Comtess - entakapon w leczeniu choroby Parkinsona
Wskazania do stosowania
Entakapon jest wskazany jako środek wspomagający standardową terapię lewodopą z benserazydem lub lewodopą z karbidopą u pacjentów z chorobą Parkinsona i fluktuacjami ruchowymi końca dawki, których nie można opanować stosując wyłącznie te preparaty.
Entakapon należy do nowej grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów katecholo-O-metylotransferazy (COMT). Działa wybiórczo i odwracalnie, głównie obwodowo, hamując aktywność enzymu COMT. Prowadzi to do zmniejszenia przemiany metabolicznej lewodopy do 3-O-metyldopy (3-OMD), zwiększając biodostępność lewodopy w mózgu. W efekcie uzyskuje się przedłużenie działania klinicznego lewodopy.
Dawkowanie i sposób podawania
Entakapon stosuje się wyłącznie w skojarzeniu z preparatami złożonymi lewodopy z benserazydem lub lewodopy z karbidopą. Zalecane dawkowanie to 1 tabletka 200 mg entakaponu z każdą dawką preparatu zawierającego lewodopę z inhibitorem dopa-dekarboksylazy. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 tabletek (2000 mg entakaponu).
Dawkowanie | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|
1 tabletka 200 mg z każdą dawką lewodopy | 10 tabletek (2000 mg) |
Tabela 1. Zalecane dawkowanie entakaponu
Entakapon wzmaga działanie lewodopy, dlatego w pierwszych dniach lub tygodniach leczenia często niezbędne jest dostosowanie dawek lewodopy w celu zmniejszenia związanych z jej podawaniem działań niepożądanych o charakterze dopaminergicznym. Należy zmniejszyć dobową dawkę lewodopy o około 10-30%, poprzez zwiększenie odstępów między dawkami i/lub zmniejszenie pojedynczej dawki lewodopy, w zależności od stanu klinicznego pacjenta.
W przypadku przerwania leczenia entakaponem, konieczne jest dostosowanie dawkowania innych leków stosowanych w chorobie Parkinsona, w szczególności lewodopy, w celu osiągnięcia wystarczającego opanowania objawów parkinsonizmu.
Entakapon zwiększa dostępność biologiczną lewodopy zawartej w standardowych preparatach zawierających lewodopę z benserazydem nieco bardziej (o 5-10%) niż w przypadku standardowych preparatów lewodopy z karbidopą. Z tego względu, chorzy przyjmujący standardowe preparaty lewodopy z benserazydem mogą wymagać znaczniejszego zmniejszenia dawki lewodopy na początku stosowania entakaponu.
Szczególne grupy pacjentów:
- Zaburzenia czynności nerek: Niewydolność nerek nie wpływa na parametry farmakokinetyczne entakaponu, dlatego nie ma konieczności zmiany dawkowania. U pacjentów dializowanych można rozważyć wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami.
- Pacjenci w podeszłym wieku: Nie jest wymagane dostosowanie dawek entakaponu.
- Dzieci i młodzież: Preparat nie jest zalecany do stosowania u osób poniżej 18 roku życia.
Entakapon podaje się doustnie, jednocześnie z każdą dawką produktu zawierającego lewodopę. Lek można przyjmować wraz z posiłkami lub niezależnie od nich.
Przeciwwskazania
Stosowanie entakaponu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na składniki leku
- Zaburzenie czynności wątroby
- Guz chromochłonny
- Jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi inhibitorami MAO-A i MAO-B (np. fenelzyna, tranylcypromina)
- Jednoczesne podawanie selektywnego inhibitora MAO-A z selektywnym inhibitorem MAO-B
- Stwierdzony w wywiadzie złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) i/lub bezurazowy rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując entakapon w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z chorobą Parkinsona rzadko obserwowano rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych wtórny do ciężkich dyskinez lub złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)
- Entakapon może wpływać na metabolizm oraz nasilać działanie leków zawierających grupę katecholową
- Entakapon może nasilać niedociśnienie ortostatyczne wywołane podawaniem lewodopy
- U pacjentów leczonych entakaponem oraz agonistami dopaminy, selegiliną lub amantadyną obserwowano częstsze występowanie dopaminergicznych działań niepożądanych
- Entakapon podawany w skojarzeniu z lewodopą może powodować senność oraz epizody nagłego zaśnięcia
- U pacjentów z biegunką zaleca się monitorowanie masy ciała
- U pacjentów z postępującą anoreksją, astenią i zmniejszeniem masy ciała należy rozważyć przeprowadzenie ogólnej oceny lekarskiej, włączając ocenę czynności wątroby
Lekarz powinien poinformować pacjenta o konieczności zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia senności i epizodów nagłego zaśnięcia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Entakapon może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Inhibitory MAO-A, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny
- Leki metabolizowane z udziałem COMT (np. zawierające grupę katecholową: rymiterol, izoprenalina, adrenalina, noradrenalina, dopamina, dobutamina, α-metyldopa, apomorfina)
- Selegilina (selektywny inhibitor MAO-B) - dobowa dawka nie powinna przekraczać 10 mg
- Preparaty żelaza - należy zachować 2-3 godzinny odstęp między przyjmowaniem entakaponu i preparatów żelaza
- Warfaryna - zaleca się kontrolę INR w początkowym okresie leczenia entakaponem
Nie obserwowano istotnych klinicznie interakcji z karbidopą, imipraminą i moklobemidem.
Ciąża i laktacja
Ze względu na brak doświadczenia dotyczącego stosowania u kobiet ciężarnych, entakapon nie powinien być podawany w okresie ciąży. Kobiety przyjmujące entakapon nie powinny karmić piersią, ponieważ lek przenika do mleka, a bezpieczeństwo jego stosowania u niemowląt nie jest znane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem entakaponu obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: dyskinezy, nasilenie choroby Parkinsona, zawroty głowy
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, biegunka, bóle brzucha
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zmiany w zabarwieniu moczu
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka, utrata barwy skóry, włosów i paznokci
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, wzmożone pocenie się
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych
- Zaburzenia psychiczne: bezsenność, omamy, splątanie
W rzadkich przypadkach obserwowano złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) po nagłym zmniejszeniu dawki lub odstawieniu entakaponu i innych leków dopaminergicznych.
Warto zapamiętać
- Entakapon stosuje się wyłącznie w skojarzeniu z preparatami lewodopy z inhibitorem dopa-dekarboksylazy
- Maksymalna dawka dobowa entakaponu wynosi 2000 mg (10 tabletek po 200 mg)
Przedawkowanie
Nie odnotowano przypadków przedawkowania entakaponu. Największa zastosowana u człowieka dawka wynosiła 2400 mg/dobę. W przypadku ostrego przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe.
Właściwości farmakologiczne
Entakapon jest inhibitorem enzymu COMT, działającym wybiórczo i odwracalnie, głównie obwodowo. Poprzez hamowanie aktywności COMT zmniejsza przemianę metaboliczną lewodopy do 3-O-metyldopy (3-OMD), co prowadzi do zwiększenia biodostępności lewodopy w mózgu. Efektem jest przedłużenie działania klinicznego lewodopy.
Hamowanie aktywności COMT w krwinkach czerwonych jest ściśle skorelowane ze stężeniami entakaponu w osoczu krwi, co wskazuje na odwracalny charakter tego zjawiska.
Skład
Jedna tabletka powlekana zawiera 200 mg entakaponu jako substancję czynną.
Entakapon stanowi istotne uzupełnienie terapii lewodopą u pacjentów z chorobą Parkinsona i fluktuacjami ruchowymi. Pozwala na optymalizację leczenia poprzez zwiększenie biodostępności lewodopy i przedłużenie jej działania klinicznego. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta i dostosowywania dawek leków, szczególnie w początkowym okresie terapii.