Capecitabine Glenmark
Capecitabine
Wskazania do stosowania
Kapecytabina jest wskazana w:
- Leczeniu uzupełniającym po operacji raka okrężnicy w stadium III (stadium C wg Dukesa)
- Leczeniu chorych na raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami
- Leczeniu pierwszego rzutu u chorych na zaawansowanego raka żołądka w skojarzeniu ze schematami zawierającymi pochodne platyny
- Leczeniu pacjentek z miejscowo zaawansowanym rakiem piersi lub rakiem piersi z przerzutami:
- W skojarzeniu z docetakselem po niepowodzeniu leczenia cytotoksycznego zawierającego antracykliny
- W monoterapii po niepowodzeniu leczenia taksanami i schematami zawierającymi antracykliny lub u pacjentek, u których dalsze leczenie antracyklinami jest przeciwwskazane
Kapecytabina powinna być przepisywana wyłącznie przez odpowiednio wykwalifikowanych lekarzy, doświadczonych w stosowaniu przeciwnowotworowych produktów leczniczych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie
Zalecana dawka początkowa kapecytabiny w monoterapii wynosi 1250 mg/m2 powierzchni ciała dwa razy na dobę (rano i wieczorem) przez 14 dni, a następnie 7-dniowa przerwa. Całkowita dawka dobowa wynosi 2500 mg/m2.
W leczeniu skojarzonym zaleca się zmniejszenie dawki początkowej kapecytabiny do 800-1000 mg/m2 powierzchni ciała dwa razy na dobę przez 14 dni z 7-dniową przerwą lub do 625 mg/m2 dwa razy na dobę przy podawaniu w sposób ciągły.
Powierzchnia ciała (m2) | Dawka całkowita (mg) | Liczba tabletek 150 mg i 500 mg na dawkę |
---|---|---|
≤1,26 | 1500 | 0 x 500 mg + 3 x 150 mg |
1,27 - 1,38 | 1650 | 1 x 500 mg + 3 x 150 mg |
1,39 - 1,52 | 1800 | 2 x 500 mg + 2 x 150 mg |
1,53 - 1,66 | 2000 | 4 x 500 mg |
1,67 - 1,78 | 2150 | 4 x 500 mg + 1 x 150 mg |
1,79 - 1,92 | 2300 | 4 x 500 mg + 2 x 150 mg |
1,93 - 2,06 | 2500 | 5 x 500 mg |
2,07 - 2,18 | 2650 | 5 x 500 mg + 1 x 150 mg |
≥2,19 | 2800 | 5 x 500 mg + 2 x 150 mg |
Czas trwania leczenia uzupełniającego u chorych na raka okrężnicy w III stopniu zaawansowania klinicznego powinien wynosić 6 miesięcy.
Modyfikacje dawkowania
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych 2-4 stopnia należy przerwać leczenie lub zmodyfikować dawkę zgodnie z przedstawionym schematem:
- Stopień 1 - kontynuacja leczenia bez modyfikacji dawki
- Stopień 2 (pierwsze wystąpienie) - przerwanie leczenia do ustąpienia objawów do stopnia 0-1
- Stopień 2 (drugie wystąpienie) - redukcja dawki o 25%
- Stopień 3 (pierwsze wystąpienie) - przerwanie leczenia do ustąpienia objawów do stopnia 0-1, następnie redukcja dawki o 25%
- Stopień 4 (pierwsze wystąpienie) - trwałe odstawienie leku lub redukcja dawki o 50% po ustąpieniu objawów
Sposób podawania
Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą, w ciągu 30 minut po posiłku. Nie należy ich rozkruszać ani przecinać.
Przeciwwskazania
Kapecytabina jest przeciwwskazana w następujących przypadkach:
- Ciężkie i nieoczekiwane reakcje na leczenie fluoropirymidynami w wywiadzie
- Nadwrażliwość na kapecytabinę, fluorouracyl lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Znany niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD)
- Ciąża i laktacja
- Ciężka leukopenia, neutropenia lub trombocytopenia
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min)
- Leczenie sorywudyną lub jej analogami (np. brywudyną) w ciągu ostatnich 4 tygodni
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Działania niepożądane ograniczające wielkość dawki
Do najczęstszych działań niepożądanych ograniczających wielkość dawki należą:
- Biegunka
- Bóle brzucha
- Nudności
- Zapalenie jamy ustnej
- Zespół dłoniowo-podeszwowy (erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa)
Większość tych działań niepożądanych jest odwracalna i nie wymaga trwałego odstawienia leku, choć może być konieczne czasowe wstrzymanie podawania lub zmniejszenie dawki.
Biegunka
Pacjentów z ciężką biegunką należy dokładnie obserwować. W przypadku odwodnienia konieczne jest uzupełnianie płynów i elektrolitów. Można stosować standardowe leczenie przeciwbiegunkowe (np. loperamid). Biegunka 2. stopnia oznacza 4-6 wypróżnień na dobę, 3. stopnia - 7-9 wypróżnień na dobę, a 4. stopnia - ≥10 wypróżnień na dobę.
Zespół dłoniowo-podeszwowy
Zespół dłoniowo-podeszwowy (erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa) może prowadzić do utraty linii papilarnych. W przypadku wystąpienia zespołu 2. lub 3. stopnia należy przerwać podawanie kapecytabiny do czasu ustąpienia objawów lub złagodzenia do stopnia 1. Po wystąpieniu zespołu 3. stopnia kolejne dawki powinny być zmniejszone.
Kardiotoksyczność
Leczenie kapecytabiną wiąże się z ryzykiem kardiotoksyczności, w tym zawału mięśnia sercowego, dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu serca, wstrząsu kardiogennego i nagłego zgonu. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobą wieńcową w wywiadzie.
Niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD)
Pacjenci z niedoborem DPD są narażeni na zwiększone ryzyko ciężkich, zagrażających życiu lub śmiertelnych działań niepożądanych. U pacjentów z całkowitym brakiem aktywności DPD kapecytabina jest przeciwwskazana. U pacjentów z częściowym niedoborem DPD należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od zmniejszonej dawki i ścisłe monitorowanie.
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w wieku ≥60 lat leczonych kapecytabiną obserwuje się zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych 3. i 4. stopnia. Zaleca się ścisłe monitorowanie tej grupy pacjentów.
Warto zapamiętać
- Kapecytabina jest prolekiem, który ulega przekształceniu do aktywnego 5-fluorouracylu w tkankach guza
- Najczęstsze działania niepożądane to biegunka i zespół dłoniowo-podeszwowy, które zwykle są odwracalne po przerwaniu leczenia lub zmniejszeniu dawki
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Kapecytabina może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Warfaryna i inne doustne leki przeciwzakrzepowe - kapecytabina może nasilać ich działanie, zwiększając ryzyko krwawień
- Fenytoina - kapecytabina może zwiększać stężenie fenytoiny w surowicy
- Kwas foliowy - może nasilać toksyczność kapecytabiny
- Sorywudyna i jej analogi - przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej toksyczności
- Allopurinol - może zmniejszać skuteczność kapecytabiny
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kapecytabiny z tymi lekami i odpowiednio monitorować pacjentów.
Wpływ na ciążę i laktację
Kapecytabina jest przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią. Kobietom w wieku rozrodczym należy zalecać stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane kapecytabiny to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha, zapalenie jamy ustnej)
- Zespół dłoniowo-podeszwowy
- Zmęczenie i osłabienie
- Jadłowstręt
- Kardiotoksyczność
- Nasilenie zaburzeń nerkowych u osób z wcześniej upośledzoną czynnością nerek
- Zakrzepica/zatorowość
Częstość występowania działań niepożądanych zwiększa się u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek.
Przedawkowanie
Objawy ostrego przedawkowania kapecytabiny obejmują:
- Nudności i wymioty
- Biegunkę
- Zapalenie śluzówek
- Podrażnienie i krwawienie z przewodu pokarmowego
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego
Leczenie przedawkowania powinno obejmować typowe postępowanie objawowe i zapobieganie powikłaniom.
Właściwości farmakologiczne
Kapecytabina jest doustnym prolekiem fluoropirymidyny, który ulega przekształceniu do aktywnego 5-fluorouracylu (5-FU) w tkankach guza. Enzym odpowiedzialny za ostateczną konwersję do 5-FU, fosforylaza tymidynowa, występuje w wyższym stężeniu w tkankach nowotworowych niż w prawidłowych. Dzięki temu kapecytabina wykazuje selektywne działanie przeciwnowotworowe.
W badaniach klinicznych kapecytabina wykazywała synergistyczne działanie w skojarzeniu z docetakselem, co może być związane ze zwiększeniem aktywności fosforylazy tymidynowej przez docetaksel.
Wnioski
Kapecytabina jest skutecznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w leczeniu raka jelita grubego, żołądka i piersi. Jej główną zaletą jest doustna droga podania. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Kluczowe znaczenie ma odpowiednie dostosowywanie dawki w przypadku wystąpienia toksyczności oraz uwzględnienie potencjalnych interakcji z innymi lekami.