Bactrim®; -forte
Co-trimoxazole
Bactrim® i Bactrim® forte - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Bactrim® jest wskazany w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 6 tygodnia życia. Zastosowanie leku powinno być poprzedzone rozważeniem stosunku korzyści do ryzyka oraz analizą danych epidemiologicznych i oporności bakterii. Wskazania obejmują:
- Zakażenia dróg oddechowych (zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli)
- Zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia przewodu pokarmowego (w tym dur brzuszny i biegunki podróżnych)
- Leczenie i profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii
- Zakażenia układu moczowego
- Wrzód miękki
Lek należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami dotyczącymi właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku braku potwierdzenia wrażliwości drobnoustrojów, należy uwzględnić lokalne dane epidemiologiczne i lekowrażliwość przy empirycznym wyborze antybiotykoterapii.
Dawkowanie
Syrop (zalecany głównie dla dzieci do 12 lat)
Grupa wiekowa | Dawkowanie |
---|---|
6 tyg. - 5 mies. | 2,5 ml co 12h |
6 mies. - 5 lat | 5 ml co 12h |
6-12 lat | 10 ml co 12h |
>12 lat i dorośli | 20 ml co 12h |
W ciężkich zakażeniach u dorosłych dawkę można zwiększyć do 30 ml co 12h. Minimalna dawka przy długotrwałym leczeniu (>14 dni) to 10 ml co 12h.
Tabletki 480 mg
Dorośli i młodzież >12 lat: 2 tabletki co 12h. W ciężkich zakażeniach do 3 tabletek co 12h. Minimalna dawka przy długotrwałym leczeniu to 1 tabletka co 12h.
Tabletki 960 mg
Dorośli i młodzież >12 lat: 1 tabletka co 12h. W ciężkich zakażeniach do 1,5 tabletki co 12h.
Czas leczenia ostrych zakażeń powinien wynosić minimum 5 dni lub do ustąpienia objawów przez 2 dni. Przy braku poprawy po 7 dniach należy ponownie ocenić stan pacjenta.
W zapaleniu płuc wywołanym przez P. jirovecii stosuje się wyższe dawki przez 14 dni. W profilaktyce u dorosłych zaleca się 2 tabletki 480 mg lub 1 tabletkę 960 mg raz na dobę.
U pacjentów z niewydolnością nerek (ClCr 15-30 ml/min) należy stosować połowę standardowej dawki. Lek jest przeciwwskazany przy ClCr <15 ml/min.
Warto zapamiętać
- Bactrim zawiera ko-trimoksazol - połączenie sulfametoksazolu i trimetoprimu działające synergistycznie
- Lek jest wskazany w leczeniu zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na ko-trimoksazol, po rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka
Przeciwwskazania
Bactrim jest przeciwwskazany u pacjentów z:
- Niewydolnością wątroby
- Ciężką niewydolnością nerek (ClCr <15 ml/min) bez możliwości monitorowania stężenia leku
- Nadwrażliwością na sulfonamidy lub trimetoprim
- U wcześniaków i niemowląt do 6 tygodnia życia
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku, z upośledzeniem czynności nerek i/lub wątroby oraz z poważnymi chorobami hematologicznymi. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niedoborem G6PD ze względu na ryzyko hemolizy.
Interakcje
Bactrim może wchodzić w istotne interakcje z innymi lekami:
- Zwiększa ryzyko trombocytopenii u osób starszych przyjmujących diuretyki tiazydowe
- Może nasilać działanie doustnych antykoagulantów
- Hamuje metabolizm fenytoiny
- Wypiera metotreksat z połączeń z białkami
- Może zmniejszać zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków i monitorować pacjenta.
Ciąża i laktacja
Bactrim przenika przez łożysko i do mleka matki. Może być stosowany w ciąży i okresie karmienia piersią tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Kobietom w ciąży zaleca się suplementację 5-10 mg kwasu foliowego dziennie.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia)
- Reakcje skórne (w tym ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Rzadko: zapalenie wątroby, trzustki, niewydolność nerek
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy przerwać leczenie.
Mechanizm działania
Ko-trimoksazol działa bakteriobójczo poprzez synergistyczne działanie sulfametoksazolu i trimetoprimu. Substancje te blokują kolejne etapy biosyntezy kwasu folinowego w komórkach bakteryjnych, co prowadzi do zahamowania ich wzrostu i śmierci.
Lek jest skuteczny wobec wielu szczepów bakterii, w tym często opornych na pojedyncze składniki preparatu.
Bactrim®; -forte

Wskazania pozarejestracyjne: Zakażenia u pacjentów po przeszczepie szpiku – profilaktyka; zakażenie Pneumocystis jirovecii u pacjentów z niedoborami odporności – profilaktyka; zakażenia u pacjentów leczonych cyklofosfamidem - profilaktyka
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia