BeneFIX
Nonacog alfa
BeneFIX - rekcia IX
Wskazania do stosowania
BeneFIX jest wskazany w leczeniu i zapobieganiu krwawieniom u pacjentów z hemofilią B (wrodzonym niedoborem czynnika IX).
Hemofilia B to dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi związane z płcią, charakteryzujące się zmniejszonym poziomem czynnika IX. Prowadzi to do rozległych krwawień do stawów, mięśni lub narządów wewnętrznych, zarówno samoistnych, jak i w wyniku urazów czy zabiegów operacyjnych.
Mechanizm działania
BeneFIX zawiera rekombinowany czynnik krzepnięcia IX (nonakog alfa). Jest to jednołańcuchowa glikoproteina o masie cząsteczkowej około 55 000 Daltonów, należąca do grupy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Struktura i aktywność rekombinowanego czynnika IX są porównywalne z endogennym czynnikiem IX.
Czynnik IX jest aktywowany przez kompleks czynnik VII/czynnik tkankowy w zewnątrzpochodnym układzie krzepnięcia oraz przez czynnik XIa w wewnątrzpochodnym układzie krzepnięcia. Aktywowany czynnik IX wraz z aktywowanym czynnikiem VII powodują aktywację czynnika X, co prowadzi do przekształcenia protrombiny w trombinę. Następnie trombina przekształca fibrynogen w fibrynę, co skutkuje powstaniem skrzepu.
Leczenie substytucyjne BeneFIX-em powoduje zwiększenie osoczowego stężenia czynnika IX, co pozwala na tymczasowe wyrównanie jego niedoboru i przeciwdziała skłonności do krwawień.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie BeneFIX należy dostosować indywidualnie do pacjenta. Dawka i czas trwania leczenia substytucyjnego zależą od:
- Stopnia niedoboru czynnika IX
- Lokalizacji i nasilenia krwawienia
- Stanu klinicznego pacjenta
Ilość jednostek czynnika IX jest wyrażona w jednostkach międzynarodowych (j.m.). Aktywność czynnika IX w osoczu wyraża się jako wartość procentowa (w odniesieniu do prawidłowego ludzkiego osocza) lub w j.m. (w odniesieniu do międzynarodowego standardu dla czynnika IX w osoczu).
Obliczanie wymaganej dawki
Wymaganą dawkę BeneFIX oblicza się na podstawie obserwacji, że 1 j.m. czynnika IX na kg masy ciała zwiększa poziom czynnika IX w osoczu o średnio 0,8 j.m./dl (zakres 0,4-1,4 j.m./dl) u pacjentów ≥12 lat.
Wzór do obliczania wymaganej dawki:
Liczba wymaganych j.m. czynnika IX = masa ciała (kg) x wymagany wzrost aktywności czynnika IX (% lub j.m./dl) x 1,3 j.m./kg
Rodzaj krwawienia/zabiegu | Wymagany poziom czynnika IX (% normy lub j.m./dl) | Częstość dawkowania |
---|---|---|
Wczesne krwawienia do stawów, mięśni lub z jamy ustnej | 20-40 | Co 24h, min. 1 dzień |
Bardziej nasilone krwawienia do stawów, mięśni lub krwiak | 30-60 | Co 24h przez 3-4 dni lub dłużej |
Krwawienia zagrażające życiu | 60-100 | Co 8-24h do ustąpienia zagrożenia |
Drobne zabiegi chirurgiczne | 80-100 | Co 24h, min. 1 doba |
Większe zabiegi chirurgiczne | 60-100 | Co 8-24h, następnie przez min. 7 dni 30-60% |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od odpowiedzi klinicznej.
Profilaktyka
BeneFIX może być stosowany w długotrwałej profilaktyce krwawień u pacjentów z ciężką postacią hemofilii B. Średnia dawka w profilaktyce wtórnej wynosiła 40 j.m./kg mc. (zakres 13-78 j.m./kg mc.), podawana co 3-4 dni.
Dzieci i młodzież
U dzieci <6 lat dane dotyczące stosowania BeneFIX są ograniczone. Średnia dawka w profilaktyce wynosiła 63,7 (±19,1) j.m./kg mc., podawana co 3-7 dni. U młodszych pacjentów może być konieczne stosowanie krótszych odstępów między dawkami lub większych dawek.
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów ≥65 lat należy indywidualnie dobierać dawkę BeneFIX.
Sposób podawania
BeneFIX podaje się w infuzji dożylnej po uprzednim rozpuszczeniu liofilizowanego proszku w 0,234% roztworze chlorku sodu. Produkt należy podawać w powolnej infuzji, zazwyczaj z szybkością do 4 ml/minutę. O szybkości infuzji powinien decydować komfort pacjenta.
W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy zmniejszyć szybkość podawania lub przerwać infuzję.
Warto zapamiętać
- BeneFIX jest rekombinowanym czynnikiem IX stosowanym w leczeniu i profilaktyce krwawień w hemofilii B
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, monitorując poziom czynnika IX i odpowiedź kliniczną pacjenta
Monitorowanie leczenia
Zaleca się stosowanie odpowiednich metod badania poziomu czynnika IX w czasie leczenia w celu dostosowania dawki i częstotliwości podawania. Odpowiedź pacjentów na leczenie czynnikiem IX może być zmienna, co wyraża się w różnicach T0,5 i odzysku. U pacjentów z niedowagą lub nadwagą może być konieczne dostosowanie dawki.
Szczególnie w przypadku rozległych zabiegów chirurgicznych niezbędne jest dokładne monitorowanie leczenia substytucyjnego przy użyciu badań parametrów krzepnięcia (ocena aktywności czynnika IX w osoczu).
W przypadku stosowania jednostopniowego testu krzepnięcia in vitro opartego na czasie częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) do określenia aktywności czynnika IX, na wyniki mogą istotnie wpływać zarówno rodzaj odczynnika APTT, jak i przyjęte wartości referencyjne. Jest to szczególnie ważne w przypadku zmiany laboratorium lub odczynników stosowanych w teście.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Rozpoznana reakcja alergiczna na białka pochodzące od chomika
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Inhibitory
Niezbyt często obserwuje się występowanie przeciwciał neutralizujących (inhibitorów) u wcześniej leczonych pacjentów otrzymujących produkty zawierające czynnik IX. Należy prowadzić staranne monitorowanie powstawania inhibitorów czynnika IX u pacjentów leczonych BeneFIX.
Reakcje nadwrażliwości
Możliwe jest wystąpienie reakcji nadwrażliwości typu alergicznego, w tym potencjalnie zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Pacjentów należy poinformować o możliwości wystąpienia wczesnych objawów nadwrażliwości i konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w razie ich pojawienia się.
Powikłania zakrzepowe
Stosowanie produktów zawierających czynnik IX może zwiększać ryzyko wystąpienia zakrzepicy i rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC). Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z grupy ryzyka powikłań zakrzepowych.
Monitorowanie
Zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju inhibitorów, reakcji nadwrażliwości oraz powikłań zakrzepowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z delecją w genie czynnika IX oraz noworodków otrzymujących BeneFIX we wlewie ciągłym.
Monitorowanie leczenia BeneFIX jest kluczowe dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Wymaga ono indywidualnego podejścia do każdego pacjenta oraz ścisłej współpracy między lekarzem a pacjentem.
Interakcje
Nie przeprowadzono badań interakcji dla BeneFIX.
Ciąża i laktacja
Ze względu na rzadkie występowanie hemofilii B u kobiet, brak jest doświadczeń dotyczących stosowania czynnika IX w okresie ciąży i karmienia piersią. Z tego powodu BeneFIX powinien być stosowany u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią wyłącznie w przypadku jednoznacznych wskazań.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (występujące z częstością ≥1/100 do <1/10) obejmują:
- Reakcje w miejscu podania (w tym uczucie kłucia i pieczenia)
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Nudności
Najpoważniejsze działania niepożądane to:
- Reakcje anafilaktyczne
- Zapalenie tkanki łącznej
- Zapalenie żył
- Rozwój inhibitorów czynnika IX
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Reakcje nadwrażliwości/alergiczne
- Incydenty zakrzepowe (w tym zespół żyły głównej górnej u noworodków)
- Niewłaściwa odpowiedź na leczenie
- Zespół nerczycowy (po próbie indukcji tolerancji immunologicznej)
Mimo że BeneFIX jest generalnie dobrze tolerowany, pacjenci i lekarze powinni być świadomi możliwości wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie reakcji alergicznych i powikłań zakrzepowych. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.
Przedawkowanie
Nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania BeneFIX.
Właściwości farmakologiczne
BeneFIX jest rekombinowanym czynnikiem krzepnięcia IX, wytwarzanym w oparciu o technologię rekombinowanego DNA. Ma strukturę i aktywność porównywalną z endogennym czynnikiem IX. Jego podanie powoduje zwiększenie osoczowego stężenia czynnika IX, co pozwala na tymczasowe wyrównanie niedoboru tego czynnika krzepnięcia i przeciwdziała skłonności do krwawień u pacjentów z hemofilią B.
Skład
BeneFIX dostępny jest w fiolkach zawierających nominalnie 250 j.m., 500 j.m., 1000 j.m. lub 2000 j.m. nonakogu alfa (rekombinowany czynnik krzepnięcia IX).
BeneFIX stanowi ważną opcję terapeutyczną w leczeniu i profilaktyce krwawień u pacjentów z hemofilią B. Jego stosowanie wymaga jednak indywidualnego podejścia do pacjenta, starannego monitorowania leczenia oraz świadomości potencjalnych działań niepożądanych.