DexaPini®
Dextromethorphan hydrobromide
DexaPini® - Profesjonalna charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
DexaPini® jest wskazany w leczeniu suchego kaszlu towarzyszącego stanom zapalnym górnych dróg oddechowych, takim jak:
- Przeziębienie
- Grypa
- Zapalenie gardła
Lek wykazuje działanie przeciwkaszlowe, hamując odruch kaszlowy poprzez wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Dawka jednorazowa | Częstotliwość | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|---|
Dzieci 6-11 lat | 5 ml syropu (6,5 mg dekstrometorfanu) | 3 razy na dobę | 60 mg dekstrometorfanu |
Młodzież ≥12 lat i dorośli | 15 ml syropu (19,5 mg dekstrometorfanu) | 3 razy na dobę | 120 mg dekstrometorfanu |
Dawkowanie u dzieci 4-6 lat: stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Maksymalna dawka dobowa nie może przekroczyć 30 mg dekstrometorfanu bromowodorku.
Nie zaleca się stosowania leku u dzieci poniżej 4 roku życia.
Czas stosowania: Nie stosować dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem.
Dawkowanie DexaPini® jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta. Kluczowe jest przestrzeganie maksymalnych dawek dobowych oraz ograniczonego czasu stosowania.
Przeciwwskazania
Stosowanie DexaPini® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancje czynne lub rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae)
- Kaszel z dużą ilością wydzieliny
- Astma oskrzelowa
- Ciężka niewydolność wątroby
- Niewydolność oddechowa lub ryzyko jej wystąpienia
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO lub okres do 14 dni po ich odstawieniu
- Jednoczesne stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Jednoczesne stosowanie leków mukolitycznych
Przeciwwskazania do stosowania DexaPini® obejmują szereg stanów klinicznych oraz interakcji lekowych, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Uwolnienie histaminy: Ze względu na zawartość dekstrometorfanu bromowodorku, DexaPini® może uwalniać histaminę. Należy zachować ostrożność u dzieci z chorobami atopowymi.
Przewlekły kaszel: W przypadku kaszlu utrzymującego się dłużej niż 7 dni lub nawracającego, należy skonsultować się z lekarzem.
Ryzyko nadużywania: Odnotowano przypadki nadużywania i uzależnienia od dekstrometorfanu. Szczególną ostrożność należy zachować u młodzieży, młodych dorosłych oraz pacjentów z historią nadużywania substancji.
Zespół serotoninowy: Istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o działaniu serotoninergicznym. W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy natychmiast przerwać leczenie.
Zaburzenia czynności wątroby: Ze względu na intensywny metabolizm wątrobowy dekstrometorfanu, należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Polimorfizm CYP2D6: U pacjentów ze słabym metabolizmem CYP2D6 lub stosujących inhibitory tego enzymu mogą wystąpić nasilone działania leku.
Zawartość etanolu: Produkt zawiera do 7% (m/v) etanolu. Należy uwzględnić to u pacjentów z grup ryzyka, w tym u kobiet w ciąży, karmiących piersią, dzieci oraz osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów: Ze względu na możliwość wystąpienia senności i zawrotów głowy oraz zawartość etanolu, należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Stosowanie DexaPini® wymaga uwzględnienia wielu czynników ryzyka i potencjalnych interakcji. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta i dostosowanie terapii w razie potrzeby.
Warto zapamiętać
- DexaPini® nie powinien być stosowany dłużej niż 7 dni bez konsultacji z lekarzem
- Lek może powodować uwalnianie histaminy, co jest istotne u pacjentów z chorobami atopowymi
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Inhibitory MAO: Nie należy stosować DexaPini® u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO oraz przez 14 dni od zaprzestania ich stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
Inhibitory CYP2D6: Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) może znacząco zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w organizmie, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych.
Leki serotoninergiczne: Stosowanie DexaPini® z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. SSRI, MAOI, buprenorfina) zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
Alkohol i leki działające depresyjnie na OUN: Jednoczesne stosowanie z alkoholem lub lekami o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy może nasilać ich działanie depresyjne i zwiększać toksyczność.
Interakcje DexaPini® z innymi lekami mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zespołu serotoninowego i nasilenia działania depresyjnego na OUN. Konieczna jest dokładna analiza stosowanych przez pacjenta leków przed włączeniem terapii.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, nie należy stosować DexaPini® u kobiet w ciąży.
Karmienie piersią: Nie zaleca się stosowania DexaPini® u kobiet karmiących piersią z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
Płodność: Brak danych dotyczących wpływu DexaPini® na płodność.
DexaPini® nie powinien być stosowany w okresie ciąży i karmienia piersią. Wpływ na płodność nie został określony.
Działania niepożądane
Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).
- Zaburzenia układu immunologicznego: (nieznana) reakcje alergiczne ze strony skóry i układu oddechowego
- Zaburzenia psychiczne: (nieznana) pobudzenie, splątanie
- Zaburzenia układu nerwowego: (rzadko) senność; (nieznana) zawroty głowy, drgawki
- Zaburzenia układu oddechowego: (nieznana) depresja oddechowa
- Zaburzenia żołądka i jelit: (nieznana) wymioty, nudności, biegunka
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: (nieznana) wysypka
Profil działań niepożądanych DexaPini® obejmuje głównie zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego oraz skóry. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia depresji oddechowej.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania DexaPini® mogą obejmować:
- Nudności i wymioty
- Dystonia
- Pobudzenie, splątanie
- Senność, osłupienie
- Oczopląs
- Kardiotoksyczność (tachykardia, wydłużenie odstępu QTc)
- Ataksja
- Psychoza toksyczna z omamami wzrokowymi
- W ciężkich przypadkach: śpiączka, depresja oddechowa, drgawki
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Podanie węgla aktywowanego w ciągu godziny od przyjęcia zbyt dużej dawki
- Rozważenie podania naloksonu w przypadku wystąpienia uspokojenia lub śpiączki
- Zastosowanie benzodiazepin w przypadku drgawek
- W przypadku hipertermii związanej z zespołem serotoninowym: benzodiazepiny i zewnętrzne ochładzanie
- U dzieci: nalokson w dawce 0,01 mg/kg mc.
Przedawkowanie DexaPini® może prowadzić do poważnych powikłań ze strony układu nerwowego i oddechowego. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Mechanizm działania: Dekstrometorfanu bromowodorek, główny składnik aktywny DexaPini®, jest niekompetycyjnym inhibitorem receptora NMDA w ośrodkowym układzie nerwowym. Wykazuje działanie przeciwkaszlowe poprzez hamowanie odruchu kaszlowego na poziomie OUN.
Skuteczność kliniczna: Badania kliniczne wykazały, że dekstrometorfan w dawce 5-30 mg wykazuje efekt supresyjny na sztucznie wywołany kaszel, trwający 3-8 godzin. Skuteczność przeciwkaszlowa jest porównywalna do kodeiny u 70-90% pacjentów.
Metabolizm: Dekstrometorfan jest metabolizowany przez enzym CYP2D6 i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Główne metabolity to dekstrorfan oraz (+)-3-metoksymorfinan, które również przyczyniają się do efektu przeciwkaszlowego.
Składniki pomocnicze: Wyciąg z cetyny sosnowej wykazuje łagodne działanie sekretolityczne, wspomagając łagodzenie kaszlu.
DexaPini® wykazuje złożony mechanizm działania przeciwkaszlowego, oparty głównie na wpływie dekstrometorfanu na receptory NMDA w OUN, z dodatkowym wsparciem składników roślinnych.
Skład jakościowy i ilościowy
5 ml syropu DexaPini® zawiera:
- 6,5 mg dekstrometorfanu bromowodorku
- 426 mg wyciągu płynnego z Pinus sylvestris L., turiones (pędy sosny, suche) (DER 1:1,6)
- 65 mg nalewki z Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus (owoc kopru włoskiego odmiany gorzkiej) (DER 1:5)
Rozpuszczalnik ekstrakcyjny: etanol 70% (V/V)
Skład DexaPini® łączy syntetyczny związek przeciwkaszlowy (dekstrometorfan) z naturalnymi ekstraktami roślinnymi, co może przyczyniać się do jego kompleksowego działania w łagodzeniu objawów kaszlu.