Demezon
Dexamethasone phosphate
Demezon - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Demezon w dawce 4 mg/ml jest wskazany do stosowania w:
- Leczeniu ostrych stanów zagrożenia życia wymagających podania glikokortykosteroidów (m.in. wstrząs, obrzęk mózgu, stan astmatyczny)
- Sytuacjach klinicznych wymagających zastosowania glikokortykosteroidów w celu leczenia i/lub łagodzenia objawów choroby podstawowej
Demezon w dawce 8 mg/ml jest wskazany do stosowania w:
- Leczeniu ostrych stanów zagrożenia życia wymagających podania glikokortykosteroidów
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie ustala się indywidualnie w zależności od stanu klinicznego pacjenta, nasilenia choroby i reakcji na leczenie. W szczególnych przypadkach może być konieczne podanie większej dawki deksametazonu.
Ogólne wytyczne dawkowania:
- 4-16 mg/dobę, wyjątkowo do 32 mg/dobę
- Zwykle jednorazowa dawka wynosi 4-8 mg
- Dawkę można powtórzyć w razie potrzeby kilka razy w ciągu doby
- W nagłych sytuacjach zagrażających życiu (np. wstrząs anafilaktyczny, ostry atak astmy) mogą być potrzebne znacznie większe dawki
Gdy choroba znajduje się pod kontrolą, należy stopniowo zmniejszać dawkowanie do najniższej skutecznej dawki, stale monitorując i obserwując pacjenta.
Grupa wiekowa | Dawkowanie |
---|---|
Dzieci | 0,2-0,4 mg/kg mc./dobę |
Dawkowanie może być modyfikowane w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.
Sposób podawania
Demezon podaje się we wstrzyknięciu lub we wlewie drogą dożylną. Podanie dożylne zapewnia szybkie uzyskanie wysokich stężeń deksametazonu w osoczu. W przypadku braku możliwości podania dożylnego, produkt może być podawany domięśniowo (głębokie wstrzyknięcie do dużej masy mięśni).
Szybkie dożylne wstrzyknięcie dużych dawek glikokortykosteroidów może czasami spowodować zapaść sercowo-naczyniową, dlatego wstrzyknięcie powinno być wykonywane powoli przez kilka minut.
Produkt może być również podawany nasiękowo lub dostawowo. Wstrzyknięcia dostawowe traktowane są jako procedury na otwartych stawach i mogą zostać przeprowadzone wyłącznie w warunkach jałowych.
Uwaga: Zawartość ampułki jest przeznaczona tylko do jednorazowego użytku. Jakąkolwiek ilość roztworu pozostałego po wstrzyknięciu należy usunąć.
Przeciwwskazania
Stosowanie produktu Demezon jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Układowe zakażenia, o ile nie jest stosowane leczenie przeciwzakażeniowe
- Domięśniowo nie należy stosować u pacjentów z samoistną plamicą małopłytkową
Wstrzyknięcie dostawowe jest przeciwwskazane w przypadkach:
- Zakażenia w obrębie lub w bezpośrednim sąsiedztwie stawu, wymagające leczenia
- Bakteryjne zapalenie stawów
- Niestabilność stawów wymagająca leczenia
- Skaza krwotoczna (samoistna lub spowodowana przez leki przeciwzakrzepowe)
- Zwapnienia okołostawowe
- Pozanaczyniowa martwica kości
- Zerwanie ścięgna
- Staw Charcota
Podanie nasiękowe bez dodatkowego leczenia przyczynowego jest przeciwwskazane w przypadku występowania zakażeń w miejscu podania.
Ważne: W ostrych, groźnych dla życia stanach nie ma żadnych przeciwwskazań, zwłaszcza jeżeli przewiduje się stosowanie produktu leczniczego przez krótki czas (24-36 h).
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania produktu Demezon należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami afektywnymi (obecnie lub w przeszłości)
- Pacjenci z chorobami depresyjnymi, maniakalno-depresyjnymi i wcześniejszymi psychozami posteroidowymi
- Pacjenci z osteoporozą
- Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym lub zastoinową niewydolnością serca
- Pacjenci z cukrzycą lub występowaniem cukrzycy w rodzinie
- Pacjenci z gruźlicą w wywiadzie
- Pacjenci z jaskrą lub występowaniem jaskry w rodzinie
- Pacjenci z miopatią wywołaną przez kortykosteroidy w wywiadzie
- Pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek
- Pacjenci z padaczką
- Pacjenci z owrzodzeniami żołądka i jelit
- Pacjenci z migreną
Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia ciężkich psychiatrycznych działań niepożądanych. Objawy występują zwykle w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia leczenia.
Po pozajelitowym podaniu glikokortykosteroidów mogą wystąpić ciężkie reakcje anafilaktoidalne. W przypadku ich wystąpienia zaleca się natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania.
Kortykosteroidy nie powinny być stosowane u pacjentów z urazem głowy lub udarem, ponieważ korzyści z tego są mało prawdopodobne, a nawet może to być szkodliwe.
Należy zachować ostrożność u pacjentów otrzymujących jednocześnie inne leki, które mogą wchodzić w interakcje z deksametazonem (np. leki przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe, przeciwnadciśnieniowe).
Warto zapamiętać
- Demezon jest silnym glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym
- Stosowanie leku wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Demezon może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Rifampicyna, karbamazepina, fenytoina - mogą zwiększać metabolizm deksametazonu, zmniejszając jego skuteczność
- Leki przeciwcukrzycowe - deksametazon może osłabiać ich działanie
- Leki przeciwzakrzepowe - deksametazon może wpływać na ich działanie, konieczne jest monitorowanie INR
- NLPZ - zwiększone ryzyko owrzodzeń żołądka i jelit
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) - mogą nasilać działanie deksametazonu
Przed zastosowaniem deksametazonu należy dokładnie przeanalizować wszystkie przyjmowane przez pacjenta leki pod kątem potencjalnych interakcji.
Ciąża i karmienie piersią
Deksametazon przenika przez łożysko i do mleka matki. Stosowanie w czasie ciąży i karmienia piersią możliwe jest jedynie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu/dziecka. Decyzję podejmuje lekarz po dokładnej analizie indywidualnego przypadku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane deksametazonu obejmują:
- Zaburzenia endokrynologiczne (np. zespół Cushinga)
- Zaburzenia metaboliczne (np. hiperglikemia, hipokaliemia)
- Zaburzenia psychiczne (np. zmiany nastroju, bezsenność)
- Zwiększona podatność na infekcje
- Osteoporoza
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. owrzodzenia)
- Zmiany skórne
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wzrasta wraz z dawką i czasem trwania terapii.
Przedawkowanie
Ostre przedawkowanie deksametazonu jest mało prawdopodobne. W przypadku przewlekłego przedawkowania może dojść do nasilenia typowych działań niepożądanych kortykosteroidów. Leczenie polega na stopniowym odstawianiu leku i leczeniu objawowym.
Właściwości farmakologiczne
Deksametazon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Jego siła działania jest około 7,5 razy większa niż prednizolonu i 30 razy większa niż hydrokortyzonu. Praktycznie nie wykazuje działania mineralokortykoidowego.
Skład
Substancją czynną leku jest deksametazonu sodu fosforan. 1 ml roztworu zawiera:
- 4,37 mg deksametazonu sodu fosforanu (co odpowiada 4 mg deksametazonu fosforanu) - dla dawki 4 mg/ml
- 8,74 mg deksametazonu sodu fosforanu (co odpowiada 8 mg deksametazonu fosforanu) - dla dawki 8 mg/ml
Lek zawiera również substancje pomocnicze, w tym glikol propylenowy.
Stosowanie produktu Demezon wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na silne działanie leku i możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Należy dokładnie przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania pacjenta.