Carbomedac
Carboplatin
Carbomedac - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Carbomedac (karboplatyna) w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji jest wskazany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi w leczeniu następujących nowotworów złośliwych:
- Zaawansowany rak jajnika pochodzenia nabłonkowego:
- Leczenie pierwszego rzutu
- Leczenie drugiego rzutu, po niepowodzeniu leczenia innymi lekami
- Drobnokomórkowy rak płuca
Karboplatyna wykazuje działanie porównywalne do cisplatyny przeciwko różnym typom nowotworów, niezależnie od ich umiejscowienia. Mechanizm działania polega głównie na tworzeniu wewnątrzłańcuchowych i międzyłańcuchowych wiązań poprzecznych z DNA, co prowadzi do zaburzenia jego struktury i funkcji.
Dawkowanie i sposób podawania
Karboplatynę należy stosować wyłącznie drogą dożylną. Zalecana dawka u wcześniej nieleczonych dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi 400 mg/m2 powierzchni ciała, podawana w pojedynczej infuzji dożylnej trwającej 15-60 minut.
Alternatywnie można zastosować wzór Calverta do obliczenia dawki:
Dawka (mg) = docelowa wartość AUC (mg/ml x min) x [GFR ml/min + 25] |
---|
GFR - współczynnik przesączania kłębuszkowego, AUC - pole pod krzywą stężenia leku w czasie
Leczenia nie należy powtarzać przed upływem 4 tygodni od poprzedniego kursu i/lub zanim liczba neutrofilów wyniesie co najmniej 2000 komórek/mm3, a liczba płytek krwi co najmniej 100 000 komórek/mm3.
U pacjentów z czynnikami ryzyka (wcześniejsze leczenie mielosupresyjne, niski stan sprawności) zaleca się zmniejszenie początkowej dawki o 20-25%.
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) ze względu na zwiększone ryzyko mielosupresji. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min karboplatyny nie należy stosować.
Przeciwwskazania
Stosowanie karboplatyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na karboplatynę i/lub inne związki zawierające platynę
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Ciężka mielosupresja
- Krwawiące guzy
- Okres karmienia piersią
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatynę powinny podawać wyłącznie osoby z doświadczeniem w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Kluczowe kwestie wymagające uwagi:
- Mielosupresja - ścisłe monitorowanie morfologii krwi obwodowej
- Nefrotoksyczność - regularna ocena czynności nerek
- Reakcje alergiczne - obserwacja pacjenta pod kątem objawów nadwrażliwości
- Nudności i wymioty - stosowanie premedykacji lekami przeciwwymiotnymi
- Neurotoksyczność - monitorowanie objawów neuropatii obwodowej
- Ototoksyczność - okresowa ocena słuchu, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych cisplatyną
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób wcześniej intensywnie leczonych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Należy unikać jednoczesnego stosowania karboplatyny z:
- Lekami nefrotoksycznymi (np. aminoglikozydy) - zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek
- Środkami chelatującymi - możliwe zmniejszenie działania przeciwnowotworowego
- Fenytoiną - możliwe zmniejszenie stężenia fenytoiny w surowicy
Karboplatyna może nasilać działanie mielosupresyjne innych leków cytotoksycznych.
Ciąża i laktacja
Karboplatyna wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne u zwierząt. Nie należy stosować w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania karboplatyny.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane karboplatyny to:
- Mielosupresja (małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość)
- Nudności i wymioty
- Zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia elektrolitowe
- Neuropatia obwodowa
- Ototoksyczność
- Reakcje alergiczne
Rzadziej obserwuje się hepatotoksyczność, zaburzenia widzenia, powikłania sercowo-naczyniowe i mózgowo-naczyniowe.
Przedawkowanie
Brak swoistego antidotum. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące, z naciskiem na monitorowanie czynności szpiku, nerek i wątroby. W ciężkiej mielosupresji może być konieczne przetoczenie składników krwi lub przeszczep szpiku kostnego.
Warto zapamiętać
- Karboplatyna wykazuje silne działanie mielosupresyjne - konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi
- Lek może powodować uszkodzenie nerek - należy regularnie oceniać czynność nerek i dostosowywać dawkowanie
Karboplatyna jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym o szerokim spektrum działania. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję i nefrotoksyczność. Właściwe dawkowanie i monitorowanie stanu pacjenta pozwala na optymalizację skuteczności terapii przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa.