Clexane®
Enoxaparin sodium
Wskazania do stosowania enoksaparyny (Clexane)
Enoksaparyna (Clexane) jest wskazana w następujących przypadkach:
- Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u pacjentów chirurgicznych z grup umiarkowanego i wysokiego ryzyka, szczególnie poddawanych zabiegom ortopedycznym lub w chirurgii ogólnej, w tym onkologicznej
- Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych z ostrymi schorzeniami (np. ostra niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ciężkie zakażenia, choroby reumatyczne) i ograniczoną mobilnością
- Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z wyłączeniem ZP wymagającej leczenia trombolitycznego lub operacyjnego
- Zapobieganie tworzeniu się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
- Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym
- Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), zarówno u pacjentów leczonych zachowawczo, jak i poddawanych przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)
Dawkowanie enoksaparyny
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych
U pacjentów z umiarkowanym ryzykiem ŻChZZ zalecana dawka wynosi 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę podskórnie. Leczenie należy rozpocząć 2 godziny przed zabiegiem i kontynuować przez co najmniej 7-10 dni.
U pacjentów z wysokim ryzykiem ŻChZZ zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie, rozpoczynając 12 godzin przed zabiegiem. W przypadku dużych zabiegów ortopedycznych zaleca się przedłużoną profilaktykę do 5 tygodni.
Zapobieganie ŻChZZ u pacjentów internistycznych
Zalecana dawka wynosi 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę podskórnie przez 6-14 dni.
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Enoksaparyna może być podawana podskórnie w dawce 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę. Schemat dawkowania powinien być dobrany indywidualnie w oparciu o ocenę ryzyka zakrzepowo-zatorowego i krwawienia.
Zapobieganie tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy
Zalecana dawka to 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.). U pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia dawkę należy zmniejszyć do 50-75 j.m./kg mc.
Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej i zawału serca bez uniesienia odcinka ST
Zalecana dawka wynosi 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin w skojarzeniu z leczeniem przeciwpłytkowym. Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 2 dni.
Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
Zalecana dawka to 30 mg w pojedynczym wstrzyknięciu dożylnym, a następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. w przypadku pierwszych dwóch dawek podskórnych). Jednocześnie należy stosować odpowiednie leczenie przeciwpłytkowe.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Profilaktyka ŻChZZ - umiarkowane ryzyko | 2000 j.m. (20 mg) 1x/dobę s.c. |
Profilaktyka ŻChZZ - wysokie ryzyko | 4000 j.m. (40 mg) 1x/dobę s.c. |
Leczenie ZŻG i ZP | 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) 1x/dobę s.c. lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) 2x/dobę s.c. |
Hemodializa | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) |
Niestabilna dławica piersiowa i NSTEMI | 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12h s.c. |
STEMI | 30 mg i.v. bolus, następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12h s.c. |
Dawkowanie należy dostosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek.
Przeciwwskazania
Enoksaparyna jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub jej pochodne
- Ostre bakteryjne zapalenie wsierdzia
- Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi
- Duże krwawienia
- Trombocytopenia z dodatnim wynikiem testu agregacji płytek in vitro w obecności enoksaparyny
- Czynna choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy
- Udar krwotoczny
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania enoksaparyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Zwiększone ryzyko krwawienia
- Trombocytopenia w wywiadzie
- Zaburzenia czynności nerek
- Podeszły wiek
- Mała masa ciała
- Otyłość
- Jednoczesne stosowanie znieczulenia podpajęczynówkowego/zewnątrzoponowego
- Sztuczne zastawki serca
Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem objawów krwawienia. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na hemostazę.
Interakcje
Enoksaparyna może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Salicylany
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Inhibitory agregacji płytek krwi
- Leki trombolityczne
- Glikokortykosteroidy
- Antagoniści witaminy K
Jednoczesne stosowanie tych leków może zwiększać ryzyko krwawienia. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia.
Ciąża i laktacja
Enoksaparyna może być stosowana w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne. Należy zachować szczególną ostrożność u ciężarnych ze sztucznymi zastawkami serca. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania enoksaparyny.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane enoksaparyny to:
- Krwawienia (w tym krwiaki w miejscu wstrzyknięcia)
- Trombocytopenia
- Reakcje alergiczne
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Reakcje skórne w miejscu wstrzyknięcia
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak krwotok wewnątrzczaszkowy czy krwiak śródrdzeniowy.
Wnioski
Enoksaparyna jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym, ale wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i indywidualnego doboru dawki. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i czasu stosowania w poszczególnych wskazaniach. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia.
Warto zapamiętać
- Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o szerokim spektrum wskazań w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych.
- Dawkowanie enoksaparyny zależy od wskazania, masy ciała pacjenta oraz funkcji nerek - konieczna jest indywidualizacja terapii.
Przedawkowanie
Przedawkowanie enoksaparyny może prowadzić do powikłań krwotocznych. W przypadku ciężkiego krwawienia można zastosować siarczan protaminy jako antidotum. Dawka protaminy zależy od dawki podanej enoksaparyny i czasu, jaki upłynął od jej podania.
Mechanizm działania
Enoksaparyna jest heparyną drobnocząsteczkową o średniej masie cząsteczkowej około 4500 daltonów. Jej działanie przeciwzakrzepowe polega głównie na hamowaniu czynnika Xa krzepnięcia krwi (aktywność anty-Xa). Enoksaparyna wykazuje również słabsze działanie hamujące wobec czynnika IIa (trombiny). Dodatkowo wpływa na uwalnianie endogennego inhibitora drogi krzepnięcia zależnej od czynnika tkankowego oraz zmniejsza uwalnianie czynnika von Willebranda.
Wnioski
Złożony mechanizm działania enoksaparyny zapewnia skuteczne działanie przeciwzakrzepowe przy stosunkowo niskim ryzyku powikłań krwotocznych w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej. Jednak ze względu na potencjalne ryzyko krwawień, konieczne jest staranne monitorowanie pacjentów podczas terapii.
Clexane®

Wskazania pozarejestracyjne: Zespół antyfosfolipidowy lub jego powikłania - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; zespół antyfosfolipidowy - diagnostyka; niedobór białka C lub niedobór białka S - diagnostyka; zmiany zakrzepowo-zatorowe inne niż określone w ChPL u dzieci do 18 rż. - profilaktyka i leczenie; choroby nowotworowe w przypadkach innych niż określone w ChPL - profilaktyka i leczenie przeciwzakrzepowe; terapia pomostowa zamiast antagonisty witaminy K (VKA) lub innych leków przeciwkrzepliwych u kobiet ciężarnych po wszczepieniu zastawki i z wadą zastawkową; ostre zespoły wieńcowe w przypadkach innych niż wymienione w ChPL; schorzenia wymagające przewlekłego stosowania antagonistów witaminy K (VKA) (z okresową oceną możliwości powrotu do stosowania VKA) u osób, u których leczenie VKA nie jest zadowalające z uwagi na: a) powikłania (lub przewidywane wysokie ryzyko powikłań, w tym krwotocznych) podczas stosowania VKA, b) częste nieterapeutyczne lub nadmiernie podwyższone wartości INR, c) obiektywne trudności z odpowiednio częstą kontrolą INR, d) nawroty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej podczas stosowania VKA; terapia pomostowa u pacjentów wymagających czasowego zaprzestania przewlekłego leczenia doustnymi antykoagulantami ze względu na planowane procedury terapeutyczne i diagnostyczne - w przypadkach innych niż określone w ChPL; unieruchomienie kończyny dolnej w opatrunku gipsowym lub ortezie z powodu izolowanych obrażeń kończyny dolnej (przez cały okres unieruchomienia, o ile związane jest to ze wzrostem ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej) - w przypadkach innych niż określone w ChPL; profilaktyka i leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u kobiet w ciąży - w przypadkach innych niż określone w ChPL; krytyczne niedokrwienie kończyn dolnych - w okresie poprzedzającym hospitalizację, nie dłużej niż 14 dni (dawki lecznicze) - w przypadkach innych niż określone w ChPL
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Kobiety w ciąży
4) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia