BeneFIX
Nonacog alfa
BeneFIX - rekombinowany czynnik krzepnięcia IX
Wskazania do stosowania
BeneFIX jest wskazany w leczeniu i zapobieganiu krwawieniom u pacjentów z hemofilią B (wrodzonym niedoborem czynnika IX). Lek może być stosowany we wszystkich grupach wiekowych.
Hemofilia B to dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi związane z chromosomem X, charakteryzujące się obniżonym poziomem czynnika IX. Prowadzi to do nadmiernych krwawień do stawów, mięśni lub narządów wewnętrznych, występujących samoistnie lub w wyniku urazów czy zabiegów chirurgicznych.
Mechanizm działania
BeneFIX zawiera rekombinowany czynnik krzepnięcia IX (nonakog alfa). Jest to jednołańcuchowa glikoproteina o masie cząsteczkowej około 55 000 Daltonów, należąca do grupy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Struktura i aktywność rekombinowanego czynnika IX są porównywalne z endogennym czynnikiem IX.
Czynnik IX jest aktywowany przez kompleks czynnika VII/czynnika tkankowego w zewnątrzpochodnym szlaku krzepnięcia oraz przez czynnik XIa w wewnątrzpochodnym szlaku. Aktywowany czynnik IX wraz z aktywowanym czynnikiem VIII prowadzi do aktywacji czynnika X, co skutkuje przekształceniem protrombiny w trombinę. Następnie trombina przekształca fibrynogen w fibrynę, tworząc skrzep.
Podanie BeneFIX pacjentom z hemofilią B powoduje wzrost poziomu czynnika IX w osoczu, co tymczasowo koryguje niedobór tego czynnika i zmniejsza tendencję do krwawień.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie BeneFIX należy dostosować indywidualnie w zależności od stopnia niedoboru czynnika IX, lokalizacji i nasilenia krwawienia oraz stanu klinicznego pacjenta. Konieczne jest ścisłe monitorowanie leczenia, szczególnie w przypadku dużych zabiegów chirurgicznych.
Dawkę oblicza się na podstawie obserwacji, że 1 j.m. czynnika IX na kg masy ciała zwiększa poziom czynnika IX w osoczu średnio o 0,8 j.m./dl (zakres 0,4-1,4 j.m./dl) u pacjentów ≥12 lat.
Wymaganą dawkę ustala się według wzoru:
Liczba wymaganych j.m. czynnika IX = masa ciała (kg) x pożądany wzrost czynnika IX (%) x 1,3 j.m./kg
Rodzaj krwawienia/zabiegu | Wymagany poziom czynnika IX | Częstość dawkowania |
---|---|---|
Wczesne krwawienia do stawów, mięśni lub jamy ustnej | 20-40% | Co 24h, min. 1 dzień |
Bardziej nasilone krwawienia | 30-60% | Co 24h przez 3-4 dni lub dłużej |
Krwawienia zagrażające życiu | 60-100% | Co 8-24h do ustąpienia zagrożenia |
Drobne zabiegi chirurgiczne | 80-100% | Co 24h, min. 1 dobę |
Duże zabiegi chirurgiczne | 60-100% | Co 8-24h do zagojenia, potem 30-60% przez min. 7 dni |
Tabela: Zalecane dawkowanie BeneFIX w zależności od rodzaju krwawienia lub zabiegu chirurgicznego
W profilaktyce krwawień średnia dawka wynosi 40 j.m./kg mc. (zakres 13-78 j.m./kg mc.) podawana co 3-4 dni. U młodszych pacjentów mogą być konieczne krótsze odstępy między dawkami lub większe dawki.
BeneFIX podaje się dożylnie po rozpuszczeniu liofilizowanego proszku w 0,234% roztworze chlorku sodu. Infuzję należy podawać powoli, zwykle z szybkością do 4 ml/min.
Monitorowanie leczenia
Podczas leczenia zaleca się odpowiednie monitorowanie poziomu czynnika IX, aby dostosować dawkę i częstotliwość podawania. Odpowiedź pacjentów na leczenie czynnikiem IX może być zróżnicowana, co przejawia się różnicami w okresie półtrwania i odzysku. U pacjentów z niedowagą lub nadwagą może być konieczne dostosowanie dawki.
Szczególnie istotne jest dokładne monitorowanie terapii substytucyjnej w przypadku dużych zabiegów chirurgicznych lub zagrażających życiu krwawień.
Przeciwwskazania
BeneFIX jest przeciwwskazany u pacjentów z:
- Nadwrażliwością na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Rozpoznaną reakcją alergiczną na białka pochodzące od chomika
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania BeneFIX należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko:
- Wytworzenia inhibitorów czynnika IX
- Reakcji nadwrażliwości typu alergicznego, w tym anafilaksji
- Powikłań zakrzepowo-zatorowych
- Zespołu nerczycowego po próbie indukcji tolerancji immunologicznej
Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem rozwoju inhibitorów czynnika IX. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznych należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Reakcje w miejscu podania
- Zawroty i bóle głowy
- Nudności
- Reakcje nadwrażliwości
Rzadko mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak anafilaksja, zakrzepica czy wytworzenie inhibitorów czynnika IX.
Warto zapamiętać
- BeneFIX jest rekombinowanym czynnikiem IX stosowanym w leczeniu i profilaktyce krwawień w hemofilii B
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, monitorując poziom czynnika IX we krwi pacjenta
BeneFIX jest skutecznym i bezpiecznym lekiem w terapii hemofilii B, jednak wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na możliwe działania niepożądane i konieczność indywidualizacji dawkowania. Regularne monitorowanie pacjenta i dostosowywanie terapii pozwala na optymalizację leczenia i minimalizację ryzyka powikłań.