Detimedac
Dacarbazine
Detimedac - Dakarbazyna w leczeniu onkologicznym
Dakarbazyna jest lekiem cytotoksycznym stosowanym w onkologii, głównie w leczeniu czerniaka złośliwego z przerzutami. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie wzrostu komórek oraz blokowanie syntezy DNA. Lek ten ma również właściwości alkilujące.
Wskazania do stosowania
Dakarbazyna jest wskazana w następujących przypadkach:
- Czerniak złośliwy z przerzutami
- Zaawansowana choroba Hodgkina (jako element chemioterapii skojarzonej)
- Zaawansowane mięsaki tkanek miękkich u dorosłych (z wyjątkiem międzybłoniaka i mięsaka Kaposiego, jako element chemioterapii skojarzonej)
Lek powinien być stosowany wyłącznie przez lekarza specjalistę onkologa lub hematologa, posiadającego doświadczenie w terapii przeciwnowotworowej.
Dawkowanie i sposób podawania
Dakarbazyna jest wrażliwa na światło, dlatego roztwór leku po odtworzeniu należy odpowiednio zabezpieczyć przed ekspozycją na światło, również podczas podawania. Należy stosować światłoodporny zestaw infuzyjny.
Schematy dawkowania zależą od wskazania:
Wskazanie | Schemat dawkowania |
---|---|
Czerniak złośliwy z przerzutami | 200-250 mg/m2 pc./dobę przez 5 dni co 3 tygodnie lub 850 mg/m2 pc. w 1. dobie co 3 tygodnie |
Choroba Hodgkina | 375 mg/m2 pc. co 15 dni w schemacie ABVD |
Mięsaki tkanek miękkich | 250 mg/m2 pc./dobę przez 1-5 dni co 3 tygodnie w schemacie ADIC |
Tabela: Schematy dawkowania dakarbazyny w zależności od wskazania
Dawki do 200 mg/m2 można podawać w wolnej iniekcji dożylnej. Większe dawki (200-850 mg/m2) należy podawać we wlewie dożylnym trwającym 15-30 minut. Przed i po podaniu leku zaleca się przepłukanie żyły roztworem chlorku sodu lub 5% glukozy.
Podczas leczenia dakarbazyną konieczne jest częste monitorowanie morfologii krwi oraz czynności wątroby i nerek. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, przed każdym cyklem leczenia należy dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka.
Przeciwwskazania
Stosowanie dakarbazyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na dakarbazynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża i karmienie piersią
- Leukopenia i/lub małopłytkowość
- Ciężka choroba wątroby lub nerek
- Jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce
- Jednoczesne stosowanie fotemustyny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania dakarbazyny należy zachować szczególną ostrożność i uwzględnić następujące kwestie:
- Konieczność regularnego monitorowania parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych
- Ryzyko wystąpienia choroby wenookluzyjnej wątroby - wymaga częstego monitorowania wielkości wątroby i parametrów czynnościowych
- Potencjalne zahamowanie czynności szpiku kostnego - wymaga monitorowania morfologii krwi
- Ryzyko uszkodzenia tkanek i silnego bólu w przypadku wynaczynienia podczas podawania dożylnego
- Umiarkowane działanie immunosupresyjne
- Konieczność stosowania antykoncepcji u mężczyzn podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na działania niepożądane ze strony OUN oraz możliwość wywoływania nudności i wymiotów
Lekarz prowadzący leczenie powinien być świadomy możliwości wystąpienia rzadkich, ale ciężkich powikłań, takich jak martwica wątroby spowodowana niedrożnością żył wątrobowych.
Warto zapamiętać
- Dakarbazyna wymaga starannego monitorowania parametrów hematologicznych i funkcji wątroby podczas leczenia
- Lek jest wrażliwy na światło i wymaga specjalnego postępowania podczas przygotowania i podawania
Interakcje lekowe
Dakarbazyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, w tym:
- Leki mielotoksyczne - możliwe nasilenie działania toksycznego na szpik kostny
- Metoksypsoralen - nasilenie działania fotouczulającego
- Szczepionki żywe - zwiększone ryzyko choroby układowej
- Leki przeciwzakrzepowe - konieczność częstszego monitorowania INR
- Fenytoina - możliwe zmniejszenie wchłaniania i zwiększenie ryzyka drgawek
- Cyklosporyna i takrolimus - ryzyko nadmiernego zaburzenia odporności
- Fotemustyna - ryzyko ostrej toksyczności płucnej
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu dakarbazyny z lekami metabolizowanymi przez układ cytochromu P450 (CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1).
Ciąża i laktacja
Dakarbazyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia. Lek jest również przeciwwskazany podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych dakarbazyny należą:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (brak łaknienia, nudności, wymioty)
- Zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość)
- Objawy grypopodobne
- Zaburzenia czynności wątroby
- Reakcje skórne (wypadanie włosów, przebarwienia, nadwrażliwość na światło)
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak martwica wątroby spowodowana chorobą wenookluzyjną lub reakcje anafilaktyczne.
Przedawkowanie
Głównym skutkiem przedawkowania dakarbazyny jest znaczne zahamowanie czynności szpiku kostnego, które może wystąpić z opóźnieniem nawet do 2 tygodni. Nie istnieje specyficzne antidotum, dlatego leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące.
Właściwości farmakologiczne
Dakarbazyna jest prolekiem, który po demetylacji mikrosomalnej przekształca się w aktywne metabolity. Główny mechanizm działania przeciwnowotworowego polega na alkilacji DNA, co prowadzi do zahamowania wzrostu komórek nowotworowych i blokady syntezy DNA.
Postać farmaceutyczna
Detimedac dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Jedna fiolka zawiera 100 mg, 200 mg, 500 mg lub 1000 mg dakarbazyny w postaci cytrynianu dakarbazyny powstałego in situ.
Stosowanie dakarbazyny wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego oraz regularnego monitorowania stanu pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane i ryzyko poważnych powikłań. Decyzja o rozpoczęciu i kontynuacji leczenia powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka dla każdego pacjenta.