Carbomedac
Carboplatin
Carbomedac - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Carbomedac (karboplatyna) w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji jest wskazany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi w leczeniu następujących nowotworów złośliwych:
- Zaawansowany rak jajnika pochodzenia nabłonkowego:
- Leczenie pierwszego rzutu
- Leczenie drugiego rzutu, po niepowodzeniu leczenia innymi lekami
- Drobnokomórkowy rak płuca
Karboplatyna wykazuje działanie porównywalne do cisplatyny przeciwko różnym guzom, niezależnie od ich umiejscowienia. Jej mechanizm działania polega głównie na tworzeniu wewnątrzłańcuchowych i międzyłańcuchowych wiązań poprzecznych z DNA, co prowadzi do zaburzenia jego struktury i funkcji.
Dawkowanie i sposób podawania
Karboplatynę należy stosować wyłącznie dożylnie. Zalecana dawka u wcześniej nieleczonych dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi 400 mg/m2 powierzchni ciała, podawana w pojedynczej infuzji dożylnej trwającej 15-60 minut.
Alternatywnie, dawkę można obliczyć przy użyciu wzoru Calverta:
Dawka (mg) = docelowa wartość AUC (mg/ml x min) x [GFR ml/min + 25]
Całkowita dawka karboplatyny obliczona za pomocą wzoru Calverta wyrażona jest w mg, nie w mg/m2 powierzchni ciała.
Parametr | Zalecenia |
---|---|
Częstość podawania | Nie częściej niż co 4 tygodnie |
Warunki wznowienia leczenia | Liczba neutrofilów ≥2000 komórek/mm3 Liczba płytek krwi ≥100 000 komórek/mm3 |
Modyfikacja dawki | Zmniejszenie o 20-25% u pacjentów z czynnikami ryzyka |
Monitorowanie | Cotygodniowe badania morfologii krwi |
Tabela: Zalecenia dotyczące dawkowania karboplatyny
U pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min istnieje większe ryzyko mielosupresji. Konieczne może być dostosowanie dawki w zależności od stanu fizycznego pacjenta, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.
Przeciwwskazania
Stosowanie karboplatyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na karboplatynę i/lub inne związki zawierające platynę
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Ciężka mielosupresja
- Krwawiące guzy
- Okres karmienia piersią
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatynę powinny podawać wyłącznie osoby z doświadczeniem w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Kluczowe kwestie wymagające uwagi to:
- Mielosupresja - ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych
- Nefrotoksyczność - regularna ocena czynności nerek
- Reakcje alergiczne - obserwacja pacjenta pod kątem objawów anafilaksji
- Neurotoksyczność - ocena neurologiczna pacjenta
- Zaburzenia elektrolitowe - monitorowanie stężeń elektrolitów w surowicy
- Nudności i wymioty - premedykacja lekami przeciwwymiotnymi
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, osób w podeszłym wieku oraz przy stosowaniu leczenia skojarzonego z innymi lekami mielosupresyjnymi.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu karboplatyny z:
- Lekami nefrotoksycznymi (np. aminoglikozydy) - zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
- Środkami chelatującymi - możliwe zmniejszenie działania przeciwnowotworowego
- Fenytoiną - możliwe zmniejszenie stężenia fenytoiny w surowicy
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Karboplatyna wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne. Nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia karboplatyną.
Mężczyźni leczeni karboplatyną powinni stosować skuteczną antykoncepcję i wstrzymać się z prokreacją podczas leczenia oraz przez 6 miesięcy po jego zakończeniu ze względu na możliwość nieodwracalnej bezpłodności.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane karboplatyny to:
- Mielosupresja (małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość)
- Nudności i wymioty
- Zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia elektrolitowe
- Neuropatia obwodowa
- Ototoksyczność
- Hepatotoksyczność
Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym anafilaksja. W pojedynczych przypadkach zgłaszano wtórne nowotwory i ostrą białaczkę promielocytową.
Przedawkowanie
Brak swoistego antidotum. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące, ze szczególnym uwzględnieniem powikłań hematologicznych oraz zaburzeń czynności nerek i wątroby. Może być konieczne zastosowanie przeszczepu szpiku i przetoczeń krwi.
Warto zapamiętać
- Karboplatyna wykazuje silne działanie mielosupresyjne - konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych
- Dawkowanie należy dostosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min)
Karboplatyna jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym o szerokim spektrum działania. Jej stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane, szczególnie w zakresie układu krwiotwórczego i czynności nerek. Właściwe dawkowanie i monitorowanie pozwala na optymalizację efektów terapeutycznych przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka poważnych powikłań.