Descovy
Emtricitabine + Tenofovir alafenamide
Descovy - informacje dla lekarza
Wskazania
Produkt leczniczy Descovy jest wskazany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi do leczenia zakażenia HIV-1 u dorosłych i młodzieży (w wieku ≥12 lat, o masie ciała ≥35 kg).
Descovy wykazuje skuteczność w leczeniu HIV-1 zarówno u pacjentów dotychczas nieleczonych, jak i u pacjentów ze zmniejszonym mianem wirusa. Lek może być stosowany w różnych schematach terapeutycznych w połączeniu z inhibitorami proteazy HIV wzmocnionymi rytonawirem lub kobicystatem, a także z lekami z grupy NNRTI lub inhibitorami integrazy.
Dawkowanie
Leczenie powinno być rozpoczynane przez lekarza doświadczonego w terapii zakażeń HIV. Dawkowanie Descovy zależy od innych leków stosowanych w schemacie leczenia:
Dawka Descovy | Leki stosowane w skojarzeniu |
---|---|
200/10 mg raz na dobę |
- Atazanawir z rytonawirem lub kobicystatem - Darunawir z rytonawirem lub kobicystatem - Lopinawir z rytonawirem |
200/25 mg raz na dobę |
- Dolutegrawir - Efawirenz - Marawirok - Newirapina - Rylpiwiryna - Raltegrawir |
Tabletka powinna być przyjmowana doustnie, raz na dobę, z posiłkiem lub bez. Nie należy jej żuć, kruszyć ani dzielić.
Pominięcie dawki
W przypadku pominięcia dawki Descovy:
- Jeśli minęło mniej niż 18 godzin od zwykłej pory przyjmowania - należy jak najszybciej przyjąć pominiętą dawkę i wrócić do normalnego schematu
- Jeśli minęło więcej niż 18 godzin - nie należy przyjmować pominiętej dawki, tylko kontynuować schemat o zwykłej porze
Jeśli w ciągu 1 godziny od przyjęcia leku wystąpią wymioty, należy przyjąć kolejną tabletkę.
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku: Nie jest konieczne dostosowanie dawki.
Zaburzenia czynności nerek:
- eGFR ≥30 ml/min - nie jest konieczne dostosowanie dawki
- eGFR <30 ml/min - należy przerwać stosowanie Descovy
- Schyłkowa niewydolność nerek (eGFR <15 ml/min) u pacjentów hemodializowanych - można stosować, jeśli potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Lek należy podawać po zakończeniu hemodializy.
Zaburzenia czynności wątroby: Nie jest konieczne dostosowanie dawki.
Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci <12 lat lub o masie ciała <35 kg.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przenoszenie HIV: Skuteczna supresja wirusa zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia drogą płciową, ale nie można wykluczyć ryzyka resztkowego. Należy stosować środki ostrożności zgodnie z wytycznymi.
Pacjenci z wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C: Zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych dotyczących wątroby. Należy ściśle monitorować pacjentów z koinfekcją HBV po przerwaniu leczenia Descovy.
Zaburzenia czynności wątroby: Zwiększone ryzyko hepatotoksyczności u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby. Konieczne ścisłe monitorowanie.
Zespół reaktywacji immunologicznej: Może wystąpić u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności. Możliwe zaostrzenie objawów zakażeń oportunistycznych lub chorób autoimmunologicznych.
Martwica kości: Zgłaszano przypadki, zwłaszcza u pacjentów z zaawansowanym HIV. Należy poinformować pacjentów o konieczności zgłaszania bólu stawów, sztywności lub trudności w poruszaniu się.
Nefrotoksyczność: Nie można wykluczyć ryzyka nefrotoksyczności. Należy monitorować czynność nerek.
Interakcje
Descovy nie powinien być stosowany jednocześnie z:
- Innymi lekami zawierającymi tenofowir, emtrycytabinę, lamiwudynę lub adefowir
- Lekami przeciwdrgawkowymi (karbamazepina, okskarbazepina, fenobarbital, fenytoina)
- Lekami przeciwprątkowymi (ryfampicyna, ryfabutyna, ryfapentyna)
- Dziurawcem zwyczajnym
- Inhibitorami proteazy HIV innymi niż atazanawir, lopinawir i darunawir
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na aktywność P-gp i BCRP.
Ciąża i karmienie piersią
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania w ciąży. Można stosować w ciąży tylko jeśli potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
Nie zaleca się karmienia piersią ze względu na ryzyko przeniesienia HIV.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥5% pacjentów):
- Nudności (11%)
- Biegunka (7%)
- Ból głowy (6%)
Inne istotne działania niepożądane:
- Zaburzenia lipidowe
- Zwiększenie masy ciała
- Zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia czynności wątroby
Wnioski
Descovy jest skuteczną opcją terapeutyczną w leczeniu HIV-1, o korzystnym profilu bezpieczeństwa. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza pod kątem czynności nerek i wątroby oraz zaburzeń metabolicznych. Kluczowe jest odpowiednie dostosowanie dawkowania do innych stosowanych leków przeciwretrowirusowych.
Mechanizm działania
Descovy zawiera dwie substancje czynne o działaniu przeciwretrowirusowym:
Emtrycytabina: Nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy (NRTI). Po fosforylacji do postaci trójfosforanu hamuje replikację HIV poprzez włączenie do wirusowego DNA, co prowadzi do zakończenia łańcucha DNA. Wykazuje aktywność przeciw HIV-1, HIV-2 i HBV.
Alafenamid tenofowiru: Prekursor tenofowiru, który po przekształceniu do aktywnej postaci działa jako nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy. Hamuje replikację HIV poprzez włączenie do wirusowego DNA.
Farmakokinetyka
Wchłanianie: Alafenamid tenofowiru jest substratem P-gp i BCRP. Leki wpływające na aktywność tych transporterów mogą zmieniać jego wchłanianie.
Metabolizm: Alafenamid tenofowiru jest metabolizowany głównie przez katepsynę A. Emtrycytabina nie jest znacząco metabolizowana.
Eliminacja: Emtrycytabina jest wydalana głównie przez nerki. Tenofowir jest usuwany przez nerki zarówno poprzez filtrację, jak i aktywne wydzielanie kanalikowe.
Monitorowanie pacjenta
Podczas terapii Descovy należy regularnie monitorować:
- Wiremię HIV i liczbę limfocytów CD4+
- Czynność nerek (eGFR, fosforany w surowicy)
- Czynność wątroby (enzymy wątrobowe)
- Profil lipidowy
- Glikemię
- Masę ciała
Postępowanie w przypadku działań niepożądanych
Zaburzenia czynności nerek: W przypadku spadku eGFR <30 ml/min należy przerwać stosowanie Descovy. Rozważyć zmianę na inny schemat leczenia.
Zaburzenia czynności wątroby: Przy znacznym wzroście enzymów wątrobowych lub objawach uszkodzenia wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia.
Zaburzenia lipidowe: W razie istotnego wzrostu stężenia lipidów rozważyć włączenie leczenia hipolipemizującego lub zmianę schematu ART.
Zespół reaktywacji immunologicznej: Może wymagać leczenia objawowego lub kortykosteroidów w ciężkich przypadkach.
Edukacja pacjenta
Należy poinformować pacjenta o:
- Konieczności regularnego przyjmowania leku zgodnie z zaleceniami
- Możliwych działaniach niepożądanych i konieczności ich zgłaszania
- Znaczeniu regularnych badań kontrolnych
- Ryzyku interakcji z innymi lekami, w tym dostępnymi bez recepty
- Konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji
- Unikaniu karmienia piersią
Wnioski końcowe
Descovy stanowi wartościową opcję w leczeniu zakażenia HIV-1, oferując skuteczność przy korzystniejszym profilu bezpieczeństwa nerkowego i kostnego w porównaniu do starszych form tenofowiru. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta i indywidualnego doboru schematu leczenia. Kluczowa jest edukacja pacjenta w zakresie prawidłowego stosowania leku i regularnych kontroli.