Bonogren
Quetiapine
Bonogren - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Bonogren (kwetiapina) jest wskazany w leczeniu:
- Schizofrenii
- Choroby afektywnej dwubiegunowej:
- Epizody maniakalne o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego
- Epizody ciężkiej depresji
- Zapobieganie nawrotom u pacjentów z epizodami maniakalnymi lub depresyjnymi odpowiadającymi na leczenie kwetiapiną
Kwetiapina wykazuje skuteczność w leczeniu objawów psychotycznych oraz zaburzeń nastroju w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. Może być stosowana zarówno w ostrej fazie choroby, jak i w terapii podtrzymującej w celu zapobiegania nawrotom.
Dawkowanie
Dawkowanie Bonogenu należy dostosować indywidualnie w zależności od wskazania i odpowiedzi klinicznej pacjenta. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie docelowe |
---|---|---|
Schizofrenia | 50 mg/dobę, zwiększane do 300 mg/dobę w ciągu 4 dni | 300-450 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych |
Epizody maniakalne w ChAD | 100 mg/dobę, zwiększane do 400 mg/dobę w ciągu 4 dni | 400-800 mg/dobę w 2 dawkach podzielonych |
Epizody depresyjne w ChAD | 50 mg/dobę, zwiększane do 300 mg/dobę w ciągu 4 dni | 300 mg/dobę (maks. 600 mg/dobę) w 1 dawce wieczorem |
Dawkowanie należy modyfikować w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji leku przez pacjenta. W leczeniu podtrzymującym należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Należy zachować ostrożność, szczególnie w początkowym okresie leczenia. Zaleca się wolniejsze zwiększanie dawki i stosowanie mniejszych dawek terapeutycznych niż u młodszych pacjentów.
Zaburzenia czynności nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.
Zaburzenia czynności wątroby: Należy zachować ostrożność. Zalecana dawka początkowa to 25 mg/dobę, zwiększana o 25-50 mg/dobę do uzyskania dawki skutecznej.
Dzieci i młodzież: Stosowanie nie jest zalecane u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na kwetiapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4 (np. inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze, erytromycyna, klarytromycyna, nefazodon)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania kwetiapiny należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:
- Z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub naczyń mózgowych
- Z czynnikami ryzyka niedociśnienia ortostatycznego
- Z padaczką w wywiadzie
- Z czynnikami ryzyka wystąpienia objawów pozapiramidowych
- Z ryzykiem wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Z neutropenią w wywiadzie
- Z cukrzycą lub czynnikami ryzyka cukrzycy
- Stosujących leki wpływające na odstęp QT
- W podeszłym wieku, szczególnie z demencją
Należy monitorować parametry metaboliczne, hematologiczne oraz EKG podczas leczenia kwetiapiną. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych należy rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie leczenia.
Warto zapamiętać
- Kwetiapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych i depresyjnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od małych dawek i stopniowo zwiększając do dawki skutecznej
Interakcje
Kwetiapina wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy jej stosowaniu:
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) - znacznie zwiększają stężenie kwetiapiny, ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane
- Induktory CYP3A4 (np. karbamazepina, fenytoina) - zmniejszają stężenie kwetiapiny, może być konieczne zwiększenie dawki
- Leki działające na OUN - możliwe nasilenie działania sedatywnego
- Leki przeciwnadciśnieniowe - możliwe nasilenie działania hipotensyjnego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny z powyższymi lekami oraz monitorować pacjenta pod kątem możliwych działań niepożądanych.
Ciąża i laktacja
Stosowanie kwetiapiny w ciąży możliwe jest tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. U noworodków matek przyjmujących kwetiapinę w III trymestrze ciąży mogą wystąpić objawy odstawienne. Nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia kwetiapiną.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane kwetiapiny to:
- Senność, zawroty głowy
- Suchość w ustach
- Zaparcia
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Zwiększenie masy ciała
- Tachykardia
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza czy wydłużenie odstępu QT. Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia tych objawów.
Mechanizm działania
Kwetiapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o złożonym mechanizmie działania. Wykazuje antagonizm wobec receptorów:
- Serotoninowych 5-HT2A (silny)
- Dopaminowych D2 (umiarkowany)
- Histaminowych H1
- Adrenergicznych α1 i α2
Większe powinowactwo do receptorów 5-HT2A niż D2 odpowiada za skuteczność przeciwpsychotyczną przy mniejszym ryzyku objawów pozapiramidowych. Działanie przeciwdepresyjne może wynikać z antagonizmu wobec receptorów noradrenergicznych.
Właściwości farmakokinetyczne
Kwetiapina dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Metabolizowana jest głównie w wątrobie przy udziale enzymu CYP3A4. Okres półtrwania wynosi około 6-7 godzin. Wydalana jest głównie z moczem w postaci metabolitów.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania to nasilenie znanych działań farmakologicznych leku - senność, sedacja, tachykardia i niedociśnienie. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, nie ma swoistej odtrutki. Należy monitorować czynności życiowe i EKG.
Bonogren jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej. Wymaga jednak ostrożnego stosowania ze względu na możliwe działania niepożądane i interakcje lekowe. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz ścisłe monitorowanie pacjenta podczas terapii.
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia
4) Schizofrenia
Zaburzenia psychiczne inne niż wymienione w ChPL u pacjentów z otępieniem; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.