Cyrdanax
Dexrazoxane
Wskazania do stosowania
Cyrdanax jest wskazany w zapobieganiu przewlekłym powikłaniom kardiotoksycznym spowodowanym przez doksorubicynę lub epirubicynę u pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi i/lub z rakiem piersi z przerzutami. Lek stosuje się u pacjentów, którzy otrzymali wcześniej skumulowaną dawkę:
- doksorubicyny 300 mg/m2 pc. lub
- epirubicyny 540 mg/m2 pc.
Cyrdanax podaje się, gdy konieczne jest dalsze leczenie antracyklinami.
Cyrdanax ma działanie kardioprotekcyjne i umożliwia kontynuację terapii antracyklinami u pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi, którzy otrzymali już wysokie dawki kumulacyjne tych leków.
Dawkowanie i sposób podawania
Cyrdanax podaje się dożylnie w krótkotrwałym wlewie trwającym 15 minut, około 30 minut przed podaniem antracyklin. Dawkowanie ustala się według następujących zasad:
Antracyklina | Dawka antracykliny | Dawka Cyrdanaxu |
---|---|---|
Doksorubicyna | 50 mg/m2 pc. | 500 mg/m2 pc. |
Epirubicyna | 60 mg/m2 pc. | 600 mg/m2 pc. |
Tabela 1. Schemat dawkowania Cyrdanaxu w zależności od stosowanej antracykliny
Dawkę Cyrdanaxu należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:
- Przy umiarkowanym do ciężkiego zaburzeniu czynności nerek (ClCr <40 ml/min) - zmniejszyć dawkę o 50%
- Przy zaburzeniach czynności wątroby - zachować proporcje dawek antracykliny i Cyrdanaxu
Przeciwwskazania: Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat.
Dawkowanie Cyrdanaxu jest ściśle związane z dawką stosowanej antracykliny i wymaga modyfikacji u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Kluczowe jest przestrzeganie odpowiedniego czasu podania przed chemioterapią.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Cyrdanaxu należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:
- Mielosupresja - może nasilać działanie mielosupresyjne chemioterapii. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych.
- Hepatotoksyczność - zaleca się rutynowe badania czynności wątroby przed i w trakcie leczenia.
- Kardiotoksyczność - należy kontynuować standardowe monitorowanie czynności serca związane z terapią antracyklinami.
- Wtórne nowotwory złośliwe - obserwowano zwiększone ryzyko, szczególnie AML i MDS.
- Skuteczność przeciwnowotworowa - w niektórych badaniach zaobserwowano zmniejszenie wskaźnika odpowiedzi na leczenie.
- Zakrzepica - zwiększone ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej.
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:
- Przebytym zawałem serca w ciągu ostatnich 12 miesięcy
- Istniejącą wcześniej niewydolnością serca
- Nieustabilizowaną dusznicą bolesną
- Objawową zastawkową wadą serca
Stosowanie Cyrdanaxu wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych i kardiologicznych. Konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Warto zapamiętać
- Cyrdanax podaje się w dawce 10-krotnie wyższej niż dawka antracykliny, 30 minut przed chemioterapią.
- Lek może nasilać mielosupresję i zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów złośliwych, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Najważniejsze interakcje Cyrdanaxu obejmują:
- Przeciwwskazane: jednoczesne stosowanie szczepionki przeciw żółtej febrze (ryzyko uogólnionego odczynu poszczepiennego)
- Niezalecane:
- Inne żywe szczepionki atenuowane
- Fenytoina (zmniejszone wchłanianie, ryzyko zaostrzenia drgawek)
- Wymagające ostrożności:
- Cyklosporyna, takrolimus (nasilenie immunosupresji)
- Chemioterapia, radioterapia (nasilenie toksyczności hematologicznej)
Nie należy mieszać Cyrdanaxu w jednej infuzji z innymi lekami. Wpływ na enzymy CYP450 nie został zbadany.
Stosowanie Cyrdanaxu wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym podawaniu innych leków, zwłaszcza immunosupresyjnych i szczepionek. Konieczne jest dokładne planowanie terapii i monitorowanie pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Cyrdanax nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Badania na zwierzętach wykazały działanie embriotoksyczne i teratogenne. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.
Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania Cyrdanaxu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt.
Cyrdanax może mieć szkodliwy wpływ na płód i noworodka. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji i unikanie karmienia piersią podczas terapii tym lekiem.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Cyrdanaxu obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej
- Osłabienie
- Łysienie
Inne istotne działania niepożądane to:
- Zwiększone ryzyko wtórnych nowotworów (szczególnie AML)
- Reakcje anafilaktyczne
- Zaburzenia czynności wątroby
- Neuropatia obwodowa
- Reakcje w miejscu podania
Profil działań niepożądanych Cyrdanaxu jest złożony i obejmuje zarówno efekty hematologiczne, jak i ogólnoustrojowe. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Mechanizm działania
Cyrdanax (deksrazoksan) działa jako kardioprotektant poprzez:
- Chelatowanie jonów żelaza, co zapobiega tworzeniu kompleksów Fe3+-antracyklina
- Redukcję powstawania reaktywnych form tlenu w komórkach mięśnia sercowego
- Hamowanie cyklu utleniania i redukcji antracyklin
Deksrazoksan jest hydrolizowany w komórkach serca do związku ICRF-198, który również wykazuje właściwości chelatujące.
Kardioprotekcyjne działanie Cyrdanaxu opiera się głównie na redukcji stresu oksydacyjnego w komórkach mięśnia sercowego, co pozwala na zmniejszenie kardiotoksyczności antracyklin.
Właściwości farmakokinetyczne
Cyrdanax jest podawany dożylnie, co zapewnia 100% biodostępność. Lek ulega szybkiej hydrolizie do aktywnych metabolitów w komórkach. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki.
Farmakokinetyka Cyrdanaxu jest stosunkowo prosta ze względu na dożylną drogę podania, jednak należy uwzględnić potencjalny wpływ zaburzeń czynności nerek na eliminację leku.