Bonogren SR
Quetiapine
Wskazania do stosowania
Produkt leczniczy Bonogren SR jest wskazany w leczeniu:
- schizofrenii
- choroby afektywnej dwubiegunowej:
- z epizodami maniakalnymi o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego
- z epizodami ciężkiej depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej
- zapobiegawczo w nawrotach choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów z epizodami maniakalnymi lub depresyjnymi, którzy odpowiadali klinicznie na leczenie kwetiapiną
- leczeniu epizodów ciężkiej depresji u pacjentów z ciężkim zaburzeniem depresyjnym (MDD), jako terapia wspomagająca, jeśli odpowiedź na monoterapię przeciwdepresyjną była mniej niż optymalna
Przed rozpoczęciem leczenia, lekarz powinien wziąć pod uwagę profil bezpieczeństwa kwetiapiny.
Kwetiapina wykazuje skuteczność w leczeniu objawów psychotycznych oraz zaburzeń nastroju w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej. Jako lek atypowy charakteryzuje się mniejszym ryzykiem wywoływania objawów pozapiramidowych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków. Jej zastosowanie w terapii wspomagającej depresji pozwala na uzyskanie lepszej odpowiedzi u pacjentów nieodpowiadających optymalnie na monoterapię lekami przeciwdepresyjnymi.
Dawkowanie i sposób podawania
Dla każdego wskazania istnieje inny schemat dawkowania. Należy upewnić się, że pacjenci otrzymają jasne informacje dotyczące prawidłowego dawkowania w ich stanie chorobowym.
Dorośli
Schizofrenia i umiarkowane do ciężkich epizody manii w chorobie dwubiegunowej:
Produkt leczniczy powinien być podawany co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem. Dawkowanie:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1 | 300 mg |
2 | 600 mg |
3 i kolejne | 600 mg (dawka zalecana) |
W klinicznie uzasadnionych przypadkach dawkę można zwiększyć do 800 mg/dobę. Dawkę należy dostosować w zakresie efektywnej dawki 400-800 mg/dobę, w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta.
Ciężkie epizody depresyjne w przebiegu choroby dwubiegunowej:
Produkt leczniczy należy podawać przed snem. Dawkowanie:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1 | 50 mg |
2 | 100 mg |
3 | 200 mg |
4 i kolejne | 300 mg (dawka zalecana) |
W badaniach klinicznych nie zaobserwowano dodatkowych korzyści w grupie przyjmującej do 600 mg w porównaniu z grupą przyjmującą 300 mg. Jednak u niektórych pacjentów korzystne może być podawanie 600 mg. Dawki większe niż 300 mg powinny być wprowadzane przez lekarza doświadczonego w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej.
Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej:
W celu zapobiegania nawrotom epizodów manii, mieszanych lub depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których zaobserwowano reakcję na leczenie kwetiapiną stanów ostrych choroby afektywnej dwubiegunowej, należy kontynuować leczenie tą samą dawką leku podawaną przed snem. Dawka może być dostosowana w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia u indywidualnego pacjenta, w zakresie 300-800 mg/dobę. Ważne, aby w leczeniu podtrzymującym stosować najmniejszą skuteczną dawkę.
Terapia wspomagająca w leczeniu ciężkich epizodów depresyjnych w przebiegu ciężkiego zaburzenia depresyjnego (MDD):
Produkt leczniczy powinien być stosowany przed snem. Dawkowanie:
Dzień | Dawka dobowa |
---|---|
1-2 | 50 mg |
3-4 | 150 mg |
W krótkoterminowych badaniach klinicznych działanie przeciwdepresyjne obserwowano po dawkach 150 i 300 mg/dobę w terapii wspomagającej (z amitryptyliną, bupropionem, cytalopramem, duloksetyną, escytalopramem, fluoksetyną, paroksetyną, sertraliną i wenlafaksyną) i 50 mg/dobę w monoterapii. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po stosowaniu większych dawek. Dlatego lekarz powinien zapewnić stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, zaczynając leczenie od dawki 50 mg/dobę. Stwierdzenie potrzeby zwiększenia dawki ze 150 mg do 300 mg/dobę powinno być oparte na indywidualnej ocenie stanu pacjenta.
Należy zwrócić uwagę na dostosowanie dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przy zmianie terapii z postaci o natychmiastowym uwalnianiu na postać o przedłużonym uwalnianiu.
Warto zapamiętać
- Kwetiapina jest lekiem przeciwpsychotycznym II generacji o szerokim spektrum działania w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie kwetiapiny należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo je zwiększając
Przeciwwskazania
Stosowanie kwetiapiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na kwetiapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne podawanie inhibitorów cytochromu P450 3A4, takich jak:
- Inhibitory proteazy wirusa HIV
- Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli
- Erytromycyna
- Klarytromycyna
- Nefazodon
Przeciwwskazania wynikają z ryzyka interakcji lekowych oraz potencjalnych działań niepożądanych. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia kwetiapiny w osoczu i nasilenia jej działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania kwetiapiny należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami krążenia mózgowego lub innymi stanami predysponującymi do niedociśnienia
- U pacjentów z czynnikami ryzyka udaru
- U pacjentów z padaczką w wywiadzie
- U pacjentów z ryzykiem zachłystowego zapalenia płuc
- U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki wpływające na OUN
- U pacjentów w podeszłym wieku, szczególnie w początkowym okresie leczenia
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
Należy monitorować parametry metaboliczne pacjentów, w tym masę ciała, stężenie glukozy i lipidów we krwi. Konieczna jest obserwacja pacjentów pod kątem objawów hiperglikemii i cukrzycy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT.
Istnieje ryzyko wystąpienia zespołu złośliwego neuroleptycznego, późnych dyskinez, neutropenii oraz żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem tych powikłań.
Kwetiapina nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Kwetiapina wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy jej stosowaniu:
- Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV)
- Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami indukującymi enzymy wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina), gdyż mogą one zmniejszać stężenie kwetiapiny
- Jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwpsychotycznymi oraz wpływającymi na OUN może nasilać ich działanie sedatywne
- Należy unikać spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną
- Kwetiapina może wpływać na działanie leków przeciwnadciśnieniowych
Lekarz powinien dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki i odpowiednio dostosować dawkowanie kwetiapiny lub rozważyć zmianę terapii w przypadku istotnych interakcji.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Stosowanie kwetiapiny w ciąży wymaga szczególnej ostrożności:
- I trymestr: Umiarkowana liczba danych nie wskazuje na zwiększone ryzyko wad rozwojowych, jednak nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków
- III trymestr: Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i/lub odstawienia
Kwetiapina może być stosowana w czasie ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Noworodki powinny być uważnie obserwowane po porodzie.
Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania kwetiapiny ze względu na brak wystarczających danych dotyczących przenikania leku do mleka.
Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie był oceniany, jednak obserwowano działania związane z podwyższonym stężeniem prolaktyny u zwierząt.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane kwetiapiny (występujące u ≥10% pacjentów) to:
- Senność
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Suchość błony śluzowej jamy ustnej
- Objawy odstawienia
- Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy
- Zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie cholesterolu LDL)
- Zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL
- Przyrost masy ciała
- Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
- Objawy pozapiramidowe
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca)
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia)
- Zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia)
- Zaburzenia neurologiczne (drgawki, zespół niespokojnych nóg)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, dyspepsja)
- Zaburzenia wątroby (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych)
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia tych działań niepożądanych i odpowiednio reagować, dostosowując dawkowanie lub zmieniając leczenie w razie potrzeby.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania kwetiapiny mogą wystąpić następujące objawy:
- Senność i sedacja
- Tachykardia
- Niedociśnienie tętnicze
- Działanie przeciwcholinergiczne
- Wydłużenie odstępu QT
- Drgawki
- Śpiączka
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Nie istnieje swoiste antidotum dla kwetiapiny
- Pacjent powinien być leczony na oddziale intensywnej terapii
- Należy zapewnić drożność dróg oddechowych, odpowiednie natlenowanie i wentylację
- Monitorowanie i podtrzymywanie czynności układu sercowo-naczyniowego
- W ciężkich przypadkach można rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywnego
- Leczenie objawowe i podtrzymujące
Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarską aż do powrotu do zdrowia.
Właściwości farmakologiczne
Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o złożonym mechanizmie działania:
- Wykazuje antagonizm wobec receptorów serotoninowych 5HT2 i dopaminowych D1 i D2
- Ma duże powinowactwo do receptorów histaminowych i α1-adrenergicznych
- Wykazuje umiarkowane powinowactwo do receptorów α2-adrenergicznych
- Jej aktywny metabolit, norkwetiapina, ma działanie przeciwdepresyjne poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i częściowe działanie agonistyczne na receptory 5HT1A
Taki profil receptorowy odpowiada za skuteczność przeciwpsychotyczną i przeciwdepresyjną kwetiapiny przy jednoczesnym niskim ryzyku wywoływania objawów pozapiramidowych.
Podsumowanie
Kwetiapina jest skutecznym lekiem w terapii schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz jako lek wspomagający w leczeniu depresji. Jej atypowy profil działania zapewnia dobrą skuteczność przy relatywnie niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Wymaga jednak starannego monitorowania pacjentów pod kątem działań niepożądanych metabolicznych i sercowo-naczyniowych. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, a pacjenci dokładnie poinformowani o sposobie przyjmowania leku i możliwych działaniach niepożądanych.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia