Carbomedac
Carboplatin
Carbomedac - koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji
Wskazania do stosowania
Carbomedac jest wskazany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi w leczeniu następujących nowotworów złośliwych:
- Zaawansowany rak jajnika pochodzenia nabłonkowego:
- Leczenie pierwszego rzutu
- Leczenie drugiego rzutu, po niepowodzeniu leczenia innymi lekami
- Drobnokomórkowy rak płuca
Lek stosuje się wyłącznie dożylnie w postaci infuzji.
Carbomedac ma szerokie zastosowanie w onkologii, szczególnie w leczeniu zaawansowanego raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca. Może być stosowany zarówno w pierwszej, jak i kolejnych liniach leczenia.
Dawkowanie
Zalecana dawka karboplatyny u wcześniej nieleczonych dorosłych pacjentów z prawidłową czynnością nerek wynosi 400 mg/m2 powierzchni ciała, podawana jako pojedyncza dawka w infuzji dożylnej trwającej 15-60 minut.
Alternatywnie można zastosować wzór Calverta do obliczenia dawki:
Dawka (mg) = docelowa wartość AUC (mg/ml x min) x [GFR ml/min + 25]
Całkowita dawka karboplatyny obliczona za pomocą wzoru Calverta wyrażona jest w mg, nie w mg/m2 powierzchni ciała.
Sytuacja kliniczna | Zalecenie |
---|---|
Czynniki ryzyka (wcześniejsze leczenie mielosupresyjne, niski stan sprawności) | Zmniejszenie początkowej dawki o 20-25% |
Klirens kreatyniny <60 ml/min | Większe ryzyko mielosupresji, konieczne dostosowanie dawki |
Klirens kreatyniny <30 ml/min | Przeciwwskazanie do stosowania karboplatyny |
Leczenia nie należy powtarzać przed upływem 4 tygodni od poprzedniego kursu oraz przed osiągnięciem liczby neutrofilów ≥2000 komórek/mm3 i płytek krwi ≥100 000 komórek/mm3.
Dawkowanie karboplatyny wymaga indywidualnego podejścia, z uwzględnieniem stanu pacjenta, funkcji nerek oraz wcześniejszego leczenia. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych w trakcie terapii.
Przeciwwskazania
Stosowanie karboplatyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na karboplatynę i/lub inne związki zawierające platynę
- Okres karmienia piersią
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
- Ciężka mielosupresja
- Krwawiące guzy
Przed rozpoczęciem leczenia karboplatyną należy dokładnie ocenić stan pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję nerek i parametry hematologiczne. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i krwiotwórczej.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatynę powinny podawać wyłącznie osoby z doświadczeniem w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Kluczowe aspekty bezpieczeństwa obejmują:
- Mielosupresja - ścisłe monitorowanie morfologii krwi
- Nefrotoksyczność - regularna ocena funkcji nerek
- Reakcje alergiczne - obserwacja pacjenta pod kątem objawów nadwrażliwości
- Neurotoksyczność - okresowa ocena neurologiczna
- Zaburzenia elektrolitowe - monitorowanie poziomu elektrolitów
- Nudności i wymioty - stosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym intensywnym leczeniu.
Stosowanie karboplatyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych i nerkowych. Konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia wspomagającego i modyfikacja dawkowania w razie potrzeby.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Najważniejsze interakcje karboplatyny obejmują:
- Leki nefrotoksyczne (np. aminoglikozdy) - zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
- Środki chelatujące - potencjalne zmniejszenie działania przeciwnowotworowego karboplatyny
- Fenytoina - możliwe zmniejszenie stężenia fenytoiny w surowicy
- Inne leki mielosupresyjne - nasilenie działania mielosupresyjnego
Przy stosowaniu karboplatyny należy unikać jednoczesnego podawania leków nefrotoksycznych i ostrożnie łączyć ją z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym. Konieczne jest monitorowanie stężenia fenytoiny u pacjentów przyjmujących ten lek.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Karboplatyna wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne. Nie należy jej stosować w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas terapii karboplatyną.
Mężczyźni leczeni karboplatyną powinni stosować skuteczną antykoncepcję i nie planować ojcostwa przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia ze względu na ryzyko uszkodzenia plemników.
Karboplatyna może mieć negatywny wpływ na płodność oraz rozwój płodu. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez obu partnerów podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane karboplatyny obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne: mielosupresja (małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błon śluzowych
- Zaburzenia nerkowe: wzrost stężenia mocznika i kreatyniny
- Zaburzenia elektrolitowe: hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalemia, hipokalcemia
- Zaburzenia neurologiczne: neuropatia obwodowa, parestezje
- Zaburzenia słuchu: ubytek słuchu, szumy uszne
- Reakcje alergiczne: wysypka, świąd, gorączka
Rzadziej występują: zaburzenia wątroby, zaburzenia wzroku, reakcje w miejscu podania, zespół hemolityczno-mocznicowy.
Profil działań niepożądanych karboplatyny jest szeroki i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Najpoważniejsze działania dotyczą układu krwiotwórczego, nerek i układu nerwowego.
Warto zapamiętać
- Karboplatyna jest lekiem o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym w leczeniu raka jajnika i drobnokomórkowego raka płuca.
- Dawkowanie karboplatyny wymaga indywidualnego podejścia, z uwzględnieniem funkcji nerek pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych podczas terapii.
Mechanizm działania
Karboplatyna jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy związków platyny. Jej mechanizm działania obejmuje:
- Tworzenie wiązań poprzecznych wewnątrz- i międzyłańcuchowych w DNA
- Indukcję zmian w nadspiralnej konformacji DNA
- Działanie porównywalne do cisplatyny, ale o mniejszej toksyczności nerkowej
Karboplatyna działa poprzez uszkodzenie struktury DNA komórek nowotworowych, co prowadzi do ich śmierci. Jej profil działania jest podobny do cisplatyny, ale charakteryzuje się mniejszą nefrotoksycznością.
Właściwości farmakokinetyczne
Karboplatyna podawana jest wyłącznie drogą dożylną. Jej farmakokinetyka charakteryzuje się:
- Szybką dystrybucją do tkanek
- Wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 24% po 4 godzinach od podania
- Wydalaniem głównie przez nerki (65-70% dawki w ciągu 24 godzin)
- Okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym 2-6 godzin
Farmakokinetyka karboplatyny jest ściśle związana z funkcją nerek pacjenta. Klirens nerkowy leku ma kluczowe znaczenie dla jego działania i toksyczności.
Specjalne grupy pacjentów
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu karboplatyny u:
- Pacjentów w podeszłym wieku - większe ryzyko mielosupresji i neurotoksyczności
- Pacjentów z zaburzeniami czynności nerek - konieczna modyfikacja dawki
- Pacjentów po wcześniejszym intensywnym leczeniu - zwiększone ryzyko działań niepożądanych
Stosowanie karboplatyny u pacjentów z grup szczególnego ryzyka wymaga indywidualnego podejścia i ścisłego monitorowania.