Cipronex®
Ciprofloxacin
Wskazania do stosowania
Cipronex® jest wskazany do leczenia następujących zakażeń bakteryjnych u dorosłych:
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych wywołane przez bakterie Gram-ujemne:
- Zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
- Zakażenia płucno-oskrzelowe w przebiegu mukowiscydozy lub rozstrzenie oskrzeli
- Pozaszpitalne zapalenie płuc
- Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego
- Zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok, szczególnie spowodowane przez bakterie Gram-ujemne
- Niepowikłane ostre zapalenie pęcherza moczowego
- Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
- Powikłane zakażenia układu moczowego
- Bakteryjne zapalenie gruczołu krokowego
- Zapalenie jądra i najądrza, w tym wywołane przez wrażliwe szczepy Neisseria gonorrhoeae
- Zapalenie narządów miednicy mniejszej
- Zakażenia układu pokarmowego (np. biegunka podróżnych)
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez bakterie Gram-ujemne
- Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego
- Zakażenia kości i stawów
- Płucna postać wąglika (zapobieganie zakażeniom po kontakcie z bakteriami i leczenie)
Cipronex® można stosować w leczeniu pacjentów z neutropenią i gorączką, która przypuszczalnie jest wywołana przez zakażenie bakteryjne.
U dzieci i młodzieży Cipronex® jest wskazany w leczeniu:
- Zakażeń płucno-oskrzelowych wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą
- Powikłanych zakażeń układu moczowego oraz odmiedniczkowego zapalenia nerek
- Płucnej postaci wąglika (zapobieganie zakażeniom po kontakcie z bakteriami i leczenie)
Cipronex® można także zastosować do leczenia ciężkich zakażeń u dzieci i młodzieży, jeżeli uzna się to za konieczne.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie zależy od wskazania, ciężkości i miejsca zakażenia, wrażliwości drobnoustrojów na cyprofloksacynę, czynności nerek pacjenta oraz masy ciała u dzieci i młodzieży.
Czas trwania leczenia zależy od ciężkości choroby oraz jej przebiegu klinicznego i bakteriologicznego. Po początkowym podawaniu dożylnym można zmienić drogę podania na doustną, jeżeli lekarz uzna to za wskazane ze względów klinicznych.
Wskazanie | Dawka | Czas trwania leczenia |
---|---|---|
Zakażenia dolnych dróg oddechowych | 400 mg 2-3x/dobę | 7-14 dni |
Zaostrzenie przewlekłego zapalenia zatok | 400 mg 2-3x/dobę | 7-14 dni |
Przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego | 400 mg 2-3x/dobę | 7-14 dni |
Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego | 400 mg 3x/dobę | 28 dni do 3 miesięcy |
Powikłane zakażenia układu moczowego | 400 mg 2-3x/dobę | 7-21 dni |
Zapalenie gruczołu krokowego | 400 mg 2-3x/dobę | 2-4 tygodnie (ostre) |
Zakażenia narządów płciowych | 400 mg 2-3x/dobę | co najmniej 14 dni |
Zakażenia układu pokarmowego | 400 mg 2x/dobę | 1-5 dni |
Zakażenia w obrębie jamy brzusznej | 400 mg 2-3x/dobę | 5-14 dni |
Zakażenia skóry i tkanek miękkich | 400 mg 2-3x/dobę | 7-14 dni |
Zakażenia kości i stawów | 400 mg 2-3x/dobę | maksymalnie 3 miesiące |
U pacjentów z neutropenią cyprofloksacynę należy podawać w skojarzeniu z odpowiednimi lekami przeciwbakteryjnymi w dawce do 400 mg 3 razy na dobę przez cały okres występowania neutropenii.
W płucnej postaci wąglika dawka wynosi 400 mg 2 razy na dobę przez 60 dni od potwierdzenia kontaktu z Bacillus anthracis.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży
- Zakażenia płucno-oskrzelowe w mukowiscydozie: 10 mg/kg mc. 3x/dobę (maks. 400 mg/dawkę) przez 10-14 dni
- Powikłane zakażenia układu moczowego: 6-10 mg/kg mc. 3x/dobę (maks. 400 mg/dawkę) przez 10-21 dni
- Płucna postać wąglika: 10 mg/kg mc. 2x/dobę (maks. 400 mg/dawkę) przez 60 dni
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjentom w podeszłym wieku należy podawać dawkę dobraną do ciężkości zakażenia i klirensu kreatyniny.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby
U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek zaleca się modyfikację dawkowania w zależności od klirensu kreatyniny. U pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby nie jest konieczna korekta dawki.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na cyprofloksacynę, inne chinolony lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne podawanie cyprofloksacyny i tyzanidyny
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy unikać stosowania cyprofloksacyny u pacjentów, u których wcześniej występowały ciężkie działania niepożądane związane z chinolonami lub fluorochinolonami. Leczenie tych pacjentów należy rozpoczynać tylko w przypadku braku alternatywnych metod leczenia i po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Cyprofloksacyna nie jest zalecana do monoterapii ciężkich zakażeń oraz zakażeń, które mogą być wywołane przez bakterie Gram-dodatnie.
Należy zachować szczególną ostrożność stosując cyprofloksacynę u pacjentów z:
- Chorobami lub zaburzeniami ścięgien w wywiadzie
- Miastenią
- Padaczką lub innymi zaburzeniami OUN predysponującymi do drgawek
- Wydłużeniem odstępu QT lub czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT
- Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Zaburzeniami czynności nerek
Podczas stosowania cyprofloksacyny należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia:
- Reakcji nadwrażliwości i anafilaksji
- Zapalenia i zerwania ścięgien
- Neuropatii obwodowej
- Zaburzeń psychotycznych
- Zaburzeń glikemii
- Pseudomembranowego zapalenia jelit
- Hepatotoksyczności
- Fotowrażliwości
Należy poinformować pacjentów o konieczności przerwania leczenia i skontaktowania się z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów tendinopatii lub neuropatii.
Warto zapamiętać
- Cyprofloksacyna może powodować uszkodzenie chrząstki stawowej u dzieci i młodzieży - należy stosować ostrożnie w tej grupie wiekowej.
- Podczas leczenia cyprofloksacyną należy unikać nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV ze względu na ryzyko reakcji fotowrażliwości.
Interakcje
Cyprofloksacyna wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Tyzanidyna - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Metotreksat - zwiększone ryzyko toksyczności metotreksatu
- Teofilina - zwiększone stężenie teofiliny w osoczu
- Kofeina i pentoksyfilina - zwiększone stężenie w osoczu
- Fenytoina - zmienione stężenie fenytoiny w osoczu
- Cyklosporyna - zwiększone stężenie kreatyniny
- Antagoniści witaminy K - nasilone działanie przeciwzakrzepowe
- Glibenklamid - nasilone działanie hipoglikemizujące
- Duloksetyna, ropinirol, klozapina - zwiększone stężenie w osoczu
- Syldenafil - zwiększone stężenie w osoczu
Należy zachować ostrożność stosując cyprofloksacynę jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie cyprofloksacyny w czasie ciąży nie jest zalecane. Należy unikać podawania leku kobietom w ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko.
Cyprofloksacyna przenika do mleka matki. Ze względu na ryzyko uszkodzenia chrząstek stawowych u niemowląt, stosowanie cyprofloksacyny w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane cyprofloksacyny to:
- Nudności i biegunka
- Wymioty
- Przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz
- Wysypka
- Odczyn w miejscu wstrzyknięcia lub infuzji (przy podaniu dożylnym)
Do poważnych działań niepożądanych należą:
- Zapalenie i zerwanie ścięgien
- Neuropatia obwodowa
- Wydłużenie odstępu QT
- Reakcje nadwrażliwości i anafilaksja
- Zaburzenia psychotyczne
- Hepatotoksyczność
- Pseudomembranowe zapalenie jelit
U dzieci i młodzieży często występuje artropatia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania cyprofloksacyny obejmują zawroty głowy, drżenie, ból głowy, zmęczenie, drgawki, omamy, splątanie, dyskomfort w jamie brzusznej, zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz krystalurię.
Leczenie przedawkowania polega na monitorowaniu czynności nerek, nawodnieniu pacjenta i leczeniu objawowym. Hemodializa i dializa otrzewnowa usuwają tylko niewielką ilość cyprofloksacyny.
Właściwości farmakologiczne
Cyprofloksacyna jest fluorochinolonowym lekiem przeciwbakteryjnym o szerokim spektrum działania. Działa bakteriobójczo poprzez hamowanie topoizomerazy typu II (gyrazy DNA) i topoizomerazy IV bakterii, co prowadzi do zaburzenia replikacji, transkrypcji, naprawy i rekombinacji DNA bakteryjnego.
Skład
Substancją czynną leku jest cyprofloksacyna w postaci monowodzianu chlorowodorku cyprofloksacyny. Dostępne są pojemniki zawierające:
- 100 mg cyprofloksacyny w 50 ml roztworu
- 200 mg cyprofloksacyny w 100 ml roztworu
- 400 mg cyprofloksacyny w 200 ml roztworu
Lek zawiera również sód - należy to uwzględnić u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.