Captopril Jelfa
Captopril
Captopril Jelfa - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Captopril Jelfa jest wskazany w leczeniu:
- Nadciśnienia tętniczego
- Przewlekłej niewydolności serca (w skojarzeniu z lekami moczopędnymi i ewentualnie glikozydami naparstnicy i β-adrenolitykami)
- Zawału mięśnia sercowego:
- Krótkoterminowo (4 tygodnie) u wszystkich pacjentów w stabilnym stanie klinicznym w ciągu 24h od zawału
- Długoterminowo w profilaktyce objawowej niewydolności serca u pacjentów z bezobjawowym zaburzeniem czynności lewej komory (frakcja wyrzutowa ≤40%)
- Nefropatii cukrzycowej z białkomoczem u pacjentów z cukrzycą typu 1
Captopril wykazuje korzystne działanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Jego stosowanie prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II i aldosteronu oraz zwiększenia stężenia bradykininy, co skutkuje rozszerzeniem naczyń i obniżeniem ciśnienia tętniczego.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę należy ustalić indywidualnie w zależności od stanu klinicznego pacjenta i jego reakcji na leczenie. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 150 mg. Lek można przyjmować przed, w trakcie lub po posiłku.
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie podtrzymujące |
---|---|---|
Nadciśnienie tętnicze | 25-50 mg/dobę w 2 dawkach | Do 100-150 mg/dobę w 2 dawkach |
Niewydolność serca | 6,25-12,5 mg 2-3x/dobę | Do 75-150 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Zawał mięśnia sercowego | 6,25 mg, następnie 12,5 mg po 2h i 25 mg po 12h | 100 mg/dobę w 2 dawkach przez 4 tygodnie |
Nefropatia cukrzycowa | 75-100 mg/dobę w dawkach podzielonych | 75-100 mg/dobę w dawkach podzielonych |
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w podeszłym wieku oraz przyjmujących leki moczopędne należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od mniejszych dawek.
Przeciwwskazania
Stosowanie captoprilu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na captopril lub inne inhibitory ACE
- Obrzęku naczynioruchowego w wywiadzie związanego ze stosowaniem inhibitorów ACE
- Dziedzicznego lub idiopatycznego obrzęku naczynioruchowego
- II i III trymestru ciąży
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania captoprilu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej
- Zaburzenia czynności nerek - konieczne dostosowanie dawki i monitorowanie parametrów nerkowych
- Zwężenie tętnicy nerkowej - zwiększone ryzyko niewydolności nerek
- Kolagenoza naczyń, leczenie immunosupresyjne, stosowanie allopurynolu lub prokainamidu - zwiększone ryzyko neutropenii/agranulocytozy
- Pacjenci rasy czarnej - mniejsza skuteczność i większe ryzyko obrzęku naczynioruchowego
- Zabieg operacyjny/znieczulenie - możliwe nadmierne obniżenie ciśnienia
- Cukrzyca - konieczność ścisłego monitorowania glikemii
Należy monitorować morfologię krwi, parametry nerkowe i stężenie potasu podczas leczenia captoprilem.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Captopril może wchodzić w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Leki moczopędne - zwiększone ryzyko hipotonii
- Leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu - ryzyko hiperkaliemii
- Lit - zwiększenie stężenia litu w surowicy
- NLPZ - osłabienie działania hipotensyjnego, pogorszenie czynności nerek
- Leki przeciwcukrzycowe - nasilenie działania hipoglikemizującego
- Leki immunosupresyjne, cytostatyki - zwiększone ryzyko leukopenii
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie captoprilu jest przeciwwskazane w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Nie zaleca się stosowania w I trymestrze. Należy zachować ostrożność podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka)
- Kaszel
- Zawroty głowy
- Wysypka
- Zaburzenia smaku
- Niedociśnienie
Rzadziej mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane, takie jak neutropenia, agranulocytoza, obrzęk naczynioruchowy czy niewydolność nerek.
Wnioski
Captopril jest skutecznym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca i nefropatii cukrzycowej. Wymaga jednak ostrożnego stosowania, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz w początkowym okresie leczenia. Konieczne jest monitorowanie parametrów nerkowych, stężenia potasu oraz morfologii krwi podczas terapii.
Warto zapamiętać
- Captopril może powodować kaszel jako działanie niepożądane - należy o tym poinformować pacjenta
- Lek jest przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu
Mechanizm działania
Captopril jest wysoce selektywnym, konkurencyjnym inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę (ACE). Jego działanie polega na:
- Hamowaniu przekształcania angiotensyny I do angiotensyny II
- Zmniejszeniu stężenia angiotensyny II w osoczu
- Zmniejszeniu wydzielania aldosteronu
- Zwiększeniu stężenia bradykininy poprzez hamowanie jej rozkładu
Efektem tych mechanizmów jest rozszerzenie naczyń krwionośnych, zmniejszenie oporu obwodowego i obniżenie ciśnienia tętniczego. Dodatkowo captopril wykazuje korzystne działanie w niewydolności serca poprzez zmniejszenie obciążenia wstępnego i następczego.
Właściwości farmakokinetyczne
Captopril charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Szybko wchłania się z przewodu pokarmowego (biodostępność około 60-75%)
- Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1 godzinie od podania
- Okres półtrwania wynosi około 2 godzin
- Wiązanie z białkami osocza na poziomie 25-30%
- Wydalany głównie przez nerki (95% w postaci niezmienionej i metabolitów)
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może dochodzić do kumulacji leku, co wymaga dostosowania dawkowania.
Postać farmaceutyczna
Captopril Jelfa dostępny jest w postaci tabletek zawierających 12,5 mg, 25 mg lub 50 mg substancji czynnej.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od mniejszej dawki (6,25 mg 2 razy na dobę) ze względu na możliwe osłabienie czynności nerek i większe ryzyko działań niepożądanych. Dawkę należy stopniowo zwiększać w zależności od odpowiedzi klinicznej.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Konieczne jest dostosowanie dawki w zależności od klirensu kreatyniny:
- ClCr > 40 ml/min: dawka standardowa
- ClCr 21-40 ml/min: maksymalna dawka dobowa 100 mg
- ClCr 10-20 ml/min: maksymalna dawka dobowa 75 mg
- ClCr < 10 ml/min: maksymalna dawka dobowa 37,5 mg
Dzieci i młodzież
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania captoprilu u dzieci nie zostały w pełni ustalone. Stosowanie u dzieci powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza. Zalecana dawka początkowa wynosi 0,3 mg/kg masy ciała.
Monitorowanie leczenia
Podczas terapii captoprilem zaleca się regularne monitorowanie:
- Ciśnienia tętniczego
- Parametrów nerkowych (stężenie kreatyniny, mocznika)
- Stężenia elektrolitów, szczególnie potasu
- Morfologii krwi
- Białkomoczu u pacjentów z nefropatią cukrzycową
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania captoprilu mogą obejmować:
- Ciężkie niedociśnienie tętnicze
- Wstrząs
- Osłupienie
- Bradykardię
- Zaburzenia elektrolitowe
- Niewydolność nerek
Leczenie przedawkowania polega na podtrzymywaniu funkcji życiowych, uzupełnianiu płynów i elektrolitów oraz monitorowaniu parametrów życiowych. W ciężkich przypadkach można rozważyć hemodializę w celu usunięcia captoprilu z organizmu.
Wnioski końcowe
Captopril jest skutecznym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca i nefropatii cukrzycowej. Jego stosowanie wymaga jednak indywidualnego podejścia do pacjenta, uwzględniającego współistniejące choroby i przyjmowane leki. Kluczowe znaczenie ma odpowiednie dostosowanie dawki, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz osób w podeszłym wieku. Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych i klinicznych pozwala na optymalizację terapii i minimalizację ryzyka działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Captopril może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi
- Lek wymaga dostosowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek