Cefotaxim-MIP
Cefotaxime
Cefotaxim-MIP: Cefalosporyna III generacji o szerokim spektrum działania
Cefotaxim-MIP to antybiotyk β-laktamowy należący do cefalosporyn III generacji. Charakteryzuje się szerokim zakresem działania bakteriobójczego, które wynika z hamowania syntezy ściany komórkowej bakterii. Lek wykazuje oporność na działanie większości β-laktamaz, z wyjątkiem enzymów o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL).
Spektrum działania przeciwbakteryjnego
Cefotaksym wykazuje silne działanie przeciwko wielu patogenom, w tym:
- Enterobacteriaceae (szczególnie Escherichia coli, Klebsiella spp., Proteus spp.)
- Haemophilus influenzae
- Neisseria spp.
- Streptococcus spp.
- Staphylococcus spp. (wrażliwe na metycylinę)
- Niektóre bakterie beztlenowe (m.in. Peptococcus spp. i Peptostreptococcus
Należy jednak pamiętać, że lek nie działa na Enterococcus spp., szczepy Staphylococcus spp. oporne na metycylinę, Listeria monocytogenes, Pseudomonas aeruginosa oraz Bacteroides fragilis.
Cefotaksym charakteryzuje się korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi. Wiązanie z białkami osocza wynosi 25-40%. Lek dobrze przenika do tkanek i płynów ustrojowych, osiągając terapeutyczne stężenia m.in. w oskrzelach, płucach, żółci oraz płynie mózgowo-rdzeniowym w przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Przenika również przez łożysko i do mleka matki.
Metabolizm i eliminacja
Cefotaksym jest częściowo metabolizowany w wątrobie do deacetylocefotaksymu, który wykazuje synergizm z macierzystym antybiotykiem, nasilając i przedłużając jego działanie. Lek jest wydalany głównie z moczem (około 60% w postaci niezmienionej i około 20% w postaci metabolitu) oraz częściowo z kałem. Okres półtrwania we krwi wynosi 50-80 minut.
Wskazania do stosowania
Cefotaxim-MIP jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń:
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych
- Zakażenia dróg moczowych
- Zakażenia narządów płciowych (w tym niepowikłana rzeżączka)
- Posocznica
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich
- Zakażenia kości i stawów
- Zakażenia w obrębie jamy brzusznej (m.in. zapalenie otrzewnej)
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Ponadto, Cefotaxim-MIP może być stosowany w profilaktyce zakażeń w okresie okołooperacyjnym u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem ich wystąpienia.
Skuteczność cefotaksymu w leczeniu wymienionych zakażeń wynika z jego szerokiego spektrum działania oraz korzystnych właściwości farmakokinetycznych, pozwalających na osiągnięcie terapeutycznych stężeń w miejscach infekcji.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Cefotaxim-MIP zależy od ciężkości zakażenia, wrażliwości drobnoustrojów i stanu pacjenta. Lek może być podawany domięśniowo (i.m.) lub dożylnie (i.v.).
Dawkowanie u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat
Rodzaj zakażenia | Dawka dobowa | Sposób podawania |
---|---|---|
Zakażenia niepowikłane | 2 g | 1 g co 12 h i.m. lub i.v. |
Zakażenia umiarkowane do ciężkich | 3-6 g | 1 lub 2 g co 8 h i.m. lub i.v. |
Zakażenia ciężkie (np. posocznica) | 6-8 g | 2 g co 6 lub 8 h i.v. |
Zakażenia zagrażające życiu | do 12 g | 2 g co 4 h i.v. |
Rzeżączka (z wyjątkiem rzeżączki odbytnicy u mężczyzn) | 500 mg | 500 mg jednorazowo i.m. |
Rzeżączka odbytnicy u mężczyzn | 1 g | 1 g jednorazowo i.m. |
W leczeniu rzeżączki u dorosłych kobiet należy podać pojedynczą dawkę 500 mg cefotaksymu. U mężczyzn oraz w leczeniu zakażeń wywołanych mniej wrażliwymi drobnoustrojami może być konieczne zwiększenie dawki do 1 g.
Dawkowanie u niemowląt i dzieci do 12 lat
W zależności od ciężkości zakażenia stosuje się 50-100 mg cefotaksymu na kg masy ciała na dobę, podzielone na 2, 3 lub 4 dawki pojedyncze o jednakowej wielkości, podawane odpowiednio co 12, 8 lub 6 godzin. W pojedynczych przypadkach, zwłaszcza w zakażeniach zagrażających życiu, może być konieczne zwiększenie dawki dobowej do 200 mg cefotaksymu/kg masy ciała.
Dawkowanie u noworodków, w tym wcześniaków
Ze względu na nie w pełni wykształconą czynność nerek, nie należy przekraczać dawki 50 mg cefotaksymu/kg masy ciała na dobę, podzielonej na 2, 3 lub 4 dawki, podawane odpowiednio co 12, 8 lub 6 godzin.
Dawkowanie w profilaktyce okołooperacyjnej
W zapobieganiu zakażeniom okołooperacyjnym należy podać pojedynczą dawkę 1 g cefotaksymu w odstępie 30-90 minut przed planowaną operacją. W zależności od ryzyka zakażenia można kontynuować podawanie leku po zabiegu.
Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek
W związku z pozanerkową eliminacją cefotaksymu, zmniejszenie dawki produktu leczniczego jest konieczne tylko w ciężkiej niewydolności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego poniżej 5 ml/min, stężenie kreatyniny w surowicy około 751 μmol/l). Po podaniu początkowej dawki nasycającej 1 g, dawkę dobową należy zmniejszyć o połowę bez zmiany częstości podawania.
U pacjentów ze znacznie ograniczoną czynnością nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego poniżej 10 ml/min) obowiązują osobne zasady dawkowania.
Warto zapamiętać
- Cefotaxim-MIP jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, skutecznym w leczeniu wielu poważnych zakażeń bakteryjnych.
- Dawkowanie leku należy dostosować do ciężkości zakażenia, wrażliwości drobnoustrojów oraz stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji nerek.
Przeciwwskazania
Głównym przeciwwskazaniem do stosowania Cefotaxim-MIP jest nadwrażliwość na cefalosporyny. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z historią nadwrażliwości na antybiotyki β-laktamowe, w tym penicyliny, ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych.
Znajomość przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i minimalizacji ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Cefotaxim-MIP należy przestrzegać następujących zasad:
- Podczas długotrwałego stosowania preparatu należy regularnie kontrolować obraz krwi, czynność nerek i wątroby.
- Nie podawać domięśniowo z lidokainą niemowlętom.
- Zachować szczególną ostrożność u pacjentów z nadwrażliwością na penicyliny, astmą, alergią, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.
Przestrzeganie tych środków ostrożności pozwala na minimalizację ryzyka wystąpienia działań niepożądanych i optymalizację terapii.
Interakcje z innymi lekami
Cefotaxim-MIP może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może wpływać na skuteczność terapii lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych:
- Leki nefrotoksyczne (m.in. antybiotyki aminoglikozydowe, furosemid, kolistyna, polimiksyna B) - zwiększone ryzyko zaburzenia czynności nerek
- Probenecyd - przedłużenie działania cefotaksymu
- Antybiotyki o działaniu bakteriostatycznym (makrolidy, tetracykliny) - osłabienie działania cefotaksymu
- Doustne środki antykoncepcyjne - możliwe zmniejszenie ich skuteczności
Cefotaxim-MIP wykazuje niezgodność z antybiotykami aminoglikozydowymi, wodorowęglanem sodu i roztworami do infuzji o pH>7,0 - nie należy ich łączyć w jednym roztworze.
Świadomość tych interakcji pozwala na odpowiednie dostosowanie terapii i uniknięcie potencjalnych powikłań.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Cefotaxim-MIP należy do kategorii B leków stosowanych w ciąży. W ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, należy stosować jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności. Podczas karmienia piersią lek należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko wystąpienia biegunki, nadkażenia drożdżakami i reakcji alergicznych u niemowlęcia.
Decyzja o stosowaniu leku u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podjęta po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka.
Działania niepożądane
Podczas stosowania Cefotaxim-MIP mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wyprysk, świąd, gorączka polekowa, skurcz oskrzeli, rzadziej anafilaksja, rumień wielopostaciowy, zespół Stevens-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka)
- Przemijające zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, bardzo rzadko rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy)
- Ból głowy
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zapalenie żył)
- Zwiększenie stężenia kreatyniny, mocznika, bilirubiny oraz aktywności enzymów wątrobowych w surowicy
Monitorowanie pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i szybkiego reagowania w przypadku ich pojawienia się.
Skład preparatu
Cefotaxim-MIP dostępny jest w fiolkach zawierających 1 g lub 2 g cefotaksymu w postaci soli sodowej. Znajomość składu preparatu jest istotna dla prawidłowego dawkowania i przygotowania leku do podania.
Podsumowując, Cefotaxim-MIP jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych. Właściwe stosowanie leku, z uwzględnieniem wskazań, przeciwwskazań, interakcji i potencjalnych działań niepożądanych, pozwala na osiągnięcie optymalnych efektów terapeutycznych przy minimalizacji ryzyka dla pacjenta.