Wyszukaj produkt

Cytosar®

Cytarabine

inj. doż./podsk. [liof. do przyg. roztw.]
500 mg
1 fiol.+ rozp.
Iniekcje
Lz
100%
X
Cytosar®
inj. [liof. do przyg. roztw.]
100 mg
1 amp.+ rozp.
Iniekcje
Lz
100%
X
Cytosar®
inj. doż./podsk. [liof. do przyg. roztw.]
1 g
1 fiol.
Iniekcje
Lz
100%
X

Cytosar® - charakterystyka produktu leczniczego

Wskazania do stosowania

Cytosar® jest produktem leczniczym o szerokim zastosowaniu w hematoonkologii. Głównym wskazaniem do jego stosowania jest indukcja i podtrzymanie remisji w ostrej białaczce szpikowej (AML) zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych. Ponadto, wykazano skuteczność leku w terapii innych typów białaczek, w tym ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) oraz przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie blastycznej.

Cytosar® może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, przy czym najlepsze wyniki uzyskuje się często w terapii skojarzonej. Należy podkreślić, że remisje wywołane przez preparat, bez następowego leczenia podtrzymującego, charakteryzują się krótkotrwałością.

W terapii eksperymentalnej Cytosar® był stosowany w leczeniu wielu chorób nowotworowych, jednak rzadko wykazywał skuteczność u pacjentów z guzami litymi. Wyjątek stanowią dzieci z chłoniakiem nieziarniczym, u których obserwowano poprawę po zastosowaniu Cytosaru® w terapii skojarzonej.

Szczególnie istotne jest zastosowanie Cytosaru® w dużych dawkach, w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, w leczeniu źle rokującej białaczki, białaczki opornej na leczenie oraz w przypadkach zaostrzeń (nawrotów) ostrej białaczki.

Cytosar® jest kluczowym lekiem w terapii ostrych białaczek, szczególnie AML, z potencjałem zastosowania w innych nowotworach hematologicznych. Jego skuteczność jest najwyższa w terapii skojarzonej i przy zastosowaniu wysokich dawek w przypadkach opornych lub nawrotowych.

Dawkowanie i sposób podawania

Cytosar® jest dostępny w dawkach 100 mg, 500 mg i 1 g. Lek może być podawany dożylnie, podskórnie lub dokanałowo. Należy podkreślić, że Cytosar® jest nieaktywny po podaniu doustnym.

Podanie dożylne

Standardowe dawkowanie: W indukcji remisji ostrej białaczki nielimfocytarnej, typowa dawka Cytosaru® w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi wynosi 100 mg/m² pc./dobę w ciągłym wlewie dożylnym (dni 1-7) lub 100 mg/m² pc. dożylnie co 12 godzin (dni 1-7).

Duże dawki: Od 2 g/m² pc. do 3 g/m² pc., podawane we wlewie dożylnym trwającym 1-3 godziny, stosowanym co 12 godzin przez 2-6 dni, w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.

Podanie podskórne

Zazwyczaj podaje się 20-100 mg/m² pc. w zależności od wskazania i zastosowanego schematu leczenia.

Podanie dokanałowe

W przypadku białaczki z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych, Cytosar® podawano dokanałowo w dawkach od 5 mg/m² do 75 mg/m² pc. Częstość podawania wynosiła od 1 dawki dziennie przez 4 dni do 1 dawki co 4 dni. Najczęściej stosowaną dawką było 30 mg/m² pc. co 4 dni do uzyskania normalizacji wyników badań płynu mózgowo-rdzeniowego, po czym następował 1 dodatkowy kurs leczenia.

Droga podania Dawkowanie Częstotliwość
Dożylna (standardowa) 100 mg/m² pc./dobę Ciągły wlew (dni 1-7) lub co 12h (dni 1-7)
Dożylna (duże dawki) 2-3 g/m² pc. Wlew 1-3h co 12h przez 2-6 dni
Podskórna 20-100 mg/m² pc. Zależnie od schematu
Dokanałowa 5-75 mg/m² pc. (najczęściej 30 mg/m² pc.) Od 1x dziennie przez 4 dni do 1x co 4 dni

Tabela 1. Zestawienie dawkowania Cytosaru® w zależności od drogi podania

Dawkowanie Cytosaru® jest zróżnicowane i zależy od drogi podania, wskazania oraz indywidualnego schematu leczenia. Kluczowe jest dostosowanie dawki i sposobu podania do konkretnego przypadku klinicznego, z uwzględnieniem aktualnych wytycznych terapeutycznych.

Przeciwwskazania

Główne przeciwwskazania do stosowania Cytosaru® obejmują:

  • Nadwrażliwość na cytarabinę
  • Ciąża
  • Okres karmienia piersią

Przeciwwskazania do stosowania Cytosaru® są ograniczone, co umożliwia jego szerokie zastosowanie w hematoonkologii. Szczególną uwagę należy zwrócić na bezwzględne przeciwwskazanie w okresie ciąży i karmienia piersią.

Interakcje lekowe

Cytosar® wchodzi w istotne interakcje z innymi lekami:

  • Deoksycytydyna - zmniejsza mielotoksyczność cytarabiny
  • Etopozyd i tenipozyd - działanie antagonistyczne
  • Metotreksat i 5-fluorouracyl - nie powinny być podawane jednocześnie z Cytosarem®

Znajomość interakcji lekowych Cytosaru® jest kluczowa dla optymalizacji terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.

Ciąża i laktacja

Stosowanie Cytosaru® u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii Cytosarem® oraz przez odpowiedni okres po jej zakończeniu.

Działania niepożądane

Cytosar® może powodować szereg działań niepożądanych, z których najważniejsze to:

  • Supresja szpiku kostnego: leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, megaloblastoza
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
  • "Zespół cytarabiny": gorączka, bóle mięśniowe i kostne, zaczerwienienie skóry, zapalenie spojówek, złe samopoczucie (6-12h po podaniu leku)
  • Objawy neurotoksyczne po podaniu dokanałowym: meningismus, drgawki
  • Przy wysokich dawkach: uszkodzenie wątroby, nerek, zaburzenia rytmu serca, nasilone objawy neurotoksyczne (do śpiączki włącznie)
  • Zapalenie spojówek (związane z wysokim stężeniem leku w łzach)
  • Wyłysienie
  • Zapalenie zakrzepowe żył powierzchownych

Profil działań niepożądanych Cytosaru® jest szeroki i obejmuje wiele układów. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie pacjenta, szczególnie pod kątem supresji szpiku i objawów neurotoksycznych, zwłaszcza przy stosowaniu wysokich dawek leku.

Mechanizm działania

Cytosar® (cytarabina) jest antymetabolitem - analogiem pirymidyn (2-deoksycytydyny). Jego mechanizm działania polega na:

  • Blokowaniu polimerazy DNA
  • Hamowaniu reduktazy difosforanu cytydyny

Te działania prowadzą do cytotoksycznego efektu poprzez konkurencyjne blokowanie syntezy DNA. Cytosar® jest cytostatykiem fazowo specyficznym, działającym głównie w fazie S cyklu komórkowego. Dodatkowo hamuje przejście komórek z fazy G1 do S.

Zrozumienie mechanizmu działania Cytosaru® jest kluczowe dla optymalizacji schematów leczenia i przewidywania potencjalnych interakcji z innymi lekami przeciwnowotworowymi.

Właściwości farmakokinetyczne

Cytosar® charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi:

  • Słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego
  • Po podaniu dożylnym kinetyka dwufazowa: T0,5 wynosi 7-12 min. i 110-160 min.
  • Stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym do 60% wartości stężenia we krwi (szczególnie po ciągłym wlewie dożylnym)
  • Po podaniu dokanałowym T0,5 wynosi do 2 godzin
  • Szybki metabolizm w wątrobie (deaminacja) do nieaktywnego arabinozydu urydyny
  • W ciągu 24 godzin z moczem wydala się 89-96% leku, w tym 4-10% w postaci niezmienionej

Znajomość farmakokinetyki Cytosaru® jest istotna dla optymalizacji schematów dawkowania, szczególnie w kontekście ciągłych wlewów dożylnych i podawania dokanałowego.

Warto zapamiętać
  • Cytosar® jest kluczowym lekiem w terapii ostrych białaczek, szczególnie AML, z najwyższą skutecznością w terapii skojarzonej i przy zastosowaniu wysokich dawek.
  • Profil działań niepożądanych Cytosaru® jest szeroki, z szczególnym uwzględnieniem supresji szpiku i objawów neurotoksycznych, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta podczas terapii.

Skład

1 fiolka Cytosaru® zawiera odpowiednio 100 mg, 500 mg lub 1 g cytarabiny jako substancji czynnej.

Różne dostępne dawki Cytosaru® umożliwiają elastyczne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta i stosowanego schematu leczenia.



Lek może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią.
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Produkt leczniczy zawierający substancję czynną bardzo silnie działającą.
Produkt leczniczy, który może wpływać upośledzająco na sprawność psychofizyczną; jeżeli przepisana dawka i droga podania wskazują, że w okresie stosowania może pojawić się wyraźne upośledzenie sprawności psychomotorycznej, to należy udzielić pacjentowi wskazówek co do zachowania szczególnej ostrożności w zakresie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu bądź uprzedzić o konieczności czasowego zaniechania takich czynności.