Bactrim®; -forte - (IR)
Co-trimoxazole
Bactrim® i Bactrim®-forte - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Bactrim® i Bactrim®-forte są wskazane do leczenia lub zapobiegania zakażeniom wywołanym przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Przed zastosowaniem leku należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz uwzględnić dane epidemiologiczne i oporność bakterii. Wskazania obejmują:
- Zakażenia dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli)
- Zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny i biegunki podróżnych)
- Leczenie i profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia układu moczowego
- Wrzód miękki
Lek należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku braku potwierdzenia wrażliwości drobnoustrojów, należy uwzględnić lokalne uwarunkowania epidemiologiczne i lekowrażliwość przy empirycznym wyborze antybiotykoterapii.
Dawkowanie i sposób podawania
Dostępne są dwie postacie leku: tabletki 480 mg oraz tabletki forte 960 mg. Dawkowanie zależy od rodzaju i ciężkości zakażenia oraz czynności nerek pacjenta.
Postać leku | Standardowe dawkowanie | Ciężkie zakażenia | Dawka minimalna (leczenie >14 dni) |
---|---|---|---|
Tabletki 480 mg | 2 tabletki co 12 h | 3 tabletki co 12 h | 1 tabletka co 12 h |
Tabletki forte 960 mg | 1 tabletka co 12 h | 1,5 tabletki co 12 h | 0,5 tabletki co 12 h |
Dawkowanie u dorosłych i młodzieży >12 lat z prawidłową czynnością nerek
W przypadku ostrych zakażeń lek należy podawać przez co najmniej 5 dni lub do ustąpienia objawów przez 2 dni. Jeśli po 7 dniach nie nastąpi poprawa, należy ponownie ocenić stan pacjenta.
Szczególne schematy dawkowania:
Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii:
Leczenie: maksymalnie 100 mg/kg mc./dobę sulfametoksazolu i 20 mg/kg mc./dobę trimetoprimu w dawkach podzielonych co 6 h przez 14 dni.
Profilaktyka: 2 tabletki 480 mg lub 1 tabletka 960 mg raz na dobę.
Niepowikłane ostre zapalenie dróg moczowych:
Jednorazowo 4-6 tabletek 480 mg lub 2-3 tabletki 960 mg, najlepiej wieczorem.
Wrzód miękki:
2 tabletki 480 mg lub 1 tabletka 960 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, w razie potrzeby można przedłużyć do 14 dni.
Pacjenci z niewydolnością nerek:
- ClCr >30 ml/min: standardowe dawkowanie
- ClCr 15-30 ml/min: połowa standardowej dawki
- ClCr <15 ml/min: lek przeciwwskazany
Pacjenci dializowani: Przy hemodializie podać normalną dawkę nasycającą, następnie połowę dawki po każdej hemodializie. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej.
Osoby w podeszłym wieku: Standardowe dawkowanie jak u dorosłych, o ile czynność nerek jest prawidłowa.
Lek najlepiej przyjmować po posiłku, popijając odpowiednią ilością płynów.
Przeciwwskazania
Bactrim® i Bactrim®-forte są przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) bez możliwości monitorowania stężenia leku w osoczu
- Nadwrażliwość na sulfonamidy lub trimetoprim
- Wcześniaki i niemowlęta w pierwszych 6 tygodniach życia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:
- W podeszłym wieku
- Z upośledzeniem czynności nerek i/lub wątroby
- Z poważnymi chorobami hematologicznymi
- Z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD)
Podczas długotrwałego stosowania leku konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, diurezy i parametrów nerkowych.
Interakcje
Bactrim® i Bactrim®-forte mogą wchodzić w interakcje z następującymi lekami:
- Leki moczopędne (zwłaszcza tiazydowe) - zwiększone ryzyko trombocytopenii u osób starszych
- Antykoagulanty (np. warfaryna) - możliwe przedłużenie czasu protrombinowego
- Fenytoina - hamowanie metabolizmu wątrobowego
- Metotreksat - wypieranie z połączeń z białkami
- Leki przeciwcukrzycowe - możliwe zmniejszenie zapotrzebowania na te leki
Ciąża i laktacja
Lek może być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Kobietom w ciąży zaleca się jednoczesne przyjmowanie 5-10 mg kwasu foliowego dziennie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Reakcje skórne (w tym ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevens-Johnsona)
- Zaburzenia wątrobowe i trzustkowe
- Rzadko: aseptyczne zapalenie opon mózgowych, zaburzenia płucne
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy przerwać leczenie.
Przedawkowanie
Objawy ostrego przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia i zaburzenia psychiczne. Leczenie obejmuje płukanie żołądka, wywoływanie wymiotów i forsowaną diurezę. W przypadku przewlekłego przedawkowania i zaburzeń hematologicznych konieczne może być zastosowanie odpowiedniej terapii.
Mechanizm działania
Bactrim® i Bactrim®-forte zawierają ko-trimoksazol, czyli połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Substancje te działają synergistycznie, blokując dwa kolejne etapy biosyntezy kwasu folinowego w komórkach bakteryjnych. Efektem jest działanie bakteriobójcze, nawet przy stężeniach, w których pojedyncze składniki działają jedynie bakteriostatycznie. Ko-trimoksazol jest często skuteczny wobec bakterii opornych na jeden z jego składników.
Skład
- Tabletka 480 mg: 80 mg trimetoprimu i 400 mg sulfametoksazolu
- Tabletka forte 960 mg: 160 mg trimetoprimu i 800 mg sulfametoksazolu
- Syrop (5 ml): 40 mg trimetoprimu i 200 mg sulfametoksazolu
Warto zapamiętać
- Bactrim® i Bactrim®-forte są skuteczne w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, w tym zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii.
- Dawkowanie leku należy dostosować do funkcji nerek pacjenta, a podczas długotrwałej terapii konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych i nerkowych.
Bactrim® i Bactrim®-forte są skutecznymi antybiotykami o szerokim spektrum działania. Ich stosowanie wymaga jednak ostrożności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób w podeszłym wieku. Kluczowe jest przestrzeganie zalecanego dawkowania i czasu trwania terapii, a także monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. W przypadku wątpliwości lub wystąpienia niepokojących objawów, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
Bactrim®; -forte - (IR)

Wskazania pozarejestracyjne: Zakażenia u pacjentów po przeszczepie szpiku – profilaktyka; zakażenie Pneumocystis jirovecii u pacjentów z niedoborami odporności – profilaktyka; zakażenia u pacjentów leczonych cyklofosfamidem - profilaktyka
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia