Clexane® forte
Enoxaparin sodium
Wskazania do stosowania
Produkt leczniczy Clexane forte jest wskazany do stosowania u osób dorosłych w:
- Zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, w szczególności poddawanych zabiegom chirurgicznym ortopedycznym lub zabiegom w chirurgii ogólnej, w tym zabiegom w chirurgii onkologicznej
- Zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (takimi jak ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia lub choroby reumatyczne) i ograniczoną mobilnością, narażonych na podwyższone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem zatorowości płucnej, która może z dużym prawdopodobieństwem wymagać leczenia trombolitycznego lub zabiegu operacyjnego
- Zapobieganiu tworzenia się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Ostrym zespole wieńcowym:
- Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), w skojarzeniu z podawanym doustnie kwasem acetylosalicylowym
- Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), w tym zarówno u pacjentów leczonych zachowawczo, jak i poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Enoksaparyna sodowa wykazuje silne działanie przeciwzakrzepowe poprzez hamowanie czynnika Xa i IIa krzepnięcia krwi. Dzięki temu skutecznie zapobiega powstawaniu zakrzepów i zatorów w różnych sytuacjach klinicznych związanych ze zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych
Dawkowanie zależy od indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego pacjenta:
- Umiarkowane ryzyko: 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę podskórnie
- Wysokie ryzyko: 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie
U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka po dużych zabiegach ortopedycznych zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni. Po zabiegach w obrębie jamy brzusznej lub miednicy z powodu choroby nowotworowej zaleca się przedłużoną profilaktykę do 4 tygodni.
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka wynosi 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie przez co najmniej 6-14 dni.
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Enoksaparyna może być podawana podskórnie:
- 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę - u pacjentów bez powikłań, z niskim ryzykiem nawrotu
- 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę - u pozostałych pacjentów
Leczenie trwa zwykle około 10 dni.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka wynosi 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.). U pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia dawkę należy zmniejszyć do 50-75 j.m./kg mc.
Ostry zespół wieńcowy
W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału serca bez uniesienia odcinka ST zalecana dawka wynosi 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin podskórnie, w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym. Leczenie trwa zwykle 2-8 dni.
W leczeniu świeżego zawału serca z uniesieniem odcinka ST stosuje się:
- 3000 j.m. (30 mg) w pojedynczym szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus)
- Następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. w każdej z pierwszych dwóch dawek podskórnych)
Jednocześnie należy stosować leczenie przeciwpłytkowe. Leczenie trwa zwykle 8 dni lub do wypisu ze szpitala.
Szczegółowe informacje dotyczące modyfikacji dawkowania w specjalnych grupach pacjentów (osoby w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek) znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Sposób podawania
Enoksaparynę podaje się we wstrzyknięciach podskórnych (z wyjątkiem leczenia świeżego STEMI). Nie należy podawać domięśniowo. Technika wstrzyknięcia podskórnego:
- Wstrzyknięcie najlepiej wykonać w pozycji leżącej
- Lek podaje się w głębokich wstrzyknięciach podskórnych, naprzemiennie w lewą i prawą przednio-boczną lub tylno-boczną część powłok brzusznych
- Całą długość igły należy wprowadzić pionowo w fałd skóry powstały po delikatnym uchwyceniu jej kciukiem i palcem wskazującym
- Nie należy uwalniać fałdu skóry przed zakończeniem wstrzykiwania
- Po podaniu nie należy pocierać miejsca wstrzyknięcia
Szczegółowe informacje dotyczące techniki wstrzyknięcia znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przeciwwskazania
Stosowanie enoksaparyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Ostre bakteryjne zapalenie wsierdzia
- Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi
- Duże krwawienia
- Trombocytopenia u pacjentów z dodatnim wynikiem testu agregacji płytek in vitro w obecności enoksaparyny
- Czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy
- Udar krwotoczny (z wyłączeniem udaru powstałego w wyniku zatoru)
- Zwiększone ryzyko krwotoku
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryzyko krwawień
Enoksaparynę należy stosować ostrożnie u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia, takich jak:
- Zaburzenia hemostazy
- Choroba wrzodowa w wywiadzie
- Niedawno przebyty udar niedokrwienny
- Niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
- Retinopatia cukrzycowa
- Niedawne zabiegi neurochirurgiczne lub okulistyczne
- Jednoczesne stosowanie leków wpływających na hemostazę
Należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia.
Trombocytopenia
Istnieje ryzyko wystąpienia małopłytkowości wywołanej przez heparynę. Należy kontrolować liczbę płytek krwi przed i podczas leczenia enoksaparyną, zwłaszcza w pierwszych 21 dniach terapii.
Znieczulenie podpajęczynówkowe/zewnątrzoponowe
Istnieje ryzyko powstania krwiaka śródrdzeniowego przy jednoczesnym stosowaniu enoksaparyny i znieczulenia podpajęczynówkowego/zewnątrzoponowego. Należy zachować odpowiednie odstępy czasowe między podaniem enoksaparyny a wykonaniem znieczulenia lub usunięciem cewnika.
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek występuje zwiększone narażenie na enoksaparynę i wzrost ryzyka krwawień. Konieczna jest modyfikacja dawkowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min).
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku (zwłaszcza powyżej 80 lat) może występować zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych. Zaleca się uważną obserwację kliniczną tej grupy pacjentów.
Monitorowanie aktywności anty-Xa
Rutynowe monitorowanie aktywności anty-Xa nie jest konieczne. Należy je rozważyć u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia lub aktywnym krwawieniem.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna wykazuje silne działanie przeciwzakrzepowe poprzez hamowanie czynników Xa i IIa krzepnięcia krwi
- Głównym działaniem niepożądanym są krwawienia - należy uważnie monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu enoksaparyny z lekami wpływającymi na hemostazę, takimi jak:
- Salicylany i kwas acetylosalicylowy
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Leki przeciwpłytkowe (tyklopidyna, klopidogrel)
- Glikokortykosteroidy ogólnoustrojowe
- Leki trombolityczne i przeciwzakrzepowe
Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy ściśle monitorować parametry krzepnięcia.
Ciąża i laktacja
Enoksaparyna może być stosowana w okresie ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne. Nie zaleca się stosowania u kobiet w ciąży ze sztucznymi zastawkami serca ze względu na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Nie wiadomo, czy enoksaparyna przenika do mleka ludzkiego. Jako środek ostrożności zaleca się unikanie karmienia piersią podczas stosowania enoksaparyny.
Działania niepożądane
Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia. Inne ważne działania niepożądane obejmują:
- Trombocytopenię i trombocytozę
- Reakcje alergiczne
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Zmiany skórne w miejscu wstrzyknięcia
- Hiperkaliemię
Rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak krwotok wewnątrzczaszkowy czy krwiak śródrdzeniowy.
Przedawkowanie
Przedawkowanie enoksaparyny może prowadzić do powikłań krwotocznych. Działanie przeciwzakrzepowe można w większości zneutralizować poprzez powolne wstrzyknięcie dożylne protaminy. Dawka protaminy zależy od dawki podanej enoksaparyny i czasu, jaki upłynął od jej podania.
Właściwości farmakologiczne
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o masie cząsteczkowej około 4500 daltonów. Wykazuje wysoką aktywność przeciw czynnikowi Xa (około 100 j.m./mg) i niską aktywność przeciw czynnikowi IIa (około 28 j.m./mg). Działanie przeciwzakrzepowe jest pośredniczone przez antytrombinę III.
Oprócz hamowania czynników Xa i IIa, enoksaparyna wykazuje dodatkowe właściwości przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne, m.in. poprzez indukcję uwalniania endogennego inhibitora drogi krzepnięcia zależnej od czynnika tkankowego oraz zmniejszenie uwalniania czynnika von Willebranda.
Skład
1 ampułko-strzykawka zawiera 120 mg lub 150 mg enoksaparyny sodowej.
Enoksaparyna sodowa jest cennym lekiem przeciwzakrzepowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. Jej skuteczność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Wymaga jednak ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych, zwłaszcza u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka.
Clexane® forte

Wskazania pozarejestracyjne: Zespół antyfosfolipidowy lub jego powikłania - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; zespół antyfosfolipidowy - diagnostyka; niedobór białka C lub niedobór białka S - diagnostyka; zmiany zakrzepowo-zatorowe inne niż określone w ChPL u dzieci do 18 rż. - profilaktyka i leczenie; choroby nowotworowe w przypadkach innych niż określone w ChPL - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; terapia pomostowa zamiast antagonisty witaminy K (VKA) lub innych leków przeciwkrzepliwych u kobiet ciężarnych po wszczepieniu zastawki i z wadą zastawkową; ostre zespoły wieńcowe w przypadkach innych niż wymienione w ChPL; schorzenia wymagające przewlekłego stosowania antagonistów witaminy K (VKA) (z okresową oceną możliwości powrotu do stosowania VKA) u osób, u których leczenie VKA nie jest zadowalające z uwagi na: a) powikłania (lub przewidywane wysokie ryzyko powikłań, w tym krwotocznych) podczas stosowania VKA, b) częste nieterapeutyczne lub nadmiernie podwyższone wartości INR, c) obiektywne trudności z odpowiednio częstą kontrolą INR, d) nawroty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej podczas stosowania VKA; terapia pomostowa u pacjentów wymagających czasowego zaprzestania przewlekłego leczenia doustnymi antykoagulantami ze względu na planowane procedury terapeutyczne i diagnostyczne - w przypadkach innych niż określone w ChPL; unieruchomienie kończyny dolnej w opatrunku gipsowym lub ortezie z powodu izolowanych obrażeń kończyny dolnej (przez cały okres unieruchomienia, o ile związane jest to ze wzrostem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej) - w przypadkach innych niż określone w ChPL; profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u kobiet w ciąży - w przypadkach innych niż określone w ChPL; krytyczne niedokrwienie kończyn dolnych - w okresie poprzedzającym hospitalizację, nie dłużej niż 14 dni (dawki lecznicze) - w przypadkach innych niż określone w ChPL
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Kobiety w ciąży
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia