Combivir® - złożony lek przeciwretrowirusowy w terapii HIV
Combivir® to preparat złożony zawierający dwa analogi nukleozydów - lamiwudynę i zydowudynę, stosowany w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej u pacjentów zakażonych wirusem HIV. Lek wykazuje silne działanie hamujące replikację wirusa HIV-1 i HIV-2, dzięki synergistycznemu działaniu obu składników.
Wskazania
Combivir® jest wskazany do stosowania w skojarzonej terapii przeciwretrowirusowej w leczeniu zakażeń HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia. Lek pozwala na skuteczne obniżenie poziomu wirusa HIV we krwi oraz podniesienie liczby komórek CD4, co przekłada się na poprawę funkcjonowania układu odpornościowego pacjenta.
Mechanizm działania
Lamiwudyna i zydowudyna są metabolizowane wewnątrzkomórkowo do aktywnych trójfosforanów. Działają one jako kompetycyjne inhibitory odwrotnej transkryptazy HIV, a ich główny mechanizm polega na włączaniu się do łańcucha wirusowego DNA, co prowadzi do zakończenia jego syntezy. Trójfosforany lamiwudyny i zydowudyny wykazują znacznie większe powinowactwo do enzymów wirusa niż do komórkowej polimerazy DNA, co zapewnia selektywność działania.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Dorośli i młodzież ≥30 kg | 1 tabletka 2 razy na dobę |
Dzieci 21-30 kg | 1/2 tabletki rano, cała tabletka wieczorem |
Dzieci 14-21 kg | 1/2 tabletki 2 razy na dobę |
Dawkowanie u dzieci o masie ciała 14-30 kg oparte jest głównie na modelowaniu farmakokinetycznym. Ze względu na ryzyko nadmiernej ekspozycji na zydowudynę, pacjenci ci wymagają ścisłego monitorowania.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (ClCr ≤50 ml/min) lub wątroby może być konieczne dostosowanie dawkowania. W takich przypadkach zaleca się stosowanie lamiwudyny i zydowudyny w postaci oddzielnych preparatów.
Sposób podawania
Tabletki Combivir® należy połykać w całości, popijając wodą. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków. W przypadku trudności z połykaniem, tabletki można rozkruszyć i dodać do niewielkiej ilości półpłynnego pokarmu lub płynu, a następnie natychmiast spożyć całą porcję.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na lamiwudynę, zydowudynę lub którykolwiek składnik preparatu
- Liczba granulocytów obojętnochłonnych <0,75 x 10^9/l
- Poziom hemoglobiny <7,5 g/dl (4,65 mmol/l)
- Wiek poniżej 12 lat
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjenci przyjmujący Combivir® mogą być narażeni na rozwój zakażeń oportunistycznych i innych powikłań związanych z zakażeniem HIV. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z:
- Powiększeniem lub zapaleniem wątroby
- Przewlekłą chorobą wątroby w przebiegu zakażenia HBV
- Zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV zaleca się wykonywanie badań krwi co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie co najmniej raz w miesiącu.
Interakcje lekowe
Combivir® może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Kotrimoksazol (trimetoprim/sulfametoksazol) - wzrost ekspozycji na lamiwudynę
- Gancyklowir, foskarnet - niezalecane jednoczesne stosowanie
- Probenecyd - zmniejszenie wydalania zydowudyny
- Kwas walproinowy, metadon - zwiększenie AUC zydowudyny
- Rybawiryna, stawudyna - antagonizm z zydowudyną in vitro
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Combivir® to:
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, neutropenia, leukopenia, trombocytopenia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha
- Zaburzenia neurologiczne: bóle i zawroty głowy, bezsenność
- Zaburzenia wątrobowe: wzrost aktywności enzymów wątrobowych
- Zaburzenia skórne: wysypka, świąd
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć zmianę dawkowania lub przerwanie leczenia.
Warto zapamiętać
- Combivir® zawiera dwa silne inhibitory replikacji HIV - lamiwudynę i zydowudynę
- Lek wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, szczególnie u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Combivir® należy zastosować leczenie objawowe i monitorować pacjenta. Lamiwudyna poddaje się dializie, natomiast hemodializa i dializa otrzewnowa mają niewielki wpływ na wydalanie zydowudyny.
Właściwości farmakokinetyczne
Lamiwudyna i zydowudyna wykazują dobrą biodostępność po podaniu doustnym (odpowiednio 80-85% i 60-70%). Oba leki przenikają do ośrodkowego układu nerwowego i płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydalane są głównie przez nerki. Okres półtrwania lamiwudyny wynosi 5-7 godzin, a zydowudyny 1,1 godziny.
Skład
Jedna tabletka powlekana Combivir® zawiera 150 mg lamiwudyny i 300 mg zydowudyny.
Combivir® stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu zakażeń HIV, oferując wygodne dawkowanie i synergistyczne działanie dwóch analogów nukleozydów. Jednakże, ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe, stosowanie preparatu wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych pacjenta.