Biofibrat®
Fenofibrate
Biofibrat® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Biofibrat® jest wskazany jako uzupełnienie diety i innych metod niefarmakologicznych (np. ćwiczenia fizyczne, redukcja masy ciała) w następujących przypadkach:
- Leczenie ciężkiej hipertrójglicerydemii z niskim stężeniem cholesterolu HDL lub bez
- Mieszana hiperlipidemia, gdy stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub źle tolerowane
- Mieszana hiperlipidemia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, jako dodatek do terapii statynami, gdy stężenie trójglicerydów i cholesterolu HDL nie są wystarczająco kontrolowane (dotyczy dawki 200 mg)
Lek stosuje się jako dodatek do odpowiedniej diety i innych metod niefarmakologicznych, takich jak ćwiczenia fizyczne i redukcja masy ciała.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 1 kapsułka 200 mg raz na dobę, w razie potrzeby można zwiększyć do 1 kapsułki 267 mg lub 2 kapsułek 200 mg raz na dobę |
Osoby w podeszłym wieku (≥65 lat) | Standardowa dawka, z wyjątkiem pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m²) |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | eGFR 30-59 ml/min/1,73 m²: maks. 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg mikronizowanego fenofibratu raz na dobę eGFR <30 ml/min/1,73 m²: przeciwwskazany |
Pacjenci z niewydolnością wątroby | Nie zaleca się stosowania |
Dzieci i młodzież <18 lat | Nie zaleca się stosowania |
Kapsułki należy przyjmować w całości, popijając wodą, podczas posiłku. Wchłanianie leku na czczo jest gorsze.
Dawkowanie Biofibratu należy dostosować indywidualnie, uwzględniając wiek pacjenta oraz funkcję nerek i wątroby. Kluczowe jest przyjmowanie leku podczas posiłku dla optymalnego wchłaniania.
Przeciwwskazania
Stosowanie Biofibratu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Niewydolność wątroby (w tym żółciowa marskość wątroby i niewyjaśnione przedłużające się zaburzenia funkcji wątroby)
- Znana choroba pęcherzyka żółciowego
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²)
- Przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki spowodowanego ciężką hipertrójglicerydemią)
- Uczulenie na światło lub reakcje fototoksyczne podczas stosowania fibratów lub ketoprofenu
- Nadwrażliwość na fenofibrat lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Wiek poniżej 18 lat
Biofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z poważnymi zaburzeniami funkcji wątroby, nerek, chorobami pęcherzyka żółciowego oraz trzustki. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości i fototoksyczne.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii Biofibrat®em należy wykluczyć lub odpowiednio leczyć wtórne przyczyny hiperlipidemii, takie jak:
- Niekontrolowana cukrzyca typu 2
- Niedoczynność tarczycy
- Zespół nerczycowy
- Dysproteinemia
- Choroby wątroby z zastojem żółci
- Leczenie farmakologiczne wpływające na lipidy
- Alkoholizm
U pacjentek przyjmujących estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny należy upewnić się, czy hiperlipidemia nie jest wtórna do stosowania tych preparatów.
Monitorowanie funkcji wątroby:
- Przez pierwsze 12 miesięcy leczenia zaleca się kontrolę aktywności aminotransferaz co 3 miesiące
- Należy przerwać leczenie, jeśli aktywność AspAT i AlAT przekroczy 3-krotność górnej granicy normy
Ryzyko zapalenia trzustki może wzrosnąć u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią.
Toksyczność mięśniowa:
- Zwiększone ryzyko u pacjentów z hipoalbuminemią i niewydolnością nerek
- Szczególna ostrożność u osób powyżej 70 lat, z predyspozycjami do chorób mięśni, zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy i alkoholizmem
- Należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia objawów miopatii lub znacznego wzrostu aktywności kinazy kreatynowej (CK >5x GGN)
Monitorowanie funkcji nerek:
- Zaleca się pomiar stężenia kreatyniny w pierwszych 3 miesiącach leczenia, a następnie okresowo
- Przerwać leczenie, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie o >50% GGN
Stosowanie Biofibratu wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, nerek oraz stanu mięśni. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii oraz zaburzeniami czynności nerek.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Biofibrat® może wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Doustne leki przeciwzakrzepowe: Fenofibrat nasila ich działanie, zwiększając ryzyko krwawień. Konieczne dostosowanie dawki i monitorowanie INR.
- Cyklosporyna: Ryzyko ciężkiej niewydolności nerek. Wymagane ścisłe monitorowanie funkcji nerek.
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA i inne fibraty: Zwiększone ryzyko toksyczności mięśniowej. Stosować ostrożnie i monitorować objawy miopatii.
- Glitazony: Możliwe paradoksalne zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL. Kontrolować poziom HDL i rozważyć przerwanie jednego z leków w razie znacznego spadku.
- Leki metabolizowane przez CYP2C19, CYP2A6 i CYP2C9: Fenofibrat może wpływać na ich metabolizm. Szczególna ostrożność przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
Stosowanie Biofibratu wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych, cyklosporyny, statyn i innych fibratów. Konieczne jest monitorowanie pacjenta i ewentualne dostosowanie dawek leków.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania fenofibratu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, ale obserwowano działanie embriotoksyczne przy dawkach toksycznych dla matki. Stosowanie w ciąży tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka.
Karmienie piersią: Brak danych o przenikaniu fenofibratu do mleka matki. Nie można wykluczyć wpływu na noworodka lub niemowlę. Nie zaleca się stosowania Biofibratu u kobiet karmiących piersią.
Biofibrat nie powinien być stosowany w okresie ciąży i karmienia piersią, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu lub niemowlęcia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Biofibratu to zaburzenia trawienne, żołądkowe i jelitowe. Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Często: Objawy żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia), zwiększenie aktywności aminotransferaz
- Niezbyt często: Bóle głowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, zapalenie trzustki, kamica żółciowa, reakcje skórne, zaburzenia mięśniowe, zaburzenia potencji, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi
- Rzadko: Zmiany w morfologii krwi, nadwrażliwość, zapalenie wątroby, łysienie, nadwrażliwość na światło, zwiększenie stężenia mocznika we krwi
- Częstość nieznana: Śródmiąższowe choroby płuc, rabdomioliza
Podczas stosowania Biofibratu należy monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego, wątroby i mięśni. Istotne jest również zwrócenie uwagi na potencjalne reakcje nadwrażliwości i zmiany w parametrach laboratoryjnych.
Warto zapamiętać
- Biofibrat należy przyjmować podczas posiłku dla optymalnego wchłaniania.
- Konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, nerek oraz stanu mięśni podczas terapii Biofibrat®em.
Mechanizm działania
Fenofibrat, substancja czynna Biofibratu, jest pochodną kwasu fibrynowego działającą poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα (Peroxisome Proliferator Activated Receptor type α). Mechanizm działania obejmuje:
- Zwiększenie lipolizy i eliminacji cząstek bogatych w trójglicerydy
- Zwiększenie aktywności lipazy lipoproteinowej
- Zmniejszenie wytwarzania apolipoproteiny CIII
- Zwiększenie syntezy apolipoprotein AI i AII
Efektem jest zmniejszenie frakcji VLDL i LDL zawierających apolipoproteinę B oraz zwiększenie frakcji HDL zawierającej apolipoproteiny AI i AII.
Biofibrat kompleksowo wpływa na profil lipidowy, szczególnie skutecznie obniżając poziom trójglicerydów i zwiększając stężenie korzystnego cholesterolu HDL.
Postać farmaceutyczna i skład
Biofibrat® dostępny jest w postaci kapsułek twardych zawierających:
- 200 mg fenofibratu mikronizowanego
- 267 mg fenofibratu mikronizowanego
Mikronizacja substancji czynnej zapewnia lepsze wchłanianie leku, co przekłada się na jego skuteczność przy niższych dawkach.