lekarskiej. Modyfikacja diety może wymagać dostosowania dawki leku. Gliklazyd nie jest skuteczny w leczeniu cukrzycy typu 1.
U pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby oraz u osób starszych leczenie należy rozpoczynać od małych dawek, a kontrola glikemii powinna być szczególnie staranna. Lek jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek i wątroby.
Należy zwrócić uwagę na ryzyko hipoglikemii, szczególnie przy niedostatecznym spożyciu pokarmu. Objawy hipoglikemii obejmują: nadmierne pocenie się, zblednięcie skóry, złe samopoczucie, skurcze głodowe żołądka. W przypadku wystąpienia tych objawów należy spożyć produkt bogaty w glukozę i skontaktować się z lekarzem.
Lek zawiera laktozę - nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Do czasu uregulowania glikemii pacjenci nie powinni prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn ze względu na ryzyko zaburzeń sprawności psychofizycznej.
Stosowanie Diazidanu® wymaga ścisłego monitorowania glikemii, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka. Kluczowe jest edukowanie pacjentów odnośnie objawów hipoglikemii i postępowania w przypadku jej wystąpienia.
Warto zapamiętać
- Diazidan® jest lekiem z grupy pochodnych sulfonylomocznika II generacji, stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2.
- Dawkowanie leku jest indywidualne i wymaga stopniowego zwiększania dawki pod kontrolą glikemii, z maksymalną dawką dobową 320 mg.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Gliklazyd wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać na jego działanie hipoglikemizujące lub metabolizm:
- Inhibitory konwertazy angiotensyny - mogą nasilać działanie hipoglikemizujące
- Leki przeciwkrzepliwe (pochodne kumaryny i indandionu) - nasilenie działania hipoglikemizującego i przeciwkrzepliwego
- Leki o wewnętrznej aktywności hipoglikemicznej (np. kortykosteroidy, diuretyki tiazydowe, lit) - nasilenie działania gliklazydu
- Barbiturany - wydłużenie działania gliklazydu
- Beta-blokery - mogą osłabiać działanie hipoglikemizujące i maskować objawy hipoglikemii
- Cymetydyna i ranitydyna - nasilenie działania hipoglikemizującego
- Induktory enzymów wątrobowych (np. ryfampicyna) - osłabienie działania gliklazydu
- Inhibitory enzymów wątrobowych (np. chloramfenikol) - nasilenie działania gliklazydu
- Leki wypierające gliklazyd z połączeń z białkami osocza (np. NLPZ, sulfonamidy) - nasilenie działania hipoglikemizującego
Ze względu na liczne interakcje, stosowanie Diazidanu® wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących inne leki. Konieczne może być dostosowanie dawkowania gliklazydu lub leków współistniejących oraz ścisłe monitorowanie glikemii.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Diazidanu® w ciąży jest przeciwwskazane. U kobiet w ciąży z cukrzycą należy stosować insulinę. Nie przeprowadzono badań dotyczących przenikania gliklazydu do mleka kobiecego, jednak ze względu na potencjalne ryzyko, leku nie należy stosować w okresie karmienia piersią.
Diazidan® nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia u pacjentki leczonej gliklazydem, należy niezwłocznie zmienić terapię na insulinę.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Diazidanu® obejmują:
- Hipoglikemia (u ok. 5% pacjentów) - zwykle łagodna, ustępująca po zmniejszeniu dawki
- Zwiększenie masy ciała - szczególnie częste przy jednoczesnym stosowaniu insuliny
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (u ok. 1,7% pacjentów): nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka
- Reakcje skórne (u ok. 0,7% pacjentów): wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry
Rzadziej występują: zawroty i bóle głowy, senność, hiponatremia, retencja wody, łagodne zaburzenia hematologiczne, zwiększenie aktywności aminotransferaz.
Bardzo rzadko: ciężka hipoglikemia prowadząca do śpiączki, zapalenie wątroby, uczulenie na światło.
Profil bezpieczeństwa Diazidanu® jest generalnie korzystny, jednak kluczowe jest monitorowanie pacjentów pod kątem hipoglikemii, szczególnie w początkowym okresie leczenia i przy modyfikacji dawki.
Przedawkowanie
Przedawkowanie gliklazydu prowadzi do hipoglikemii o różnym nasileniu. W przypadku łagodnej lub umiarkowanej hipoglikemii należy podać pacjentowi doustnie glukozę lub produkty bogate w cukry proste. W ciężkiej hipoglikemii lub śpiączce hipoglikemicznej postępowanie obejmuje:
- Płukanie żołądka
- Dożylne podanie 50 ml 50% dekstrozy, następnie wlew 5-10% dekstrozy
- Ewentualnie glukagon (1-2 mg i.m.) lub diazoksyd
- Monitorowanie glikemii, elektrolitów i gazometrii co 1-3 godziny
- Kontrola poziomu mocznika i kreatyniny
Leczenie przedawkowania Diazidanu® wymaga szybkiej interwencji i ścisłego monitorowania pacjenta. Po opanowaniu ostrego stanu konieczna jest analiza przyczyn przedawkowania i ewentualna modyfikacja schematu leczenia.
Mechanizm działania
Gliklazyd jest pochodną sulfonylomocznika II generacji. Jego działanie hipoglikemizujące wynika z:
- Bezpośredniej stymulacji uwalniania insuliny z komórek beta trzustki, głównie w fazie pierwszej wydzielania
- Zahamowania czynności kanałów ATP/K+ w błonie komórkowej komórek beta
- Depolaryzacji błony komórkowej i napływu wapnia do komórki
- Aktywacji kinazy i egzocytozy ziarnistości zawierających insulinę
Dodatkowo, gliklazyd uwrażliwia tkanki obwodowe na insulinę oraz wykazuje działanie przeciwzakrzepowe poprzez wpływ na agregację i adhezję płytek krwi oraz procesy fibrynolityczne.
Złożony mechanizm działania Diazidanu® obejmuje nie tylko stymulację wydzielania insuliny, ale także poprawę wrażliwości tkanek na insulinę i korzystny wpływ na układ krzepnięcia.
Właściwości farmakokinetyczne
Po podaniu doustnym 80 mg gliklazydu u pacjentów z cukrzycą na czczo:
- Maksymalne obniżenie poziomu glukozy we krwi (z około 135 do 100 mg/dl) obserwuje się po 4-6 godzinach
- Działanie terapeutyczne utrzymuje się do 24 godzin od podania leku
Profil farmakokinetyczny Diazidanu® umożliwia stosowanie leku raz lub dwa razy na dobę, co może wpływać korzystnie na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Skład preparatu
1 tabletka Diazidanu® zawiera 80 mg gliklazydu jako substancję czynną.
Znajomość składu preparatu jest istotna przy ustalaniu schematu dawkowania i ewentualnym dzieleniu tabletek.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.