Clopixol®
Zuclopenthixol dihydrochloride
Clopixol® (zuklopentiksol) - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Clopixol® jest wskazany w leczeniu następujących stanów:
- Ostra i przewlekła schizofrenia
- Inne psychozy, szczególnie z objawami takimi jak:
- Omamy
- Urojenia
- Zaburzenia myślenia
- Pobudzenie ruchowe
- Niepokój
- Wrogość
- Agresywność
- Faza maniakalna w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym
Lek wykazuje silne działanie przeciwpsychotyczne oraz przejściowe działanie uspokajające zależne od dawki. Działanie uspokajające na początku terapii jest korzystne w ostrej/podostrej fazie psychozy. Tolerancja na niespecyficzne działanie uspokajające rozwija się szybko.
Mechanizm działania
Clopixol® jest pochodną tioksantenu. Jego działanie przeciwpsychotyczne wynika z blokowania receptorów dopaminergicznych i wtórnego wpływu na inne układy neuroprzekaźnikowe. Specyficzne działanie tłumiące sprawia, że lek jest szczególnie przydatny w leczeniu pacjentów psychotycznych z pobudzeniem, niepokojem lub agresją.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie należy ustalać indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta. Ogólne zasady dawkowania:
- Rozpoczynać od małych dawek
- Stopniowo zwiększać do optymalnego skutecznego poziomu
- Dawkę podtrzymującą podawać zazwyczaj jako pojedynczą dawkę wieczorem przed snem
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Ostra schizofrenia i inne ostre psychozy Ciężkie ostre stany pobudzenia Mania |
10-50 mg/dobę W przypadkach o umiarkowanym i ciężkim nasileniu: - Początkowo 20 mg/dobę - Zwiększanie o 10-20 mg co 2-3 dni do 75 mg lub więcej na dobę |
Przewlekła schizofrenia i inne przewlekłe psychozy | Dawka podtrzymująca: 20-40 mg/dobę |
Pacjenci w podeszłym wieku | Dawki w dolnej granicy zakresu dawkowania |
Maksymalna dawka pojedyncza wynosi 40 mg, całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 150 mg.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek można stosować zwykle zalecane dawki. W przypadku zaburzeń czynności wątroby zaleca się ostrożność przy doborze dawki i, jeśli to możliwe, oznaczanie stężenia leku w surowicy.
Nie zaleca się stosowania u dzieci ze względu na brak doświadczenia klinicznego.
Przeciwwskazania
Stosowanie Clopixolu® jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na pochodne tioksantenu
- Ostre zatrucie środkami wpływającymi depresyjnie na OUN (alkohol, barbiturany, opioidy)
- Stany śpiączkowe
- Zapaść krążeniowa
- Dzieci poniżej 12 lat
- Okres bezpośrednio po zawale
- Leukopenia
- Granulocytopenia
- Uszkodzenie układu pozapiramidowego
- Przebyty złośliwy zespół neuroleptyczny
- Guz chromochłonny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Clopixol® u pacjentów z:
- Zespołem psychoorganicznym
- Skłonnością do drgawek
- Zaawansowaną chorobą wątroby
- Zaawansowaną chorobą układu sercowo-naczyniowego
- Arytmią
- Zaburzeniami krążenia mózgowego
- Porfirią
- Ciężką niewydolnością nerek
- Ostrymi zaburzeniami oddychania
Zuklopentiksol może modyfikować reakcję na insulinę i glukozę, co może wymagać dostosowania terapii przeciwcukrzycowej. Pacjenci poddani długotrwałemu leczeniu, zwłaszcza dużymi dawkami, powinni być uważnie obserwowani w celu okresowej oceny możliwości zmniejszenia dawki podtrzymującej.
Należy poinformować pacjentów o możliwym upośledzeniu zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn do czasu poznania indywidualnej reakcji na leczenie. Spożywanie alkoholu w trakcie terapii jest przeciwwskazane.
Istnieje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN) - rzadkiego, ale groźnego powikłania. Główne objawy ZZN to: hipertermia, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości oraz zaburzenia wegetatywne. W przypadku wystąpienia ZZN należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe i podtrzymujące.
Warto zapamiętać
- Clopixol® wykazuje silne działanie przeciwpsychotyczne i przejściowe uspokajające, szczególnie przydatne w leczeniu pacjentów z pobudzeniem i agresją
- Dawkowanie należy ustalać indywidualnie, rozpoczynając od małych dawek i stopniowo zwiększając do optymalnego poziomu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Clopixol® może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Alkohol i barbiturany - nasilenie działania tłumiącego OUN
- Leki przeciwnadciśnieniowe - możliwe nasilenie lub osłabienie ich działania
- Guanetydyna i podobne leki - osłabienie efektu hipotensyjnego
- Lit - zwiększone ryzyko powikłań neurotoksycznych
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - wzajemne hamowanie metabolizmu
- Lewodopa i leki adrenergiczne - osłabienie ich działania
- Metoklopramid i piperazyna - zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Clopixolu® z wymienionymi lekami i monitorować pacjenta pod kątem potencjalnych interakcji.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Należy unikać podawania Clopixolu® w okresie ciąży, chyba że spodziewane korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Lek przenika do mleka matki w niewielkich stężeniach. Podczas terapii można kontynuować karmienie piersią, jeśli jest to uzasadnione klinicznie, jednak zaleca się ścisłą obserwację stanu niemowlęcia, zwłaszcza w okresie noworodkowym.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem Clopixolu® to:
- Objawy pozapiramidowe (drżenie mięśniowe, wzmożone napięcie mięśniowe, akatyzja, hipokineza, dystonia)
- Senność, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia
- Zawroty i bóle głowy
- Zaburzenia koncentracji uwagi
- Tachykardia i kołatanie serca
- Suchość jamy ustnej, zaparcia
- Zaburzenia widzenia
- Zaburzenia czynności seksualnych
W przypadku długotrwałego stosowania mogą wystąpić późne dyskinezy. Rzadko obserwowano złośliwy zespół neuroleptyczny. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia działań niepożądanych i w razie potrzeby dostosować dawkowanie lub rozważyć zmianę leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania Clopixolu® mogą obejmować: senność, śpiączkę, objawy pozapiramidowe, drgawki, niedociśnienie, wstrząs, hipertermię lub hipotermię. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy zastosować płukanie żołądka, podtrzymanie funkcji układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Nie należy podawać epinefryny ze względu na ryzyko obniżenia ciśnienia krwi. W razie potrzeby można zastosować diazepam w leczeniu drgawek oraz biperiden w leczeniu objawów pozapiramidowych.
Właściwości farmakokinetyczne
Po podaniu doustnym biodostępność Clopixolu® wynosi średnio 44%. Maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po około 4 godzinach. Lek przenika w niewielkich ilościach przez barierę łożyskową i do mleka matki. Metabolity zuklopentiksolu są pozbawione aktywności psychofarmakologicznej. Lek wydalany jest głównie z kałem, w mniejszym stopniu z moczem. Okres półtrwania wynosi około 20 godzin.
Skład
Substancja czynna: zuklopentiksol. Jedna tabletka powlekana zawiera 10 mg lub 25 mg zuklopentiksolu.
W leczeniu podtrzymującym pacjentów psychotycznych, szczególnie gdy stosowanie leku doustnie stanowi problem, korzystne może być kontynuowanie leczenia formą depot o przedłużonym działaniu, podawaną domięśniowo w odstępach 2-4 tygodni.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia