Detimedac
Dacarbazine
Dakarbazyna jest lekiem cytotoksycznym stosowanym w onkologii, głównie w leczeniu czerniaka złośliwego z przerzutami. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie wzrostu komórek i blokowanie syntezy DNA. Lek ma również właściwości alkilujące.
Wskazania do stosowania
Dakarbazyna jest wskazana w następujących przypadkach:
- Czerniak złośliwy przerzutowy
- Zaawansowana choroba Hodgkina (jako element chemioterapii skojarzonej)
- Zaawansowane mięsaki tkanek miękkich u dorosłych (z wyjątkiem międzybłoniaka i mięsaka Kaposiego, jako element chemioterapii skojarzonej)
Lek powinien być stosowany wyłącznie przez doświadczonego onkologa lub hematologa, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.
Dawkowanie i sposób podawania
Dakarbazyna jest wrażliwa na światło, dlatego roztwór leku należy odpowiednio zabezpieczyć przed ekspozycją na światło, również podczas podawania. Należy zachować ostrożność podczas wstrzykiwań, aby uniknąć podania leku poza naczynie.
Wskazanie | Schemat dawkowania |
---|---|
Czerniak złośliwy przerzutowy | 200-250 mg/m2 pc./dobę przez 5 dni co 3 tygodnie lub 850 mg/m2 pc. w 1. dobie co 3 tygodnie |
Choroba Hodgkina | 375 mg/m2 pc. co 15 dni w schemacie ABVD |
Mięsak tkanek miękkich | 250 mg/m2 pc./dobę przez 1-5 dni co 3 tygodnie w schemacie ADIC |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając stan pacjenta i odpowiedź na leczenie.
Dawki do 200 mg/m2 można podawać w wolnej iniekcji dożylnej. Większe dawki (200-850 mg/m2) należy podawać we wlewie dożylnym trwającym 15-30 minut. Przed i po podaniu leku zaleca się przepłukanie żyły roztworem chlorku sodu lub glukozy.
Przeciwwskazania
Dakarbazyna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na dakarbazynę lub substancje pomocnicze
- Ciąża i karmienie piersią
- Leukopenia i/lub małopłytkowość
- Ciężka choroba wątroby lub nerek
- Jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce
- Jednoczesne stosowanie fotemustyny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia dakarbazyną konieczne jest regularne monitorowanie parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Funkcję wątroby i nerek
- Morfologię krwi, zwłaszcza liczbę granulocytów kwasochłonnych
- Możliwość wystąpienia choroby wenookluzyjnej wątroby
Długotrwałe leczenie może prowadzić do skumulowanego działania toksycznego na szpik kostny. Należy unikać leków hepatotoksycznych i alkoholu podczas chemioterapii. Mężczyznom zaleca się stosowanie antykoncepcji podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Warto zapamiętać
- Dakarbazyna jest lekiem cytotoksycznym stosowanym głównie w leczeniu czerniaka złośliwego z przerzutami
- Lek wymaga szczególnej ostrożności w podawaniu ze względu na wrażliwość na światło i ryzyko wynaczynienia
Interakcje lekowe
Dakarbazyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, w tym:
- Leki mielotoksyczne - możliwe nasilenie działania toksycznego na szpik kostny
- Metoksypsoralen - nasilenie działania fotouczulającego
- Żywe szczepionki - zwiększone ryzyko choroby układowej
- Leki przeciwzakrzepowe - konieczność częstszego monitorowania INR
- Fenytoina - możliwe zmniejszenie wchłaniania i zwiększenie ryzyka drgawek
- Cyklosporyna i takrolimus - ryzyko nadmiernego zaburzenia odporności
- Fotemustyna - ryzyko ostrej toksyczności płucnej
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych dakarbazyny należą:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (brak łaknienia, nudności, wymioty)
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość)
- Objawy grypopodobne
- Zaburzenia czynności wątroby
- Reakcje skórne (wypadanie włosów, przebarwienia, nadwrażliwość na światło)
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak martwica wątroby spowodowana chorobą wenookluzyjną czy reakcje anafilaktyczne.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Głównym skutkiem przedawkowania dakarbazyny jest znaczne zahamowanie czynności szpiku kostnego, które może wystąpić z opóźnieniem nawet do 2 tygodni. Nie istnieje specyficzne antidotum, dlatego leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Konieczne jest długotrwałe, staranne monitorowanie parametrów hematologicznych.
Podsumowanie
Dakarbazyna jest skutecznym lekiem w terapii niektórych nowotworów, jednak wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki i schematu leczenia oraz regularne monitorowanie stanu pacjenta.