Biofibrat®
Fenofibrate
Biofibrat® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Biofibrat® jest wskazany jako uzupełnienie diety i innych metod niefarmakologicznych (np. ćwiczenia fizyczne, redukcja masy ciała) w następujących przypadkach:
- Leczenie ciężkiej hipertrójglicerydemii z niskim stężeniem cholesterolu HDL lub bez
- Mieszana hiperlipidemia, gdy stosowanie statyn jest przeciwwskazane lub źle tolerowane
- Mieszana hiperlipidemia u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, jako dodatek do terapii statynami, gdy stężenie trójglicerydów i cholesterolu HDL nie są wystarczająco kontrolowane (dotyczy dawki 200 mg)
Biofibrat® znajduje zastosowanie w leczeniu zaburzeń lipidowych, szczególnie w przypadkach nietolerancji statyn lub jako terapia dodana do statyn u pacjentów wysokiego ryzyka.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Zalecane dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 1 kapsułka 200 mg raz na dobę, w razie potrzeby można zwiększyć do 1 kapsułki 267 mg lub 2 kapsułek 200 mg raz na dobę |
Osoby w podeszłym wieku (≥65 lat) | Standardowa dawka, z wyjątkiem pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (eGFR <60 ml/min/1,73 m2) |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | eGFR 30-59 ml/min/1,73 m2: max 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg mikronizowanego fenofibratu raz na dobę eGFR <30 ml/min/1,73 m2: przeciwwskazane |
Pacjenci z niewydolnością wątroby | Nie zaleca się |
Dzieci i młodzież <18 lat | Nie zaleca się |
Sposób podawania: Kapsułki należy przyjmować w całości, popijając wodą, podczas posiłku, gdyż wchłanianie leku na czczo jest gorsze.
Dawkowanie Biofibratu® należy dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta, zwracając szczególną uwagę na funkcję nerek. Lek powinien być przyjmowany z posiłkiem dla optymalnego wchłaniania.
Przeciwwskazania
- Niewydolność wątroby (w tym żółciowa marskość wątroby i niewyjaśnione przedłużające się zaburzenia funkcji wątroby)
- Znana choroba pęcherzyka żółciowego
- Ciężka niewydolność nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2)
- Przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki spowodowanego ciężką hipertrójglicerydemią)
- Uczulenie na światło lub reakcje fototoksyczne podczas stosowania fibratów lub ketoprofenu
- Nadwrażliwość na fenofibrat lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Wiek poniżej 18 lat
Biofibrat® jest przeciwwskazany w szeregu stanów chorobowych, szczególnie dotyczących wątroby, nerek i trzustki. Istotne jest wykluczenie tych przeciwwskazań przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wtórne przyczyny hiperlipidemii: Przed rozpoczęciem leczenia fenofibratem należy odpowiednio leczyć wtórne przyczyny hiperlipidemii, takie jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci, leczenie farmakologiczne czy alkoholizm.
Monitorowanie funkcji wątroby: Zaleca się kontrolę aktywności aminotransferaz co 3 miesiące przez pierwsze 12 miesięcy leczenia, a następnie okresowo. Należy przerwać leczenie, jeśli aktywność AspAT i AlAT przekroczy 3-krotność górnej granicy normy.
Zapalenie trzustki: Zgłaszano przypadki zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat. Może to być wynikiem braku skuteczności leczenia u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią, bezpośredniego wpływu leku lub tworzenia się kamieni w drogach żółciowych.
Toksyczność mięśniowa: Zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Ryzyko jest zwiększone u pacjentów z hipoalbuminemią, niewydolnością nerek, wiekiem powyżej 70 lat, osobniczą lub rodzinną skłonnością do chorób mięśni, niedoczynnością tarczycy i alkoholizmem. Należy przerwać leczenie w przypadku wystąpienia objawów miotoksyczności.
Funkcja nerek: Zaleca się monitorowanie stężenia kreatyniny w pierwszych 3 miesiącach leczenia, a następnie okresowo. Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie o ponad 50% powyżej górnej granicy normy.
Nietolerancja laktozy: Produkt zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy.
Stosowanie Biofibratu® wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie w zakresie funkcji wątroby, nerek i mięśni. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i odpowiednie reagowanie na potencjalne działania niepożądane.
Warto zapamiętać
- Biofibrat® jest skuteczny w leczeniu ciężkiej hipertrójglicerydemii i mieszanej hiperlipidemii, szczególnie gdy statyny są przeciwwskazane lub nietolerowane.
- Konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, nerek i mięśni podczas terapii fenofibratem ze względu na potencjalne ryzyko hepatotoksyczności, nefrotoksyczności i miopatii.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Doustne leki przeciwzakrzepowe: Fenofibrat nasila działanie tych leków, zwiększając ryzyko krwawień. Konieczne jest zmniejszenie dawki leków przeciwzakrzepowych o około 1/3 na początku leczenia i monitorowanie INR.
Cyklosporyna: Zgłaszano przypadki odwracalnej niewydolności nerek przy jednoczesnym stosowaniu. Wymagane jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek.
Inhibitory reduktazy HMG-CoA i inne fibraty: Zwiększone ryzyko ciężkiej miopatii. Takie połączenie należy stosować ostrożnie, monitorując pacjenta pod kątem toksyczności mięśniowej.
Glitazony: Zgłaszano przypadki paradoksalnego zmniejszenia stężenia cholesterolu HDL. Zaleca się monitorowanie stężenia HDL przy jednoczesnym stosowaniu.
Substraty CYP2C19, CYP2A6 i CYP2C9: Fenofibrat może wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez te enzymy. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Fenofibrat wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania przy terapii skojarzonej, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi i statynami.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Brak wystarczających danych dotyczących stosowania fenofibratu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały działanie embriotoksyczne przy dawkach toksycznych dla matki. Lek należy stosować w ciąży tylko po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka.
Karmienie piersią: Brak danych o przenikaniu fenofibratu do mleka matki. Ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowlęcia, nie zaleca się stosowania fenofibratu u kobiet karmiących piersią.
Stosowanie Biofibratu® u kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu lub niemowlęcia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Inne istotne działania niepożądane to:
- Zaburzenia krwi: zmniejszenie stężenia hemoglobiny, liczby białych krwinek (rzadko)
- Zaburzenia wątroby: zwiększenie aktywności aminotransferaz (często), zapalenie wątroby (rzadko)
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: mialgie, zapalenie mięśni, osłabienie mięśni (niezbyt często), rabdomioliza (częstość nieznana)
- Zaburzenia skórne: wysypka, świąd, pokrzywka (niezbyt często), łysienie, nadwrażliwość na światło (rzadko)
- Zaburzenia metaboliczne: zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi
- Zaburzenia naczyniowe: choroba zakrzepowo-zatorowa (niezbyt często)
Profil działań niepożądanych Biofibratu® obejmuje szeroki zakres układów i narządów. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta pod kątem tych działań, szczególnie w odniesieniu do funkcji wątroby i mięśni.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Fenofibrat jest agonistą receptorów PPARα (receptory aktywowane proliferatorami peroksysomów typu α). Poprzez aktywację tych receptorów, fenofibrat:
- Zwiększa lipolizę i eliminację aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy
- Zwiększa syntezę apolipoprotein AI i AII
- Zmniejsza frakcje VLDL i LDL zawierające apolipoproteinę B
- Zwiększa frakcję HDL zawierającą apolipoproteiny AI i AII
Mechanizm działania Biofibratu® opiera się na kompleksowej modyfikacji profilu lipidowego, co przekłada się na jego skuteczność w leczeniu różnych typów dyslipidemii.
Przedawkowanie
Zgłaszano bardzo rzadkie przypadki przedawkowania fenofibratu, zazwyczaj bezobjawowe. Brak swoistej odtrutki. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Fenofibrat nie może być usunięty przez hemodializę.
W przypadku podejrzenia przedawkowania Biofibratu®, kluczowe jest zastosowanie leczenia objawowego i monitorowanie pacjenta, gdyż nie istnieje specyficzna metoda eliminacji leku z organizmu.