Clexane®
Enoxaparin sodium
Wskazania do stosowania enoksaparyny (Clexane)
Enoksaparyna (Clexane) jest wskazana w następujących przypadkach:
- Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub w chirurgii ogólnej, w tym onkologicznej
- Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (np. ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia, choroby reumatyczne) i ograniczoną mobilnością
- Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub operacyjnego
- Zapobieganie tworzeniu się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym
- Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), zarówno u pacjentów leczonych zachowawczo, jak i poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Dawkowanie enoksaparyny
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych
U pacjentów z umiarkowanym ryzykiem ŻChZZ zalecana dawka wynosi 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę podskórnie. Leczenie należy rozpocząć 2 godziny przed zabiegiem i kontynuować przez co najmniej 7-10 dni.
U pacjentów z wysokim ryzykiem ŻChZZ zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie, rozpoczynając 12 godzin przed zabiegiem. W przypadku dużych zabiegów ortopedycznych zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni, a w przypadku zabiegów onkologicznych w obrębie jamy brzusznej lub miednicy - do 4 tygodni.
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie przez 6-14 dni.
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Enoksaparyna może być podawana podskórnie w schemacie:
- 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę - u pacjentów bez powikłań, z niskim ryzykiem nawrotu ŻChZZ
- 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę - u pozostałych pacjentów (np. z otyłością, objawową ZP, chorobą nowotworową)
Leczenie trwa średnio 10 dni.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.). U pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia dawkę należy zmniejszyć do 50-75 j.m./kg mc. (0,5-0,75 mg/kg mc.).
Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej i zawału serca bez uniesienia odcinka ST
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin, w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym. Leczenie trwa zwykle 2-8 dni.
Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
Zalecany schemat dawkowania:
- Pojedyncze szybkie wstrzyknięcie dożylne (bolus) 3000 j.m. (30 mg)
- Następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie
- Kolejne dawki 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. (100 mg) w przypadku pierwszych dwóch dawek podskórnych)
Leczenie trwa zwykle 8 dni lub do wypisu ze szpitala.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Profilaktyka ŻChZZ - umiarkowane ryzyko | 2000 j.m. (20 mg) 1x/dobę s.c. |
Profilaktyka ŻChZZ - wysokie ryzyko | 4000 j.m. (40 mg) 1x/dobę s.c. |
Leczenie ZŻG/ZP | 150 j.m./kg (1,5 mg/kg) 1x/dobę s.c. lub 100 j.m./kg (1 mg/kg) 2x/dobę s.c. |
Hemodializa | 100 j.m./kg (1 mg/kg) do linii tętniczej |
Niestabilna dławica/NSTEMI | 100 j.m./kg (1 mg/kg) co 12h s.c. |
STEMI | 30 mg i.v. bolus, następnie 100 j.m./kg (1 mg/kg) co 12h s.c. |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek.
Przeciwwskazania
Enoksaparyna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Ostre bakteryjne zapalenie wsierdzia
- Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi
- Duże krwawienia
- Trombocytopenia u pacjentów z dodatnim wynikiem testu agregacji płytek in vitro w obecności enoksaparyny
- Czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy
- Udar krwotoczny
- Zwiększone ryzyko krwotoku
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zwiększone ryzyko krwawienia (np. zaburzenia hemostazy, choroba wrzodowa w wywiadzie)
- Trombocytopenia w wywiadzie
- Zaburzenia czynności nerek lub wątroby
- Pacjenci w podeszłym wieku
- Pacjenci o małej masie ciała
- Pacjenci otyli
- Jednoczesne stosowanie znieczulenia podpajęczynówkowego/zewnątrzoponowego lub nakłucia lędźwiowego
- Pacjenci ze sztucznymi zastawkami serca
Należy uważnie monitorować pacjentów pod kątem objawów krwawienia. W razie konieczności można rozważyć kontrolę aktywności anty-Xa.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna nie powinna być stosowana zamiennie z innymi heparynami drobnocząsteczkowymi ze względu na różnice w procesie wytwarzania i właściwościach farmakokinetycznych
- U pacjentów poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu/zewnątrzoponowemu lub nakłuciu lędźwiowemu istnieje ryzyko powstania krwiaka okołordzeniowego - konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń dotyczących odstępów czasowych między podaniem enoksaparyny a wykonaniem procedury
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu enoksaparyny z lekami wpływającymi na hemostazę, takimi jak:
- Salicylany
- Kwas acetylosalicylowy
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Leki przeciwpłytkowe (np. tyklopidyna, klopidogrel)
- Glikokortykosteroidy ogólnoustrojowe
- Leki trombolityczne i przeciwzakrzepowe
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy ściśle monitorować parametry krzepnięcia.
Ciąża i laktacja
Enoksaparyna może być stosowana w ciąży jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Nie zaleca się stosowania u ciężarnych kobiet ze sztucznymi zastawkami serca. Karmienie piersią w czasie stosowania enoksaparyny nie jest zalecane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane enoksaparyny to:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Trombocytopenia i trombocytoza
- Reakcje alergiczne
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Zmiany skórne (pokrzywka, świąd, rumień)
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak krwotok wewnątrzczaszkowy czy zaotrzewnowy.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania enoksaparyny może dojść do powikłań krwotocznych. Działanie przeciwzakrzepowe można częściowo zneutralizować poprzez powolne wstrzyknięcie dożylne protaminy. Dawka protaminy zależy od podanej dawki enoksaparyny i czasu, jaki upłynął od jej podania.
Mechanizm działania
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o działaniu przeciwzakrzepowym. Jej główny mechanizm działania polega na hamowaniu czynnika Xa krzepnięcia krwi poprzez wiązanie z antytrombiną III. Enoksaparyna wykazuje również słabsze działanie hamujące wobec czynnika IIa (trombiny) oraz wpływa na uwalnianie endogennych inhibitorów krzepnięcia.
Enoksaparyna jest skutecznym i szeroko stosowanym lekiem przeciwzakrzepowym. Jej stosowanie wymaga jednak ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania oraz monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie krwawień.
Clexane®

Wskazania pozarejestracyjne: Zespół antyfosfolipidowy lub jego powikłania - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; zespół antyfosfolipidowy - diagnostyka; niedobór białka C lub niedobór białka S - diagnostyka; zmiany zakrzepowo-zatorowe inne niż określone w ChPL u dzieci do 18 rż. - profilaktyka i leczenie; choroby nowotworowe w przypadkach innych niż określone w ChPL - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; terapia pomostowa zamiast antagonisty witaminy K (VKA) lub innych leków przeciwkrzepliwych u kobiet ciężarnych po wszczepieniu zastawki i z wadą zastawkową; ostre zespoły wieńcowe w przypadkach innych niż wymienione w ChPL; schorzenia wymagające przewlekłego stosowania antagonistów witaminy K (VKA) (z okresową oceną możliwości powrotu do stosowania VKA) u osób, u których leczenie VKA nie jest zadowalające z uwagi na: a) powikłania (lub przewidywane wysokie ryzyko powikłań, w tym krwotocznych) podczas stosowania VKA, b) częste nieterapeutyczne lub nadmiernie podwyższone wartości INR, c) obiektywne trudności z odpowiednio częstą kontrolą INR, d) nawroty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej podczas stosowania VKA; terapia pomostowa u pacjentów wymagających czasowego zaprzestania przewlekłego leczenia doustnymi antykoagulantami ze względu na planowane procedury terapeutyczne i diagnostyczne - w przypadkach innych niż określone w ChPL; unieruchomienie kończyny dolnej w opatrunku gipsowym lub ortezie z powodu izolowanych obrażeń kończyny dolnej (przez cały okres unieruchomienia, o ile związane jest to ze wzrostem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej) - w przypadkach innych niż określone w ChPL; profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u kobiet w ciąży - w przypadkach innych niż określone w ChPL; krytyczne niedokrwienie kończyn dolnych - w okresie poprzedzającym hospitalizację, nie dłużej niż 14 dni (dawki lecznicze) - w przypadkach innych niż określone w ChPL
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Kobiety w ciąży
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia