Buscolysin - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Buscolysin jest wskazany w następujących stanach:
- Ostre stany skurczowe przewodu pokarmowego:
- Skurcze przełyku, wpustu i odźwiernika
- Zaparcie kurczowe
- Nadruchliwa dyskineza żółciowa
- Zapalenie żołądka i dwunastnicy
- Wrzód żołądka i dwunastnicy
- Kolka żółciowa
- Ostre stany skurczowe dróg moczowych:
- Kamica nerkowa
- Kolka nerkowa
- Bolesne parcie na pęcherz moczowy
- Pomocniczo w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- Po zabiegach operacyjnych
- W położnictwie i ginekologii:
- Skurcze kanału porodowego podczas porodu
- Połogowe zapalenie macicy
- Usuwanie łożyska
- Miesiączkowanie bolesne kurczowe
- Wspomagająco podczas aborcji (w początkowym etapie)
Buscolysin wykazuje szerokie spektrum działania w zakresie łagodzenia stanów skurczowych różnych układów, co czyni go cennym narzędziem terapeutycznym w praktyce klinicznej.
Dawkowanie i sposób podaw>
Grupa pacjentów
Dawkowanie
Droga podania
Częstotliwość
Dorośli
20 mg (1 ampułka)
Domięśniowo lub dożylnie
W razie konieczności co 30 minut
Dzieci powyżej 6 lat
5-10 mg
Domięśniowo lub dożylnie
2-4 razy na dobę
Uwaga: Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 100 mg. Wstrzyknięcia dożylne należy wykonywać powoli ze względu na ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, a nawet wstrząsu. Lek można również podawać w postaci dożylnego wlewu kroplowego.
Lekarz prowadzący powinien dostosować dawkę do nasilenia objawów klinicznych oraz ewentualnych schorzeń towarzyszących. Podanie domięśniowe u dzieci powyżej 6 roku życia należy przeprowadzać powoli, przez co najmniej 1 minutę.
Przeciwwskazania
Stosowanie Buscolysinu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na butylobromek hioscyny, atropinę lub którykolwiek składnik leku
- Jaskra (przy podaniu pozajelitowym)
- Przerost gruczołu krokowego z zatrzymaniem moczu (przy podaniu pozajelitowym)
- Przewężenie w obrębie przewodu pokarmowego (przy podaniu pozajelitowym)
- Tachykardia (przy podaniu pozajelitowym)
- Dławica piersiowa (przy podaniu pozajelitowym)
- Niewydolność serca (przy podaniu pozajelitowym)
- Rozszerzenie okrężnicy (przy podaniu pozajelitowym)
Ponadto, nie zaleca się podawania leku przez 24 godziny przed badaniem wydzielania kwasu żołądkowego, gdyż może to wpłynąć na wyniki diagnostyki.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Buscolysinu należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Przerost gruczołu krokowego bez niedrożności
- Uropatia z niedrożności dróg moczowych (np. niedrożność szyi pęcherza spowodowana przerostem gruczołu krokowego)
- Niedrożność mechaniczna przewodu pokarmowego różnego pochodzenia
- Zwężenie odźwiernika
- Rozszerzenie okrężnicy
- Choroby serca, zwłaszcza arytmie (tachykardia, tachyarytmia)
- Jaskra z zamkniętym kątem przesączania
- Wysoka gorączka
- Objawy suchości ust, wysychający nieżyt nosa
- Hipertonia
- Nadczynność tarczycy
Butylobromek hioscyny może powodować zatrzymanie moczu lub pogorszenie stanu klinicznego, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Lek może również prowadzić do zastoju treści żołądkowo-jelitowej, wzdęć i zatrucia u pacjentów z niedrożnością przewodu pokarmowego. Ze względu na hamujące działanie na gruczoły potowe, stosowanie leku u pacjentów z wysoką gorączką może spowodować przegrzanie organizmu.
Długotrwałe stosowanie preparatu może prowadzić do zaburzeń akomodacji. W związku z tym, podczas leczenia nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych i obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu do czasu uzyskania pełnej sprawności wzroku.
Warto zapamiętać
- Buscolysin jest skuteczny w leczeniu ostrych stanów skurczowych przewodu pokarmowego i dróg moczowych.
- Lek należy podawać ostrożnie u pacjentów z chorobami serca, jaskrą i przerostem gruczołu krokowego.
Interakcje z innymi lekami
Buscolysin wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi przy jego stosowaniu:
- Preparaty cholinomimetyczne (np. pilokarpina) i leki przeciwcholinoesterazowe (np. galantamina, fizostygmina, pirydostygmina) antagonizują działanie butylobromku hioscyny.
- Amantadyna, chinidyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, leki przeciwhistaminowe oraz leki przeciw chorobie Parkinsona potęgują cholinolityczne działanie butylobromku hioscyny.
- Buscolysin może opóźniać wchłanianie i działanie farmakologiczne innych leków poprzez osłabienie perystaltyki przewodu pokarmowego.
- Jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami zwiększa ryzyko wzrostu ciśnienia śródgałkowego i rozwoju jaskry.
- Środki alkalizujące mocz (np. cytryniany) mogą osłabiać wydalanie leku.
- Równoczesne przyjmowanie z ketokonazolem lub metoklopramidem może prowadzić do zmniejszenia działania terapeutycznego tych leków.
- Inhibitory MAO mogą hamować metabolizm butylobromku hioscyny, nasilając jego działanie terapeutyczne i działania niepożądane.
Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z digoksyną, gdyż Buscolysin może prowadzić do zwiększonego wchłaniania i wzrostu stężenia digoksyny w surowicy (o około 1/3), co może skutkować względnym przedawkowaniem.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Mimo braku dowodów na działanie embriotoksyczne czy teratogenne w badaniach na zwierzętach, Buscolysin powinien być stosowany ostrożnie u kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze. Lek przenika przez łożysko i częściowo do mleka matki.
Nie zaleca się stosowania Buscolysinu w okresie karmienia piersią, gdyż może on zmniejszać wydzielanie mleka. Jeśli zastosowanie leku jest niezbędne, należy zaprzestać karmienia piersią na czas jego przyjmowania.
Preparat może być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią jedynie w przypadkach, gdy w opinii lekarza korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu lub dziecka.
Działania niepożądane
Podczas stosowania Buscolysinu mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia serca: tachykardia, palpitacje
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, ataksja
- Zaburzenia oka: rozszerzenie źrenic, porażenie akomodacji (cykloplegia), zaburzenia wydzielania płynu łzowego
- Zaburzenia układu oddechowego: zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej
- Zaburzenia żołądka i jelit: suchość w jamie ustnej, nudności, wymioty, zaparcia
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zaburzenia oddawania moczu, zatrzymanie moczu
- Zaburzenia skóry: świąd, wysypka, zwiększone wydzielanie potu
- Zaburzenia ogólne: zaczerwienienie, zmęczenie
- Zaburzenia układu immunologicznego: pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny (rzadko)
- Zaburzenia psychiczne: niepokój, pobudzenie, bezsenność, nerwowość, omamy (rzadko, głównie u dzieci i osób starszych)
Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia podwyższonego ciśnienia tętniczego i śródgałkowego jako efektu działania leku.
Przedawkowanie
Objawy ostrego zatrucia Buscolysinem obejmują:
- Łagodne: zaczerwienienie i suchość skóry, rozszerzenie źrenic, arytmia serca, suchość błon śluzowych
- Ciężkie: silnie uwidocznione rozszerzenie źrenic, zaburzenia rytmu serca, intensywne zaczerwienienie twarzy, suchość błon śluzowych, trudności w połykaniu, ochrypły głos, zaburzenia neuropsychiczne (majaczenie, omamy wzrokowe, pobudzenie, lęk, ataksja)
- Bardzo ciężkie: utrata przytomności, rozszerzenie źrenic, zaburzenia rytmu serca, obrzmienie skóry, wysoka gorączka, zatrzymanie moczu, zapaść, śpiączka
W przypadku przedawkowania pacjenta należy hospitalizować i zastosować leczenie objawowe. Należy podjąć działania zmierzające do zmniejszenia stężenia leku w surowicy (wywołanie wymiotów, wlew dożylny roztworów soli i glukozy). Objawy przedawkowania można zmniejszyć podając leki parasympatykomimetyczne (np. galantaminę, fizostygminę). W ciężkich przypadkach zatrucia można rozważyć podanie barbituranów i benzodiazepin.
Mechanizm działania
Buscolysin zawiera N-butylobromek hioscyny, który jest czwartorzędową pochodną skopolaminy. Mechanizm działania leku obejmuje:
- Zmniejszenie napięcia mięśni gładkich
- Osłabienie motoryki przewodu pokarmowego
- Zmniejszenie wydzielania żołądkowego
- Zniesienie skurczów dróg żółciowych i moczowych
Lek działa jako antagonista ośrodkowych i obwodowych receptorów muskarynowych oraz antagonista nikotyny. Wykazuje podobną do atropiny aktywność parasympatykolityczną, jednak działa głównie obwodowo, co minimalizuje ośrodkowe efekty jego oddziaływania. W porównaniu do atropiny, Buscolysin działa szybciej, ale krócej.
Jako czwartorzędowa pochodna amoniowa, N-butylobromek hioscyny słabo przenika do płynów ustrojowych i nie przekracza bariery krew-mózg, co ogranicza jego wpływ na centralny układ nerwowy.
Skład
Jedna ampułka (1 ml roztworu do wstrzykiwań) zawiera 20 mg hioscyny butylobromku jako substancję czynną.
Buscolysin jest cennym narzędziem w leczeniu stanów skurczowych różnych układów, jednak jego stosowanie wymaga starannego monitorowania pacjenta ze względu na możliwe działania niepożądane i interakcje z innymi lekami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami układu moczowego oraz u osób starszych.