Cyclophosphamide Sandoz
Cyclophosphamide
Cyclophosphamide Sandoz - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Cyclophosphamide Sandoz jest wskazany do stosowania u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 5 roku życia w leczeniu:
- Przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL)
- Ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL)
- W leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem szpiku kostnego w ALL, CML i AML
- Chłoniaka Hodgkina, chłoniaka nieziarniczego i szpiczaka mnogiego
- Raka jajnika z przerzutami i raka piersi
- Mięsaka Ewinga
- Drobnokomórkowego raka płuca
- Zaawansowanego lub przerzutowego nerwiaka zarodkowego
- Ciężkich chorób autoimmunologicznych: tocznia układowego, zapalenia nerek, ziarniniakowatości Wegenera
Cyklofosfamid może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi.
Dawkowanie i sposób podawania
Cyklofosfamid powinien być podawany wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Dawkę należy ustalać indywidualnie dla każdego pacjenta w zależności od wskazania, schematu leczenia i stanu klinicznego.
Ogólne wytyczne dotyczące dawkowania:
Schemat podawania | Dawka |
---|---|
Leczenie ciągłe (codzienne) | 3-6 mg/kg mc. (120-240 mg/m2 pc.) dożylnie |
Leczenie przerywane | 10-15 mg/kg mc. (400-600 mg/m2 pc.) dożylnie co 2-5 dni |
Leczenie przerywane dużymi dawkami | 20-40 mg/kg mc. (800-1600 mg/m2 pc.) dożylnie co 21-28 dni |
Przygotowanie do przeszczepu szpiku | 60 mg/kg mc. przez 2 dni lub 50 mg/kg mc. przez 4 dni dożylnie |
Choroby autoimmunologiczne | 500-1000 mg/m2 pc. raz w miesiącu |
Dawkowanie należy modyfikować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz w przypadku mielosupresji.
Przeciwwskazania
Stosowanie cyklofosfamidu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- U dzieci poniżej 5 roku życia
- Nadwrażliwość na cyklofosfamid lub jego metabolity
- Ostre zakażenia
- Aplazja szpiku lub ciężkie zahamowanie czynności szpiku
- Zakażenia dróg moczowych
- Ostre zmiany w obrębie urotelium po chemio- lub radioterapii
- Utrudnienie odpływu moczu
- Karmienie piersią
Cyklofosfamidu nie należy stosować w leczeniu chorób nienowotworowych, z wyjątkiem zagrażających życiu chorób autoimmunologicznych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania cyklofosfamidu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia następujących działań niepożądanych:
- Mielosupresja i zwiększone ryzyko zakażeń
- Kardiotoksyczność
- Toksyczne działanie na płuca
- Nefrotoksyczność i urotoksyczność
- Hepatotoksyczność
- Wtórne nowotwory złośliwe
- Zaburzenia płodności
Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, czynności nerek i wątroby oraz stanu układu sercowo-naczyniowego. Należy stosować odpowiednią profilaktykę przeciwinfekcyjną oraz zapobiegać uszkodzeniu pęcherza moczowego.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Cyklofosfamid wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą wpływać na jego metabolizm i skuteczność oraz nasilać działania toksyczne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu:
- Leków indukujących lub hamujących enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, fenobarbital, flukonazol)
- Leków o podobnej toksyczności (np. antracykliny, mitomycyna)
- Leków immunosupresyjnych
- Allopurynolu
- Inhibitorów ACE
- Warfaryny
Należy unikać spożywania alkoholu i grejpfrutów podczas leczenia cyklofosfamidem.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cyklofosfamid wykazuje działanie teratogenne i może powodować uszkodzenia płodu. Stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane, zwłaszcza w I trymestrze. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 12 miesięcy po jego zakończeniu. Mężczyźni nie powinni płodzić dzieci podczas terapii i przez 6 miesięcy po jej zakończeniu.
Cyklofosfamid przenika do mleka kobiecego i może powodować neutropenię u niemowląt, dlatego karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych cyklofosfamidu należą:
- Mielosupresja (leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość)
- Zakażenia
- Nudności i wymioty
- Łysienie
- Zapalenie pęcherza moczowego
- Zaburzenia płodności
- Kardiotoksyczność
- Hepatotoksyczność
- Wtórne nowotwory złośliwe
Częstość i nasilenie działań niepożądanych zależą od dawki i czasu trwania leczenia.
Przedawkowanie
Przedawkowanie cyklofosfamidu może prowadzić do ciężkiej mielosupresji, urotoksyczności, kardiotoksyczności i zapalenia błon śluzowych. Nie ma swoistego antidotum. Leczenie polega na podtrzymywaniu czynności życiowych i leczeniu objawowym. Cyklofosfamid i jego metabolity można usunąć za pomocą hemodializy.
Właściwości farmakologiczne
Cyklofosfamid jest lekiem alkilującym o działaniu cytostatycznym i immunosupresyjnym. Działa poprzez tworzenie wiązań krzyżowych w DNA, co prowadzi do zahamowania replikacji DNA i śmierci komórki. Wykazuje aktywność przeciwnowotworową w wielu typach nowotworów oraz hamuje odpowiedź immunologiczną.
Wnioski
Cyklofosfamid jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym i immunosupresyjnym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. Jednak ze względu na liczne działania niepożądane wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i indywidualnego dostosowania dawki. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania, profilaktyki działań niepożądanych oraz monitorowania parametrów laboratoryjnych w trakcie leczenia.
Warto zapamiętać
- Cyklofosfamid jest lekiem o działaniu cytostatycznym i immunosupresyjnym, stosowanym w leczeniu wielu nowotworów i ciężkich chorób autoimmunologicznych.
- Główne działania niepożądane to mielosupresja, urotoksyczność i kardiotoksyczność, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i stosowanie odpowiedniej profilaktyki.