Biofibrat®
Fenofibrate
Biofibrat® - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Biofibrat® jest wskazany jako uzupełnienie diety i innych metod niefarmakologicznych (np. ćwiczenia fizyczne, redukcja masy ciała) w następujących przypadkach:
- Leczenie ciężkiej hipertrójglicerydemii z niskim stężeniem cholesterolu HDL lub bez
- Mieszana hiperlipidemia, gdy stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub źle tolerowane
- Mieszana hiperlipidemia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, jako dodatek do leczenia statynami, gdy stężenie trójglicerydów i cholesterolu HDL nie są wystarczająco kontrolowane (dotyczy dawki 200 mg)
Dawka 267 mg jest wskazana w leczeniu ciężkiej hipertrójglicerydemii oraz mieszanej hiperlipidemii, gdy statyny są przeciwwskazane lub nietolerowane.
Biofibrat® jest skuteczną opcją terapeutyczną w leczeniu zaburzeń lipidowych, szczególnie w przypadkach nietolerancji statyn lub jako terapia dodana do statyn u pacjentów wysokiego ryzyka.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 1 kapsułka 200 mg raz na dobę, w razie potrzeby można zwiększyć do 1 kapsułki 267 mg lub 2 kapsułek 200 mg raz na dobę |
Osoby w podeszłym wieku (≥65 lat) | Standardowa dawka, z wyjątkiem pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m2) |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | eGFR 30-59 ml/min/1,73 m2: max 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg mikronizowanego fenofibratu raz na dobę eGFR <30 ml/min/1,73 m2: przeciwwskazany |
Pacjenci z niewydolnością wątroby | Niezalecany ze względu na brak danych klinicznych |
Dzieci i młodzież (<18 lat) | Niezalecany ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności |
Lek należy przyjmować podczas posiłku, ponieważ wchłanianie na czczo jest gorsze. Kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą.
Dawkowanie Biofibratu® powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem funkcji nerek i wątroby. Regularne monitorowanie stężenia lipidów jest kluczowe dla oceny skuteczności leczenia.
Przeciwwskazania
- Niewydolność wątroby (w tym żółciowa marskość wątroby i niewyjaśnione przedłużające się zaburzenia funkcji wątroby)
- Znana choroba pęcherzyka żółciowego
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki spowodowanego ciężką hipertrójglicerydemią)
- Uczulenie na światło lub reakcje fototoksyczne podczas stosowania fibratów lub ketoprofenu
- Nadwrażliwość na fenofibrat lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Wiek poniżej 18 lat
Przed przepisaniem Biofibratu® należy dokładnie ocenić stan pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję wątroby, nerek oraz historię chorób trzustki i pęcherzyka żółciowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
1. Wtórne przyczyny hiperlipidemii powinny być odpowiednio leczone przed rozpoczęciem terapii fenofibratem.
2. Monitorowanie funkcji wątroby: - Zaleca się kontrolę aktywności aminotransferaz co 3 miesiące przez pierwsze 12 miesięcy leczenia, następnie okresowo. - Należy przerwać leczenie, jeśli aktywność AspAT i AlAT przekroczy 3-krotność górnej granicy normy.
3. Zapalenie trzustki: - Zgłaszano przypadki zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat. - Może być wynikiem braku skuteczności leczenia ciężkiej hipertrójglicerydemii, bezpośredniego wpływu leku lub tworzenia się kamieni w drogach żółciowych.
4. Toksyczność mięśniowa: - Zwiększone ryzyko u pacjentów z hipoalbuminemią, niewydolnością nerek, wiekiem powyżej 70 lat, osobniczą lub rodzinną skłonnością do chorób mięśni, niedoczynnością tarczycy i alkoholizmem. - Należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia objawów miopatii lub znacznego zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej (CK >5x GGN).
5. Monitorowanie funkcji nerek: - Zaleca się pomiar stężenia kreatyniny w pierwszych 3 miesiącach leczenia, a następnie okresowo. - Należy przerwać leczenie, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie o ponad 50% powyżej GGN.
6. Leczenie skojarzone z inhibitorami reduktazy HMG-CoA lub innymi fibratami: - Stosować wyłącznie u pacjentów z ciężką mieszaną dyslipidemią i dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym, bez wcześniejszych chorób mięśni. - Ściśle monitorować pod kątem toksyczności mięśniowej.
Stosowanie Biofibratu® wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w zakresie funkcji wątroby, nerek oraz potencjalnej toksyczności mięśniowej. Kluczowe jest indywidualne podejście do każdego pacjenta i regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii.
Warto zapamiętać
- Biofibrat® jest skuteczny w leczeniu ciężkiej hipertrójglicerydemii i mieszanej hiperlipidemii, szczególnie gdy statyny są przeciwwskazane lub nietolerowane.
- Regularne monitorowanie funkcji wątroby, nerek oraz objawów miopatii jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii fenofibratem.
Interakcje lekowe
1. Doustne leki przeciwzakrzepowe: Fenofibrat nasila ich działanie, zwiększając ryzyko krwawień. Należy zmniejszyć dawkę leków przeciwzakrzepowych o około 1/3 na początku leczenia i monitorować INR.
2. Cyklosporyna: Ryzyko ciężkiej niewydolności nerek. Konieczne ścisłe monitorowanie funkcji nerek.
3. Inhibitory reduktazy HMG-CoA i inne fibraty: Zwiększone ryzyko toksyczności mięśniowej. Stosować ostrożnie i monitorować objawy.
4. Glitazony: Możliwe paradoksalne zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL. Kontrolować poziom HDL i rozważyć zaprzestanie jednego z leków w przypadku znacznego spadku.
5. Leki metabolizowane przez CYP2C19, CYP2A6 i CYP2C9: Fenofibrat może wpływać na ich metabolizm. Szczególna ostrożność przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
Stosowanie Biofibratu® wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym podawaniu innych leków, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, immunosupresyjnych i hipolipemizujących. Konieczne jest dostosowanie dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania fenofibratu u kobiet w ciąży. Stosować wyłącznie po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka.
Laktacja: Brak danych o przenikaniu fenofibratu do mleka matki. Nie zaleca się stosowania u kobiet karmiących piersią.
Biofibrat® powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią tylko w przypadkach bezwzględnej konieczności, po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Inne istotne działania niepożądane to:
- Zaburzenia krwi: zmniejszenie stężenia hemoglobiny, liczby białych krwinek (rzadko)
- Zaburzenia wątroby: zwiększenie aktywności aminotransferaz (często), zapalenie wątroby (rzadko)
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: mialgie, zapalenie mięśni, osłabienie mięśni (niezbyt często), rabdomioliza (częstość nieznana)
- Zaburzenia skórne: nadwrażliwość na światło, łysienie (rzadko)
- Zaburzenia naczyniowe: choroba zakrzepowo-zatorowa (niezbyt często)
- Zaburzenia trzustki: zapalenie trzustki (niezbyt często)
Mimo że Biofibrat® jest generalnie dobrze tolerowany, pacjenci powinni być monitorowani pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie dotyczących funkcji wątroby, mięśni i trzustki.
Mechanizm działania
Fenofibrat, aktywny składnik Biofibratu®, działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα (Peroxisome Proliferator Activated Receptor type α). Prowadzi to do:
- Zwiększenia lipolizy i eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy
- Zwiększenia aktywności lipazy lipoproteinowej
- Zmniejszenia wytwarzania apolipoproteiny CIII
- Zwiększenia syntezy apolipoprotein AI i AII
Efektem jest zmniejszenie frakcji VLDL i LDL zawierających apolipoproteinę B oraz zwiększenie frakcji HDL zawierającej apolipoproteiny AI i AII.
Biofibrat® poprzez swój unikalny mechanizm działania skutecznie modyfikuje profil lipidowy, co przekłada się na potencjalne korzyści w redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego.
Postać farmaceutyczna i skład
Biofibrat® dostępny jest w postaci kapsułek twardych zawierających 200 mg lub 267 mg fenofibratu mikronizowanego.
Mikronizacja fenofibratu w Biofibrat® zapewnia lepszą biodostępność leku, co przekłada się na jego skuteczność przy stosunkowo niskich dawkach.