Detimedac
Dacarbazine
Detimedac - Dakarbazyna w leczeniu onkologicznym
Dakarbazyna jest lekiem cytotoksycznym stosowanym w onkologii. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie wzrostu komórek niezależnie od fazy cyklu komórkowego oraz blokowanie syntezy DNA. Lek ma również właściwości alkilujące.
Wskazania do stosowania
Dakarbazyna jest wskazana w następujących przypadkach:
- Czerniak złośliwy z przerzutami
- Zaawansowana choroba Hodgkina (jako element chemioterapii skojarzonej)
- Zaawansowane mięsaki tkanek miękkich u dorosłych (z wyjątkiem międzybłoniaka i jako element chemioterapii skojarzonej)
Lek powinien być stosowany wyłącznie przezoga lub hematologa, posiadającego doświadczenie w terapii przeciwnowotworowej.
Dawkowanie i sposób podawania
Dakarbazyna jest wrażliwa na światło, dlatego roztwór leku po odtworzeniu należy odpowiednio zabezpieczyć przed ekspozycją na światło, również podczas podawania. Należy stosować światłoodporny zestaw infuzyjny.
Schematy dawkowania zależą od wskazania:
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Czerniak złośliwy przerzutowy | 200-250 mg/m2 pc./dobę przez 5 dni co 3 tygodnie lub 850 mg/m2 pc. w 1. dobie co 3 tygodnie |
Choroba Hodgkina | 375 mg/m2 pc. co 15 dni w schemacie ABVD |
Mięsak tkanek miękkich | 250 mg/m2 pc. przez 1-5 dni co 3 tygodnie w schemacie ADIC |
Tabela: Schematy dawkowania dakarbazyny w zależności od wskazania
Dawki do 200 mg/m2 można podawać w wolnej iniekcji dożylnej. Większe dawki (200-850 mg/m2) należy podawać we wlewie dożylnym trwającym 15-30 minut. Przed i po podaniu leku zaleca się przepłukanie żyły roztworem chlorku sodu lub 5% glukozy.
Podczas leczenia dakarbazyną należy regularnie kontrolować morfologię krwi oraz czynność wątroby i nerek. Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, przed każdym cyklem leczenia należy dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka.
Przeciwwskazania
Stosowanie dakarbazyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na dakarbazynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża i karmienie piersią
- Leukopenia i/lub małopłytkowość
- Ciężka choroba wątroby lub nerek
- Jednoczesne podanie szczepionki przeciwko żółtej gorączce
- Jednoczesne stosowanie fotemustyny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania dakarbazyny należy zachować szczególną ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem:
- Zaburzeń czynności wątroby lub nerek
- Objawów nadwrażliwości
- Choroby wenookluzyjnej wątroby
- Toksycznego wpływu na szpik kostny
- Wynaczynienia podczas podawania dożylnego
Lek wykazuje działanie immunosupresyjne. Należy unikać stosowania leków hepatotoksycznych i spożywania alkoholu podczas terapii. Mężczyznom zaleca się stosowanie antykoncepcji w trakcie leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Warto zapamiętać
- Dakarbazyna jest wrażliwa na światło - należy stosować światłoodporne zestawy infuzyjne
- Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz czynności wątroby i nerek podczas leczenia
Interakcje
Dakarbazyna może wchodzić w interakcje z innymi lekami, w szczególności:
- Leki mielotoksyczne - możliwe nasilenie działania toksycznego na szpik kostny
- Metoksypsoralen - nasilenie działania fotouczulającego
- Szczepionki żywe - zwiększone ryzyko choroby układowej
- Leki przeciwzakrzepowe - konieczność częstszego monitorowania INR
- Fenytoina - możliwe zmniejszenie wchłaniania i zwiększenie ryzyka drgawek
- Cyklosporyna, takrolimus - ryzyko nadmiernego zaburzenia odporności
- Fotemustyna - ryzyko ostrej toksyczności płucnej
Ciąża i laktacja
Dakarbazyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na działanie mutagenne, teratogenne i rakotwórcze. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych dakarbazyny należą:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (brak łaknienia, nudności, wymioty)
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość)
- Objawy grypopodobne
- Zaburzenia czynności wątroby
- Reakcje skórne
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie powikłania, takie jak martwica wątroby spowodowana chorobą wenookluzyjną czy reakcje anafilaktyczne.
Przedawkowanie
Głównym skutkiem przedawkowania jest znaczne zahamowanie czynności szpiku kostnego, mogące prowadzić do aplazji szpiku. Efekt ten może wystąpić z opóźnieniem do 2-4 tygodni. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest długotrwałe, staranne monitorowanie parametrów hematologicznych.
Właściwości farmakologiczne
Dakarbazyna jest prolekiem, który po demetylacji mikrosomalnej ulega przemianie do aktywnych metabolitów. Główny mechanizm działania przeciwnowotworowego polega na alkilacji DNA, co prowadzi do zahamowania wzrostu komórek nowotworowych i blokady syntezy DNA.
Postać farmaceutyczna
Detimedac dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Jedna fiolka zawiera 100 mg, 200 mg, 500 mg lub 1000 mg dakarbazyny w postaci cytrynianu dakarbazyny powstałego in situ.
Dakarbazyna jest cennym lekiem w terapii onkologicznej, szczególnie w leczeniu czerniaka złośliwego z przerzutami oraz jako element schematów chemioterapii w chorobie Hodgkina i mięsakach tkanek miękkich. Wymaga jednak ścisłego nadzoru specjalisty ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane i konieczność dostosowania dawkowania do indywidualnej sytuacji pacjenta.