Wyszukaj produkt

Cytosar®

Cytarabine

inj. doż./podsk. [liof. do przyg. roztw.]
1 g
1 fiol.
Iniekcje
Lz
100%
X
Cytosar®
inj. doż./podsk. [liof. do przyg. roztw.]
500 mg
1 fiol.+ rozp.
Iniekcje
Lz
100%
X
Cytosar®
inj. [liof. do przyg. roztw.]
100 mg
1 amp.+ rozp.
Iniekcje
Lz
100%
X

Cytosar® - szczegółowe informacje dla lekarzy

Wskazania do stosowania

Cytosar® jest wskazany przede wszystkim w indukcji i podtrzymaniu remisji w ostrej białaczce szpikowej (AML) u dorosłych i dzieci. Wykazano również skuteczność leku w leczeniu innych typów białaczek:

  • Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)
  • Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie blastycznej

Produkt można stosować w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Najlepsze wyniki uzyskuje się często w terapii skojarzonej. Należy pamiętać, że remisje wywołane przez Cytosar®, bez następowego leczenia podtrzymującego, były krótkotrwałe.

Cytosar® stosowano eksperymentalnie w leczeniu wielu chorób nowotworowych, jednak rzadko był skuteczny u pacjentów z guzami litymi. Uzyskiwano poprawę u dzieci z chłoniakiem nieziarniczym, leczonych Cytosarem® w terapii skojarzonej.

Wykazano, że Cytosar® w dużych dawkach, w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi lub w monoterapii, jest skuteczny w leczeniu:

  • Źle rokującej białaczki
  • Białaczki opornej na leczenie
  • Zaostrzeń (nawrotów) ostrej białaczki

Cytosar® jest wszechstronnym lekiem przeciwbiałaczkowym, szczególnie skutecznym w AML. Jego zastosowanie w terapii skojarzonej oraz w dużych dawkach może przynieść korzyści w trudnych przypadkach klinicznych.

Dawkowanie i sposób podawania

Cytosar® jest dostępny w dawkach 100 mg, 500 mg i 1 g. Lek jest nieaktywny po podaniu doustnym. Drogi podania obejmują:

  • Dożylną
  • Podskórną
  • Dokanałową

Sposób podawania zależy od zastosowanego schematu leczenia. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku szybkiego wstrzyknięcia dożylnego, większe dawki produktu są lepiej tolerowane przez pacjentów niż po podaniu w postaci powolnego wlewu dożylnego. Wiąże się to z szybką inaktywacją produktu i krótką ekspozycją prawidłowych i nowotworowych komórek wrażliwych na duże stężenie produktu po szybkim podaniu.

Podanie dożylne

Standardowe dawki: Na początku leczenia (indukcja remisji) ostrej białaczki nielimfocytarnej dawka cytarabiny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi wynosi zwykle:

  • 100 mg/m² pc./dobę w ciągłym wlewie dożylnym (dni 1-7) lub
  • 100 mg/m² pc. dożylnie co 12 h (dni 1-7)

Duże dawki: Od 2 g/m² pc. do 3 g/m² pc., podawane we wlewie dożylnym trwającym 1-3 h, stosowanym co 12 h przez 2-6 dni wraz z innymi lekami przeciwnowotworowymi lub w monoterapii.

Uwaga: W przypadku terapii dużymi dawkami, nie należy stosować rozpuszczalników zawierających alkohol benzylowy.

Podanie podskórne

Zazwyczaj podaje się 20-100 mg/m² pc. w zależności od wskazania i zastosowanego schematu leczenia.

Podanie dokanałowe

Stosowane w białaczce z zajęciem opon mózgowo-rdzeniowych. Dawki wahają się od 5 mg/m² do 75 mg/m² pc. Najczęściej stosowaną dawką jest 30 mg/m² pc. co 4 dni do uzyskania normalizacji wyników badań płynu mózgowo-rdzeniowego, po czym następuje 1 dodatkowy kurs leczenia.

Ważne: Do rekonstytucji produktu do podania dokanałowego należy stosować pozbawiony konserwantów 0,9% roztwór sodu chlorku do wstrzykiwań. Produkt należy podać natychmiast po przygotowaniu.

Droga podania Dawkowanie Uwagi
Dożylna (standardowa) 100 mg/m² pc./dobę (ciągły wlew) lub 100 mg/m² pc. co 12h Dni 1-7
Dożylna (duże dawki) 2-3 g/m² pc. co 12h Wlew 1-3h, przez 2-6 dni
Podskórna 20-100 mg/m² pc. Zależnie od schematu
Dokanałowa 5-75 mg/m² pc. (najczęściej 30 mg/m² pc.) Co 4 dni do normalizacji PMR

Tabela: Zestawienie dawkowania Cytosaru® w zależności od drogi podania

Dawkowanie Cytosaru® jest złożone i zależy od wielu czynników, w tym drogi podania, typu białaczki i zastosowanego schematu leczenia. Kluczowe jest dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta i ścisłe monitorowanie odpowiedzi na leczenie.

Przeciwwskazania

Stosowanie Cytosaru® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:

  • Nadwrażliwość na cytarabinę
  • Ciąża
  • Okres karmienia piersią

Przed rozpoczęciem leczenia Cytosarem® należy wykluczyć nadwrażliwość na lek oraz ciążę u pacjentek w wieku rozrodczym. Kobiety karmiące piersią powinny przerwać karmienie przed rozpoczęciem terapii.

Interakcje lekowe

Należy zwrócić uwagę na następujące interakcje Cytosaru® z innymi lekami:

  • Deoksycytydyna: zmniejsza mielotoksyczność cytarabiny
  • Etopozyd i tenipozyd: działanie antagonistyczne
  • Metotreksat i 5-fluorouracyl: nie powinny być podawane jednocześnie z Cytosarem®

Przy planowaniu terapii skojarzonej z użyciem Cytosaru® należy uważnie dobierać leki towarzyszące, aby uniknąć niekorzystnych interakcji i zoptymalizować efekt terapeutyczny.

Ciąża i laktacja

Stosowanie Cytosaru® u kobiet w okresie ciąży i karmiących piersią jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia Cytosarem®. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, należy niezwłocznie poinformować lekarza prowadzącego.

Działania niepożądane

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Cytosaru® obejmują:

  • Supresję szpiku:
    • Leukopenia (liczba krwinek białych może dalej się zmniejszać po zaprzestaniu leczenia, osiągając najniższe wartości po 5-7 dniach od odstawienia leku)
    • Małopłytkowość (największy spadek 2 tygodnie po odstawieniu leku)
    • Niedokrwistość
    • Megaloblastoza
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe:
    • Nudności
    • Wymioty
    • Biegunka
    • Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
  • "Zespół cytarabiny" - występujący zwykle 6-12 h po podaniu leku:
    • Gorączka
    • Bóle mięśniowe i kostne
    • Zaczerwienienie skóry
    • Zapalenie spojówek
    • Złe samopoczucie

Po podaniu dokanałowym mogą wystąpić: meningismus i drgawki.

Wysokie dawki leku mogą powodować:

  • Uszkodzenie wątroby
  • Uszkodzenie nerek
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Objawy neurotoksyczne (głównie móżdżkowe) do śpiączki włącznie

Inne działania niepożądane obejmują:

  • Zapalenie spojówek (związane z wysokim stężeniem leku w łzach)
  • Wyłysienie
  • Zapalenie zakrzepowe żył powierzchownych

Stosowanie Cytosaru® wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze dotyczą supresji szpiku kostnego. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie w zakresie parametrów hematologicznych, oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia wspomagającego.

Warto zapamiętać
  • Cytosar® jest kluczowym lekiem w terapii ostrej białaczki szpikowej, skutecznym zarówno w indukcji, jak i podtrzymaniu remisji.
  • Dawkowanie Cytosaru® jest złożone i zależy od drogi podania, typu białaczki oraz zastosowanego schematu leczenia. Kluczowa jest indywidualizacja terapii.

Mechanizm działania

Cytosar® (cytarabina) jest antymetabolitem - analogiem pirymidyn (2-deoksycytydyny). Jego mechanizm działania polega na:

  • Blokowaniu polimerazy DNA
  • Blokowaniu reduktazy difosforanu cytydyny

Te reakcje warunkują cytotoksyczne działanie cytarabiny, polegające na konkurencyjnym blokowaniu syntezy DNA. Cytosar® jest cytostatykiem fazowo specyficznym (faza S), hamuje również przejście z fazy G1 do S.

Właściwości farmakokinetyczne

Cytosar® charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:

  • Słabe wchłanianie z przewodu pokarmowego
  • Po podaniu dożylnym kinetyka leku jest dwufazowa:
    • T0,5 wynosi 7-12 min. i 110-160 min.
  • Stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym może dochodzić do 60% wartości stężenia we krwi, zwłaszcza po podaniu w ciągłym wlewie dożylnym
  • Po podawaniu dokanałowym T0,5 wynosi do 2 h
  • Szybki metabolizm w wątrobie (deaminacja) do nieaktywnego arabinozydu urydyny
  • W ciągu 24 h z moczem wydala się 89-96% leku, w tym 4-10% w postaci niezmienionej

Lek stosowany w wysokich oraz bardzo wysokich dawkach charakteryzuje się taką samą farmakokinetyką; nie ulega wysyceniu mechanizm deaminacji leku w wątrobie. Eliminacja wysokich dawek leku następuje w ten sam sposób jak dawek typowych.

Znajomość właściwości farmakokinetycznych Cytosaru® jest kluczowa dla optymalizacji terapii. Szybki metabolizm leku uzasadnia stosowanie długotrwałych wlewów dożylnych w celu utrzymania stałego stężenia leku we krwi.

Skład

1 fiolka Cytosaru® zawiera:

  • 100 mg cytarabiny lub
  • 500 mg cytarabiny lub
  • 1 g cytarabiny

Dostępność różnych dawek Cytosaru® umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta i zastosowanego schematu leczenia.



Lek może przenikać do mleka kobiet karmiących piersią.
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Produkt leczniczy zawierający substancję czynną bardzo silnie działającą.
Produkt leczniczy, który może wpływać upośledzająco na sprawność psychofizyczną; jeżeli przepisana dawka i droga podania wskazują, że w okresie stosowania może pojawić się wyraźne upośledzenie sprawności psychomotorycznej, to należy udzielić pacjentowi wskazówek co do zachowania szczególnej ostrożności w zakresie prowadzenia pojazdów lub obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu bądź uprzedzić o konieczności czasowego zaniechania takich czynności.