Demezon
Dexamethasone phosphate
Demezon - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Demezon jest wskazany w następujących przypadkach:
Dawka 4 mg/ml: - Leczenie ostrych stanów zagrożenia życia wymagających podania glikokortykosteroidów (m.in. wstrząs, obrzęk mózgu, stan astmatyczny) - Sytuacje kliniczne wymagające zastosowania glikokortykosteroidów w celu leczenia i/lub łagodzenia objawów choroby podstawowej
Dawka 8 mg/ml: - Leczenie ostrych stanów zagrożenia życia wymagających podania glikokortykosteroidów
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie ustala się indywidualnie w zależności od stanu klinicznego pacjenta, nasilenia choroby i reakcji na leczenie. W szczególnych przypadkach może być konieczne podanie większej dawki deksametazonu.
Ogólne wytyczne dawkowania:
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 4-16 mg/dobę, wyjątkowo do 32 mg/dobę |
Dzieci | 0,2-0,4 mg/kg mc./dobę |
Osoby w podeszłym wieku | Jak u dorosłych, z uwzględnieniem większej podatności na działania niepożądane |
Zwykle jednorazowa dawka wynosi 4-8 mg. Dawkę tę można powtórzyć w razie potrzeby kilka razy w ciągu doby. W nagłych sytuacjach zagrażających życiu (np. wstrząs anafilaktyczny, ostry atak astmy) mogą być potrzebne znacznie większe dawki.
Leczenie miejscowe (wstrzyknięcia dostawowe i nasiękowe) zazwyczaj wymaga podania dawki 4-8 mg. Dawka 2 mg jest wystarczająca w przypadku wstrzyknięcia do małych stawów.
Sposób podawania
Demezon podaje się we wstrzyknięciu lub we wlewie drogą dożylną. Podanie dożylne zapewnia szybkie uzyskanie wysokich stężeń deksametazonu w osoczu. W przypadku braku możliwości podania dożylnego, produkt może być podawany domięśniowo (głębokie wstrzyknięcie do dużej masy mięśni).
Produkt może być również podawany nasiękowo lub dostawowo. Wstrzyknięcia dostawowe należy wykonywać w warunkach jałowych. Pojedyncze wstrzyknięcie dostawowe jest na ogół wystarczające do skutecznego złagodzenia objawów.
Bezpośrednio przed podaniem we wlewie zawartość ampułki rozcieńcza się w izotonicznym roztworze chlorku sodowego lub 5% roztworze glukozy.
Przeciwwskazania
Przeciwwskazania do stosowania Demezonu obejmują:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Układowe zakażenia, o ile nie jest stosowane leczenie przeciwzakażeniowe
- Podanie domięśniowe u pacjentów z samoistną plamicą małopłytkową
W przypadku wstrzyknięć dostawowych przeciwwskazaniami są:
- Zakażenia w obrębie lub w bezpośrednim sąsiedztwie stawu
- Bakteryjne zapalenie stawów
- Niestabilność stawów wymagająca leczenia
- Skaza krwotoczna
- Zwapnienia okołostawowe
- Pozanaczyniowa martwica kości
- Zerwanie ścięgna
- Staw Charcota
W ostrych, groźnych dla życia stanach nie ma żadnych bezwzględnych przeciwwskazań, zwłaszcza jeśli przewiduje się krótkotrwałe stosowanie produktu (24-36 h).
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Demezonu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Osteoporoza
- Nadciśnienie tętnicze lub zastoinowa niewydolność serca
- Ciężkie choroby psychiczne (obecnie lub w wywiadzie)
- Cukrzyca
- Gruźlica w wywiadzie
- Jaskra
- Niewydolność wątroby lub nerek
- Padaczka
- Owrzodzenia żołądka i jelit
- Migrena
- Niektóre choroby pasożytnicze
Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia ciężkich psychiatrycznych działań niepożądanych. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie w początkowym okresie leczenia.
U pacjentów leczonych dużymi dawkami deksametazonu może wystąpić bradykardia. Należy zachować ostrożność podczas wstrzyknięć do przestrzeni między pochewką ścięgna a ścięgnem ze względu na ryzyko zerwania ścięgna.
Glikokortykosteroidy mogą maskować objawy zakażeń, dlatego w trakcie leczenia konieczna jest odpowiednia ochrona przeciwzakaźna.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Demezon może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Leki indukujące enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) - mogą zwiększać metabolizm deksametazonu
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) - mogą nasilać działanie deksametazonu
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne - zwiększone ryzyko owrzodzeń żołądka i jelit
- Leki przeciwzakrzepowe - konieczna kontrola INR
- Leki przeciwcukrzycowe - osłabienie działania hipoglikemizującego
- Leki przeciwnadciśnieniowe - osłabienie działania hipotensyjnego
Wpływ na ciążę i laktację
Deksametazon przenika przez łożysko i do mleka kobiecego. W czasie ciąży lek może być stosowany jedynie w przypadku, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne zagrożenie dla płodu. Zaleca się zaprzestanie karmienia piersią w okresie przyjmowania dużych dawek deksametazonu.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy)
- Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, zaburzenia gospodarki elektrolitowej)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (owrzodzenia, krwawienia)
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (osteoporoza, miopatia)
- Zaburzenia psychiczne (zmiany nastroju, psychoza)
- Zwiększona podatność na zakażenia
Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia.
Właściwości farmakologiczne
Deksametazon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i immunosupresyjnym. Jego siła działania jest około 7,5 razy większa niż prednizolonu i 30 razy większa niż hydrokortyzonu. Praktycznie nie wykazuje działania mineralokortykoidowego.
Warto zapamiętać
- Demezon jest silnym glikokortykosteroidem stosowanym w stanach ostrych i zagrażających życiu
- Dawkowanie należy ustalać indywidualnie, monitorując stan kliniczny pacjenta
Demezon jest cennym lekiem w terapii stanów ostrych wymagających szybkiego i silnego działania przeciwzapalnego. Jego stosowanie wymaga jednak ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek.