Cyclophosphamide Sandoz
Cyclophosphamide
Cyclophosphamide Sandoz - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Cyclophosphamide Sandoz jest wskazany do stosowania u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 5 roku życia w leczeniu:
- Przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL)
- Ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL)
- W leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem szpiku kostnego w ALL, CML i AML
- Chłoniaka Hodgkina, chłoniaka nieziarniczego i szpiczaka mnogiego
- Raka jajnika z przerzutami i raka piersi
- Mięsaka Ewinga
- Drobnokomórkowego raka płuca
- Zaawansowanego lub przerzutowego nerwiaka zarodkowego
- Ciężkich chorób autoimmunologicznych (toczeń, zapalenie nerek, ziarniniakowatość Wegenera)
Dawkowanie
Dawkowanie należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta. Cyklofosfamid powinien być podawany wyłącznie przez doświadczonych onkologów, w miejscach umożliwiających regularne monitorowanie parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych.
Schemat dawkowania | Dawka | Częstotliwość podawania |
---|---|---|
Leczenie ciągłe | 3-6 mg/kg mc. (120-240 mg/m2 pc.) | Codziennie, dożylnie |
Leczenie przerywane | 10-15 mg/kg mc. (400-600 mg/m2 pc.) | Co 2-5 dni, dożylnie |
Duże dawki | 20-40 mg/kg mc. (800-1600 mg/m2 pc.) | Co 21-28 dni, dożylnie |
Przygotowanie do przeszczepu szpiku | 60 mg/kg mc. przez 2 dni lub 50 mg/kg mc. przez 4 dni | Dożylnie |
Choroby autoimmunologiczne | 500-1000 mg/m2 pc. | Raz w miesiącu |
Dawkę należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych i dostosowywanie dawki w przypadku mielosupresji.
Sposób podawania
Cyklofosfamid należy podawać dożylnie, najlepiej w powolnej infuzji trwającej 30 minut do 2 godzin. Przed podaniem należy rozcieńczyć koncentrat odpowiednim płynem infuzyjnym (0,9% NaCl, 5% glukoza). Należy unikać kontaktu leku z oczami i skórą podczas przygotowywania roztworu.
Przeciwwskazania
Stosowanie cyklofosfamidu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na cyklofosfamid lub jego metabolity
- Ostre zakażenia
- Aplazja szpiku lub ciężkie zahamowanie czynności szpiku
- Zakażenie dróg moczowych
- Ostre zmiany w obrębie urotelium po chemio- lub radioterapii
- Utrudnienie odpływu moczu
- Karmienie piersią
- Wiek poniżej 5 lat (ze względu na zawartość etanolu i glikolu propylenowego)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania cyklofosfamidu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia:
- Ciężkiej mielosupresji - konieczne regularne monitorowanie parametrów hematologicznych
- Krwotocznego zapalenia pęcherza moczowego - zalecana profilaktyka z zastosowaniem mesny
- Kardiotoksyczności - szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- Hepatotoksyczności - monitorowanie parametrów wątrobowych
- Wtórnych nowotworów - zwiększone ryzyko, szczególnie raka pęcherza moczowego
- Zaburzeń płodności - należy poinformować pacjentów o możliwości kriokonserwacji gamet
Pacjenci powinni być ściśle monitorowani pod kątem objawów toksyczności. Konieczne jest odpowiednie nawodnienie i wymuszona diureza w celu zapobiegania toksyczności nerkowej.
Interakcje
Cyklofosfamid wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać na jego metabolizm i toksyczność. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu:
- Inhibitorów lub induktorów enzymów CYP450 (zwłaszcza CYP2B6 i CYP3A4)
- Leków o działaniu kardiotoksycznym (np. antracykliny)
- Leków nefrotoksycznych
- Leków immunosupresyjnych
- Leków wpływających na czynność szpiku kostnego
Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia cyklofosfamidem.
Ciąża i karmienie piersią
Cyklofosfamid jest przeciwwskazany w okresie ciąży, szczególnie w I trymestrze, ze względu na działanie teratogenne. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 12 miesięcy po jego zakończeniu. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania cyklofosfamidu.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych cyklofosfamidu należą:
- Mielosupresja (leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość)
- Zapalenie pęcherza moczowego, krwiomocz
- Nudności i wymioty
- Łysienie
- Zaburzenia płodności
- Zwiększone ryzyko infekcji
- Kardiotoksyczność
- Hepatotoksyczność
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia powyższych działań niepożądanych i wdrożyć odpowiednie postępowanie w razie ich pojawienia się.
Warto zapamiętać
- Cyklofosfamid wymaga aktywacji przez enzymy wątrobowe do aktywnych metabolitów o działaniu cytotoksycznym.
- Kluczowe jest monitorowanie parametrów hematologicznych i dostosowywanie dawki w przypadku mielosupresji.
Cyklofosfamid jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym i immunosupresyjnym, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Kluczowe znaczenie ma staranna kwalifikacja pacjentów, indywidualizacja dawkowania oraz ścisłe monitorowanie w trakcie leczenia.